Talenassortiment
                        Change the color of the site
 
Laatste nieuws:
Log in
Onthoud mij:
Het laatste kwartiertje

Navigatie a-z
 
 
 
Studiehuis Resort of Security Roemeni Informatiescherm
Uw naam:
Uw emailadres:
Uw vriends naam:
Uw vriends emailadres:
Uw bericht
Auteur: Freek
Creer datum:
28-10-2016 20:12:21
Kerkgeschiedenis
Hoe is de Kerkscheuring bij de Vrijgemaakten ontstaan ?
Auteur: Freek Creer datum: 28-10-2016 20:13:48
Open Brief van 1966 vormde uitlaatklep voor onvrede bij vrijgemaakt gereformeerden

Albert-Jan Regterschot



Het is begin jaren 60 van de vorige eeuw onrustig in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Verschillende stromingen profileren zich, terwijl de krachtsverhoudingen na het overlijden in 1952 van dr. K. Schilder, de voorman van de Vrijmaking van 1944, nog niet zijn uitgekristalliseerd.
De Open Brief van 31 oktober 1966, maandag vijftig jaar geleden, vormt een uitlaatklep voor onvrede. De brief bevat kritiek op het waarderen van de Vrijmaking van 1944. Binnen de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV) is er zo’n twintig jaar na deze scheuring in de Gereformeerde Kerken in Nederland (GKN), een stroming die de Vrijmaking als door God ingegeven ziet. De schrijvers van de Open Brief denken daarover genuanceerder.

Video

Het debat over de vraag hoe de Vrijmaking moet worden gewaardeerd, speelt volop in de eerste twee decennia na 1944. De kwestie waar het destijds om draaide, het besluit van de GKN dat predikanten moeten instemmen met de visie dat kleine kinderen als wedergeboren worden beschouwd totdat het tegendeel blijkt, wordt in 1946 door de GKN afgezwakt met de zogeheten Vervangingsformule. Er volgen lijmpogingen. Onder leiding van ds. B. A. Bos keren zo’n 2500 vrijgemaakten terug naar de GKN.

De Vervangingsformule zelf wordt in 1959 door de GKN-synode weer terzijde geschoven. De GKV-synode van 1961 in Assen vat dat op als een signaal dat hereniging van beide kerken verder weg is dan ooit en besluit geen contacten met de GKN te onderhouden. De Groningse predikant ds. A. van der Ziel denkt daar echter anders over. Hij zoekt contact met de synodaal gereformeerde kerken in Groningen en wordt geschorst.

Synode
Een signaal dat er zaken mis dreigen te gaan, is de gang van zaken tijdens de generale synode van de GKV in Rotterdam-Delfshaven. Deze behandelt in 1964 en 1965 de kwestie-Van der Ziel. Ze onder­steunt met een meerderheid van één stem de schorsing van de predikant. De minderheid van de afgevaardigden verlaat daarop de vergadering.

In reactie op zijn schorsing belegt ds. Van der Ziel in 1965 met een groot deel van zijn gemeente eigen kerkdiensten. De zogeheten Tehuisgemeente, genoemd naar de vergaderlocatie, zalencentrum Het Tehuis in Groningen, is een feit. Naast ds. Van der Ziel gaan ook andere GKV-predikanten er voor. Een conflict dat lokaal begon, verspreidt zich op die manier.

De verdeeldheid wordt ook van een andere kant gevoed. De Bredase predikant ds. B. Telder ventileert in 1960 de opvatting dat Gods kinderen na hun sterven in een zielenslaap verkeren tot de oordeelsdag. Die visie wijkt af van zondag 22 van de Heidelbergse Catechismus. In 1965 scheurt de gkv-gemeente in Breda over de vraag of binding aan de belijdenis, als in alle opzichten overeenkomend met Gods Woord, noodzakelijk is. De meerderheid van de kerkenraad steunt ds. Telder in de opvatting dat dit niet hoeft. In de maanden daarna voltrekt de scheuring zich in de classis Noord-Brabant/Zuid-Limburg.

2016-10-25-pkFLE2-peterbos25-6-FC_webLees ookPeter Bos zag in 1966 in Kampen kerkscheuring in eigen huis
Ds. Schoep
En dan is er de Open Brief, opgesteld door ds. B. J. F. Schoep uit Nieuwer-Amstel. Op 31 oktober 1966 verklaren negentien predikanten en zes andere GKV-prominenten hierin ds. Van der Ziel te steunen. Ze zetten zich af tegen het warekerkdenken, dat in de GKV in opmars is. De kerkelijke visie op artikel 28 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis, over de ware kerk, moet het ontgelden.

