Talenassortiment
                        Change the color of the site
 
Laatste nieuws:
Log in
Onthoud mij:
Het laatste kwartiertje

Navigatie a-z
 
 
 
Studiehuis Resort of Security Roemeni Informatiescherm
Uw naam:
Uw emailadres:
Uw vriends naam:
Uw vriends emailadres:
Uw bericht
Auteur: Miranda
Creer datum:
4-12-2017 16:52:34
Recensies boeken/gedichten
Commentaar op verschenen boeken/recensies
Auteur: Miranda Creer datum: 4-12-2017 16:53:40


Dr. P. de Vries bepreekt de oudtestamentische offerwetgeving.

De Bijbel bestaat uit twee delen: het Oude en het Nieuwe Testament, maar veel Bijbellezers geven de voorkeur aan het Nieuwe Testament, vanwege allerlei ongemakkelijke vragen rondom het Oude Testament.
Drie van zulke vragen worden in ”De actualiteit van het Oude Testament”, vrucht van het Studium Generale-programma van Driestar Educatief, onder de loep genomen. Hoe zit het met al dat geweld in het Oude Testament? Wat moet je aan met die gedetailleerde en eigenlijk toch gedateerde offerwetgeving? Heeft de profetie in het Oude Testament ons nog wel iets te zeggen, nu immers alle beloften in Christus vervuld zijn?

Kortom, hoe actueel is het Oude Testament eigenlijk nog? Vandaag de dag een steeds dringender vraag voor wie de hele Bijbel als het levende Woord van God ziet. Drie auteurs, ieder vanuit eigen expertise, proberen hierop antwoord te geven.

Verklaarbaar geweld
De eerste bijdrage is van de hand van dr. A. Versluis, christelijk gereformeerd predikant te Ouderkerk aan de Amstel. Hij schreef eerder een dik boek over het bevel tot uitroeiing van de Kanaänitische volken in Deuteronomium 7. Veel geweld in het Oude Testament is te verklaren vanuit de cultuur en de situatie waarin het Oude Testament is ontstaan, zo stelt hij.

Enige nuchterheid is gewenst: het Oude Testament begint en eindigt met de vrede, het veroordeelt vaak geweld en het tekent hoe geweld in dienst van het recht kan staan. In de wereld van toen, waarin geweld een nog veel grotere rol in het dagelijks leven speelde dan vandaag, spreekt de Bijbel realistische taal.

Het eigenlijke probleem ligt voor de Bijbellezer vooral daar waar het Oude Testament zo veel geweld in naam van God vóórschrijft. Hoe zit dit? Terecht wijst dr. Versluis de visie af dat die teksten slechts menselijke meningen weerspiegelen en houdt hij vast aan het Woord Gods-karakter van het hele Oude Testament.

Evenmin valt hij de snelle oplossing bij dat Gods handelen per definitie goed is, wat onze vragen overbodig zou maken. Goedkope apologetiek is dr. Versluis vreemd. Mooi is hoe hij blijk geeft van zijn eigen worsteling met deze Bijbelteksten, en tegelijk denklijnen aanreikt die Bijbellezers echt kunnen helpen om ook in deze problematiek het Oude Testament in het perspectief van het Nieuwe Testament beter te leren verstaan.

Onderwerp van de bijdrage van dr. P. de Vries, docent aan het Hersteld Hervormd Seminarie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is de oudtestamentische offerwetgeving. Op bekwame wijze beschrijft hij de ins en outs van de diverse offers, de ‘grammatica’ van de offerwetgeving die ons zo vreemd voorkomt.

Kernpunt is dat God via de tempel- en offerdienst de weg opent naar gemeenschap met Zichzelf. De offers zijn een noodzakelijk instrument om het ‘wonen’ van God onder Zijn volk mogelijk te maken. De theologie van de offers spreekt van verzoening, toewijding en gemeenschap. Met name de notie van verzoening is cruciaal, met de elementen van wegwissen van schuld en loskopen.

Dr. De Vries benadrukt sterk dat verzoening ziet op het wegnemen van de toorn van God, hoewel het concrete tekstbewijs hiervoor schaars is. Veel komt langs in zijn betoog: de relatie tussen tempel en schepping, de profetische kritiek op de offercultus en vooral natuurlijk de vervulling van tempel en offer in Christus. Zonder kennis van de oudtestamentische offerwetten kunnen wij wezenlijke aspecten van de boodschap van het Nieuwe Testament niet goed vatten, stelt dr. De Vries terecht.

De vraag waarom de eerste christenen nog geregeld naar de tempel gingen en zelfs nog offers brachten (zoals we in het boek Handelingen lezen) wordt jammer genoeg niet behandeld. Mogelijk is dat wel het geval in dr. De Vries’ grotere publicatie over deze materie, die voor 2018 gepland staat.

