Talenassortiment
                        Change the color of the site
 
Laatste nieuws:
Log in
Onthoud mij:
Het laatste kwartiertje

Navigatie a-z
 
 
 
Studiehuis Resort of Security Roemeni Informatiescherm
Uw naam:
Uw emailadres:
Uw vriends naam:
Uw vriends emailadres:
Uw bericht
Auteur: Reporter
Creer datum:
24-01-2020 13:53:22
1940-1945
Wat gebeurde er allemaal in de oorlogsjaren ?
Auteur: Reporter Creer datum: 24-01-2020 13:54:40 Laatst gewijzigd: 24-01-2020 16:11:14
De stille uittocht van Joodse Zeeuwen

column oscar garschagen

24 maart 1942.

Zegt deze datum u iets? Tot voor kort mij ook niet. De ontroerende documentaire Met Pesach eten we matzes van Rebecca van Wittene heeft daar verandering in gebracht. Op die zonovergoten lentedag in het tweede bezettingsjaar werden alle Joodse Zeeuwen gedwongen een enkele reis naar Amsterdam te kopen. Via Kamp Westerbork, waar op dit moment k hun namen plechtig worden voorgelezen, voerde het transport naar de eindstations van hun levens, waaronder het komende maandag 75 jaar geleden bevrijde Auschwitz.


De stille uittocht van Joodse Zeeuwen op die stralende dinsdag was op bevel van de nazi’s grondig voorbereid door de collaborerende Zeeuwse Commissaris, burgemeesters en politie. Nog voor het avondeten was de provincie ‘Jodenvrij’ gemaakt en kwam de roof van hun bezittingen door andere Zeeuwen op gang, tot de laatste bus Vim. Een onthutsend feit want die 174 middenstanders, huisvrouwen, schoolkinderen, arbeiders, dokters en een gerespecteerde wethouder mochten dan Joods als matzes zijn, ze waren ook Zeeuws als boterbabbelaars.

Ze mochten dan Joods als matzes zijn, ze waren ook Zeeuws als boterbabbelaars

Met twee monumenten en de tijdelijke lichtstenen van Daan Roosegaarde worden de Boassons, de Polakken, de Labzowski’s, de Van Wittene’s en de Van Ossen en vele andere families herdacht. Maar daarmee zijn hun onthutsende, persoonlijke verhalen natuurlijk nog niet verteld. En ijzingwekkende documentaire, een paar boeken en enkele goedbedoelde bestuurderstoespraken over ‘het doorgeven van de geschiedenis’ volstaan al evenmin om nieuwe generaties te raken met de schaamtevolle medewerking aan de Jodenvervolging. Hoe dat wel moet, weet iedere bezoeker van het Shoah-museum Yad Vashem in Jeruzalem, het Joodse Museum in Berlijn of Auschwitz . Een bezoek aan deze herinneringscentra is verplichte kost voor iedere middelbare scholier. Dichter bij huis gaat het Etty Hillesum Onderzoekscentrum deze pijnlijke leemte opvullen.

PZC 24-01-20
Auteur: Reporter Creer datum: 27-01-2020 16:43:14
Terug naar Auschwitz: 'Ik moest lijken uit het prikkeldraad halen'

De wereld kijkt vandaag naar Auschwitz. Het is 75 jaar geleden dat het concentratie- en vernietigingskamp van de nazi's werd bevrijd door het Russische leger. Meer dan een miljoen mensen, vooral Joden, vonden daar tussen 1940 en 1945 de dood. Een klein deel van de gevangenen overleefde deze hel op aarde. Dickie Groenteman (96) is een van hen; hij is erbij als vandaag wordt stilgestaan bij de bevrijding van het vernietigingskamp.

David 'Dickie' Groenteman wordt in 1923 geboren in een welgestelde Joodse familie uit Amsterdam. Hij laat een familiefoto zien van de trouwdag van zijn geliefde zus Betty. "Daar was na de oorlog niemand meer van over", zegt hij over zijn naasten.