Directe aanleiding voor ds. Schoep om de brief op te stellen, is een gedenkboek over de Vrijmaking. Daarin schrijft ds. P. Lok uit Berkel en Rodenrijs: „Wil de zaak van Jezus Christus nog een toekomst hebben in ons land, dan zullen degenen die bij deze zaak betrokken zijn elkander vóór alles hebben te vinden in de benoeming en waardering van dat wat er in 1944 in Nederland is geschied binnen de Gereformeerde Kerken.” Die zinsnede schiet ds. Schoep in het verkeerde keelgat.

Twee weken later barst de bom in de Nieuwe Kerk in Kampen, een grote gkv-gemeente met zo’n 3000 zielen. In de gemeente zijn al liggingsverschillen. Twee van de vier predikanten, G. Visée en J. O. Mulder, stellen dat de Tien Geboden en zeker het sabbatsgebod, niet meer een-op-een toepasbaar zijn in de nieuwtestamentische tijd. Ds. Mulder is mede­ondertekenaar van de Open Brief.

Aan het einde van de tweede ochtenddienst op 27 november 1966 klinkt in de kerk protest tegen de preek van ds. Mulder. Een deel van de bezoekers verlaat de dienst. Kort daarop besluit een aantal leden zelfstandig diensten te beleggen. In De Reformatie, het landelijke kerkblad van de GKV, betitelt hoofdredacteur prof. J. Kamphuis ds. Mulder als een „wolf in schaapskleren.”

De gebeurtenissen in Kampen hebben landelijk impact, mede omdat de Theologische Hogeschool van de GKV ook in deze Overijsselse stad is gevestigd. Docenten en hoogleraren moeten kleur bekennen. De hoogleraren H. J. Schilder en vooral J. Kamphuis werpen zich op als hoeders van de Vrijmaking. Hun collega’s H. J. Jager en C. Veenhof zijn loyaal aan de openbriefschrijvers en verliezen uiteindelijk hun positie.

In de tijd die volgt, voltrekt zich een dramatische kerkscheuring. In de kerkelijke vergaderingen, uitmondend in de generale synodes van 1967 in Amersfoort-West en Hoogeveen in 1969, maakt iedere nuance plaats voor zwartwitdenken. Wie zich niet kan vinden in de lijn die onder meer doorklinkt in De Reformatie, komt buiten het kerkverband te staan. Zo ook ds. Schoep, afgevaardigde naar de synode van 1967. De kerkvergadering debatteert drie dagen over de vraag of de instemming die de predikant betuigt met de belijdenis, valt te rijmen met de Open Brief. Nee, zo is de conclusie. Het klimaat van het absolute overheerst, stelt dr. Ab van Langevelde in zijn vorig jaar verschenen dissertatie over C. Veenhof.

Buiten verband
De predikanten en gemeenten die buiten het verband van de GKV belanden, groeperen zich aanvankelijk niet. Ze gaan door het leven als Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (buiten verband). In 1979 wordt besloten de naam Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) aan te nemen. Drie jaar later wordt het Akkoord voor Kerkelijk Samenleven (AKS) gesloten, dat fungeert als een kerkorde. Drie Ngk-gemeenten (Oegstgeest, Utrecht en Groningen-Tehuis­) ondertekenen dit niet, onder meer vanwege huiver voor van bovenaf opgelegde decreten van kerkelijke vergaderingen.

De laatste twintig jaar is er sprake van een toenemende ontspanning in de relatie tussen GKV en NGK. Bijna overal is het contact tussen de plaatselijke gemeenten hersteld. Veelal is er sprake van samenwerking, in enkele gevallen zelfs van samengaan. In 2006 brengen de kerkbladen De Reformatie en Opbouw een gezamenlijk themanummer uit over de Open Brief. In 2015 fuseerden beide titels tot het kerkelijk magazine Onderweg.

Ook op synodaal niveau tekent zich een veranderende koers af. De NGK deden de GKV in 2014 een verzoek om te streven naar hereniging. De GKV-synode besloot hier korte tijd later op in te gaan. Het feit dat in de NGK vrouwen ambtsdrager kunnen zijn, hoeft volgens de GKV geen beletsel te zijn voor nadere gesprekken.

Vorige week publiceerden de GKV-deputaten kerkelijke eenheid een vergaderstuk voor de volgende synode, in 2017 in Meppel. Wat de deputaten betreft wordt het mogelijk dat NGK-predikanten voorgaan in alle GKV-gemeenten. Het preken door GKV-predikanten is in vrijwel alle NGK-gemeenten al wat langer de praktijk. Het is aan de landelijke vergadering van de NGK, die op 12 november wordt geopend, en de GKV-synode, volgend jaar, om te bepalen hoe vervolgstappen richting hereniging kunnen worden gezet.