Profetieën en vervulling
Ook het derde en laatste thema, de gelding en vervulling van de oudtestamentische profetieën, wordt behandeld door een auteur die hierover al eerder publiceerde en dus goed thuis is in de vragen die hier spelen. De beantwoording van deze vraag hangt nauw samen met je visie op het verbond, stelt prof. M. J. Paul, hoogleraar Oude Testament in Leuven. Het oude verbond dat door het nieuwe verbond vervangen wordt –zie de brief aan de Hebreeën– is het verbond dat op de Sinaï werd gesloten, niet het verbond met Abraham. In feite valt Genesis met de beloften aan Abraham buiten het oude verbond. In het nieuwe verbond worden de gelovigen weliswaar ‘gezegend’ met Abraham (Galaten 3), maar ze participeren niet volledig in dat verbond: land, stad, troon, tempel zijn voorbehouden aan Israël alleen.

En die beloften zijn volgens dr. Paul niet volledig vervuld. Sommige geopolitieke aspecten van het abrahamitische verbond staan nog uit, profetieën die betrekking hebben op het herstel van het aardse, concrete Israël. Dat het Nieuwe Testament hierover zwijgt valt zijns inziens te verklaren uit het gegeven dat daar de verzoening in Christus centraal staat. Hoe sterk is dit argument?

Letterlijke vervulling?
Graag had ik meer gelezen over hermeneutische bezinning op de eigen aard en taal van de oudtestamentische profetie. Wijst bijvoorbeeld het gebruik van Amos 9 door het apostelconvent in Handelingen 15 niet een andere kant op dan de verwachting van een ‘letterlijke’ vervulling? Dat betekent nog niet dat we de profetieën gaan vergeestelijken, en we houden graag open wat we van Godswege ten aanzien van het huidige Israël nog mogen verwachten. De liefde van de auteur voor Israël als Gods oude verbondsvolk delen we.

Drie heldere bijdragen in één mooi, klein boekje: het aanschaffen zeker waard voor wie steun zoekt bij zijn of haar lezen van het Oude Testament.

De auteur is hoogleraar Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA).

Boekgegevens
De actualiteit van het Oude Testament. Geweld, offers en beloften, A. Versluis, P. de Vries en M. J. Paul; uitg. De Banier, Apeldoorn 2017; ISBN 978 94 029 0479 6; 119 blz.; € 10,95
Auteur: Reporter Creer datum: 10-05-2018 21:11:53
Uitstekende lectuur voor pinksterweekend

Els Meeuse

Zending in ruil voor handel, bekering in ruil voor winst. De samoerai confronteert ons met onze drijfveren, vooral als het gaat om bekering en geloof.
‘Het begon te sneeuwen.’ Deze openingszin geeft gelijk al aan dat we met een majestueuze roman te maken hebben. Het is een zin die je op je in moet laten werken, een zin die subtiel ontsluiert wat komen gaat. Een nieuwe wereld, reinheid en verzoening, verraderlijke situaties, de dood. Shusaku Endo schrijft in een rijke en beeldende taal, waardoor je al lezend op­geslokt wordt door de Japanse cultuur van ­eeuwen terug.

Shusaku Endo (1923-1996) zou iedereen gelezen moeten hebben. De Japanse schrijver bevraagt ons geloof tot op het bot. Waarom geloven wij wat wij geloven en handelen wij zoals wij handelen? Met de recente vertalingen van uitgeverij Kok worden deze parels de lezer in de schoot geworpen.

Zowel in Stilte (1966) als in De samoerai (1984) maken we kennis met het Japan van de zeventiende eeuw, christenvervolgingen en zendingsmissies. In de roman Stilte ligt de nadruk op vervolging en geloofsbeproeving, met personages die aan Petrus doen denken. In De samoerai ontmoeten we missionaris Pedro Velasco, een Spaanse Paulus die op zendingsreis is en de wereld over trekt. De roman ademt bij uitstek de pinkstergeest. Velasco gehoorzaamt het zendingsbevel van Jezus. Maar waarom doet hij dit eigenlijk? Wat is zijn diepste drijfveer? Deze vraag dringt zich in de loop van het verhaal als de situatie moeilijker wordt, steeds prangender aan hem op.

handel

Endo benadrukt in zijn voorwoord dat het niet zijn belangrijkste doel is om een historisch beeld van Japan in de zeventiende eeuw te schetsen. Toch is de historische achtergrond van de roman wel boeiend en leerzaam. Missionaris Velasco wordt vanuit Japan op een grote reis gestuurd, samen met vier samoerai (vazallen van hogergeplaatste Japanse heren) en hun dienaren, enkele Spaanse zeelieden die jaren geleden schipbreuk hebben geleden en veel Japanse kooplieden.