Betty en haar echtgenoot zijn in 1942 direct na aankomst vergast in vernietigingskamp Sobibor. In datzelfde jaar wordt Groenteman gearresteerd en ter dood veroordeeld voor verzetsactiviteiten. Hij wordt niet gexecuteerd, maar als gevangene op transport gezet. Eerst naar werkkamp Gro-Rosen, dan door naar Auschwitz.

Het eerste contact dat hij daar heeft is met een Nederlandse medegevangene, die een "klein, beschaafd nummer" - zoals hij het zelf noemt - op zijn onderarm tatoeert.

Groenteman is fit en sterk, dus in staat om onder erbarmelijke omstandigheden zwaar fysiek werk te verrichten om te overleven. "In de ochtend werden we opgeladen, het kamp uit. We moesten de rottigste klusjes doen. Zoals aardappelen uit de trein laden en naar de keuken brengen, twaalf uur per dag. Die dingen zijn zo zwaar, en ze stonden met de zweep achter je. Ik was 18 en getraind. Ik kon het nog een beetje uithouden."
'Als je je verzette, hing je ernaast'

Maar veel medegevangenen kunnen het werk niet aan. Ze sterven of doen een wanhopige ontsnappingspoging. Het is Groenteman die de volgende ochtend hun lijken uit het prikkeldraad moet halen en begraven. "Het is onvoorstelbaar, maar je doet het of je gaat dood. Je hebt geen keus. Ik heb mensen moeten ophangen voor die moffen. Als je je verzette, hing je ernaast."

De oorlog overleeft hij met de hulp van Ko Winterman, die hem in Auschwitz onder zijn hoede neemt. Dankzij hem komt Groenteman in een werkkamp voor geschoolde arbeiders terecht, waar de omstandigheden iets beter zijn. In 1945 wordt Groenteman uit concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk bevrijd.

Voor de oorlog leidt Groenteman een zorgeloze, gelukkige jeugd. "Het was een paradijs. Ik had voetbalschoenen, schaatsen en een tweedehands fiets. Meer had ik niet nodig", vertelt hij.

Maar de verschrikkingen van de oorlog maken hem tot een ander mens. "In de oorlog had ik maar n zorg: een aardappel en een stukje brood zien te vinden. Na de oorlog was een grote schok, ik was helemaal overstuur. Ik kwam terug in Amsterdam en toen stond ik daar. Kaal, zonder kleren, ik had niks."


De eerste weken brengt hij door voor de radio, in de hoop te horen dat zijn naasten ergens waren gevonden. Maar niemand keert terug. Hij is de enige uit zijn buurt die er nog is. Zijn huis is bezet en zijn bezittingen weg.

De regering biedt geen hulp. "Ik ging naar de Centrale Dienst Huisvesting en daar zeiden ze: 'Er zijn nog 22.000 wachtenden voor u. Dag meneer Groenteman'. Nou, bedankt." Hij besluit te emigreren, zo ver mogelijk weg van Duitsland. Het wordt Australi. Dat is nu al meer dan zeventig jaar zijn thuis.
'Happy lucky people'

Dertig jaar lang spreekt Groenteman niet over wat hij in de oorlog heeft meegemaakt. Zijn oudste zoon David hoort pas op zijn dertiende dat zijn vader in Auschwitz heeft gezeten. "Ik heb ongelooflijk veel pech gehad dat dit gebeurd is, maar daarna heb ik in mijn leven ook veel geluk gehad", zegt Groenteman nu. "Ik had de kracht om naar Australi te gaan. Ik kreeg allemaal nieuwe mensen om me heen, happy lucky people. Ik heb dag en nacht gewerkt. Want als je gaat zitten denken, dan word je er misselijk van."

Waarom hij nu wel zijn verhaal wil vertellen? "Ik hoop dat mensen er ooit toch iets van leren. Tot nu toe hebben we nog niets geleerd, de oorlogen gaan gewoon door." Mensen zijn onverschillig, vindt Groenteman. "Zoals een wijs man eens zei: For evil to happen, good people do nothing."

NOS 27-01-20
Nog geen lid? wordt dat hier (gratis). Klik hier
Reargeren of een nieuwe topic aanmaken? Klik dan hier