Doel van de reis is een handelsovereenkomst sluiten met Mexico. Als Japan handel mag drijven met Mexico, zal het vervolgens toestaan dat er katholieke missionarissen naar het land komen om het evangelie te verspreiden. Tot nu toe was er sprake van christenvervolging in veel delen van Japan, maar door deze handelsovereenkomst zou daar in een groot deel van Japan een einde aan komen.

De reis die voor Velasco als zendingsreis begonnen is, verandert in de loop van het verhaal steeds meer in een eindeloos lijkende woestijnreis. Na Mexico gaat de reis verder naar Spanje en uiteindelijk zelfs naar Rome, waar ze oog in oog komen te staan met de paus.

De twee hoofdpersonages door wier ogen je het verhaal meemaakt zijn de Japanse samoerai Hasekura Rokuemon en missionaris ­Velasco, die van Spaanse origine is maar al ­jaren in Japan verblijft. Het verhaal speelt zich af tegen het decor van de religieuze en politieke spanningen van de zeventiende eeuw. Het katholieke Spanje staat tegenover het protestantse Holland en Engeland. Velasco probeert hier handig gebruik van te maken door te benadrukken dat Mexico de protestantse landen voor moet zijn in de handel met Japan. Ook binnen het katholicisme zijn er spanningen. De jezuïeten belasteren de franciscaan Velasco voortdurend. Ze proberen tegen te houden dat de handelsovereenkomst tot stand komt en er franciscaanse missionarissen naar Japan gestuurd worden. Het is van alle tijden: christenen die andere christenen tegenwerken om het evangelie te verspreiden, omdat ze het niet op de juiste manier zouden aanpakken.

De roman zoomt in op de dubbele motieven van de hoofdfiguren en daarmee ook op onze eigen motieven. Vier samoerai gaan op handelsreis naar Mexico en drie samoerai bekeren zich uiteindelijk zelfs tot het christendom. Niet van harte, maar omdat ze hun landerijen, die afgepakt zijn, zo graag terug willen. Daar doen ze alles voor. Ook de Japanse kooplieden laten zich dopen, omdat ze alleen langs deze weg handel kunnen drijven met Mexico.

Velasco, die een van de Christusfiguren in de roman is, worstelt desondanks met zijn hoogmoed. Wil hij echt zo graag dat de Japanners zich bekeren, of is hij uit op status? Bisschop worden van ­Japan, dat is zijn grote droom. Tot hij pijnlijk met zichzelf geconfronteerd wordt: ‘Het was alsof ik helder voor me zag hoe al mijn inspanningen tot niets leidden, hoe al mijn plannen van hun betekenis ontdaan werden, en hoe alles waar ik in geloofd had enkel het eigenbelang bleek te hebben gediend.’ Zelfs de motieven van de Japanners die de handelsmissie op touw gezet hebben blijken op den duur anders te zijn dan dat ze voorgewend hebben.

motieven

De samoerai is historisch en actueel tegelijk. Veel Japanners vallen van hun geloof als de vervolgingen losbreken. De roman laat zien hoeveel mensen alleen christen willen zijn als dit voordeel oplevert. Dat confronteert ons met dezelfde vragen. Waarom zijn wij christen? Waarom vinden wij het belangrijk om mensen over te halen ook christen te worden? Endo toont aan dat er geen mens is die volledig zuivere motieven heeft. Toch werkt God dwars door onze onzuivere motieven heen. Ook dat wordt duidelijk. De man die Christus het dichtst benadert en de zendingsopdracht misschien wel het best begrepen heeft, is een Japanner die alles heeft opgegeven en als eenling tussen de Indianen in Mexico leeft. Hij is ervan overtuigd dat hij daar moet blijven. Dat is zijn roeping. Hij zegt op een zeker moment tegen enkele Japanners: ‘Wat de padres ook zeggen mogen, ik geloof in mijn eigen Jezus. Mijn Jezus vind je niet in de vorstelijke kathedralen. Hij woont onder deze ellendige indianen … Dat is mijn vaste overtuiging.’ Deze man gaat uiteindelijk een sleutelrol spelen in het leven van Hasekura. De wereldreis van de samoerai is niet voor niets geweest.

Iedereen zou deze prachtige roman de komende weken op zijn nachtkastje moeten leggen om te gaan lezen. Uitstekende lectuur voor het pinksterweekend. Je kunt niet intens genoeg kijken in de spiegel die De samoerai je voorhoudt. ■

De samoerai
Shusaku Endo (vert. Bartho Kriek). Uitg. Kok, Utrecht 2018. 333 blz. € 15

+ geschreven in beeldende taal

+ confronteert de lezer met zijn/haar motieven

+ bevraagt het geloof van de lezer

+ geeft een historisch beeld van de zeventiende eeuw


Nederlands Dagblad 09--05-18

Nog geen lid? wordt dat hier (gratis). Klik hier
Reargeren of een nieuwe topic aanmaken? Klik dan hier