---

Zie ook:

Toelaten homoparen struikelblok bij toenadering gkv en ngk Kampen (Reformatorisch Dagblad, 5 februari 2016)

Prof. C. Veenhof afgeknapt op kerkelijke twisten (Reformatorisch Dagblad, 24 september 2015)

GKV besluiten tot samensprekingen met NGK (Reformatorisch Dagblad, 14 juni 2014)

NGK: Licht op groen voor hereniging met GKV (Reformatorisch Dagblad, 1 maart 2014)

NGK zetten hereniging met GKV op agenda (Reformatorisch Dagblad, 2 november 2013)

Rapport: Weg vrij voor eenwording GKV en NGK (Reformatorisch Dagblad, 22 oktober 2013)


28-10-16 Reformatorisch Dagblad
Auteur: Freek Creer datum: 28-10-2016 20:13:49
Open Brief van 1966 vormde uitlaatklep voor onvrede bij vrijgemaakt gereformeerden

Albert-Jan Regterschot



Het is begin jaren 60 van de vorige eeuw onrustig in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Verschillende stromingen profileren zich, terwijl de krachtsverhoudingen na het overlijden in 1952 van dr. K. Schilder, de voorman van de Vrijmaking van 1944, nog niet zijn uitgekristalliseerd.
De Open Brief van 31 oktober 1966, maandag vijftig jaar geleden, vormt een uitlaatklep voor onvrede. De brief bevat kritiek op het waarderen van de Vrijmaking van 1944. Binnen de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV) is er zo’n twintig jaar na deze scheuring in de Gereformeerde Kerken in Nederland (GKN), een stroming die de Vrijmaking als door God ingegeven ziet. De schrijvers van de Open Brief denken daarover genuanceerder.

Video

Het debat over de vraag hoe de Vrijmaking moet worden gewaardeerd, speelt volop in de eerste twee decennia na 1944. De kwestie waar het destijds om draaide, het besluit van de GKN dat predikanten moeten instemmen met de visie dat kleine kinderen als wedergeboren worden beschouwd totdat het tegendeel blijkt, wordt in 1946 door de GKN afgezwakt met de zogeheten Vervangingsformule. Er volgen lijmpogingen. Onder leiding van ds. B. A. Bos keren zo’n 2500 vrijgemaakten terug naar de GKN.

De Vervangingsformule zelf wordt in 1959 door de GKN-synode weer terzijde geschoven. De GKV-synode van 1961 in Assen vat dat op als een signaal dat hereniging van beide kerken verder weg is dan ooit en besluit geen contacten met de GKN te onderhouden. De Groningse predikant ds. A. van der Ziel denkt daar echter anders over. Hij zoekt contact met de synodaal gereformeerde kerken in Groningen en wordt geschorst.

Synode
Een signaal dat er zaken mis dreigen te gaan, is de gang van zaken tijdens de generale synode van de GKV in Rotterdam-Delfshaven. Deze behandelt in 1964 en 1965 de kwestie-Van der Ziel. Ze onder­steunt met een meerderheid van één stem de schorsing van de predikant. De minderheid van de afgevaardigden verlaat daarop de vergadering.

In reactie op zijn schorsing belegt ds. Van der Ziel in 1965 met een groot deel van zijn gemeente eigen kerkdiensten. De zogeheten Tehuisgemeente, genoemd naar de vergaderlocatie, zalencentrum Het Tehuis in Groningen, is een feit. Naast ds. Van der Ziel gaan ook andere GKV-predikanten er voor. Een conflict dat lokaal begon, verspreidt zich op die manier.

De verdeeldheid wordt ook van een andere kant gevoed. De Bredase predikant ds. B. Telder ventileert in 1960 de opvatting dat Gods kinderen na hun sterven in een zielenslaap verkeren tot de oordeelsdag. Die visie wijkt af van zondag 22 van de Heidelbergse Catechismus. In 1965 scheurt de gkv-gemeente in Breda over de vraag of binding aan de belijdenis, als in alle opzichten overeenkomend met Gods Woord, noodzakelijk is. De meerderheid van de kerkenraad steunt ds. Telder in de opvatting dat dit niet hoeft. In de maanden daarna voltrekt de scheuring zich in de classis Noord-Brabant/Zuid-Limburg.

2016-10-25-pkFLE2-peterbos25-6-FC_webLees ookPeter Bos zag in 1966 in Kampen kerkscheuring in eigen huis
Ds. Schoep
En dan is er de Open Brief, opgesteld door ds. B. J. F. Schoep uit Nieuwer-Amstel. Op 31 oktober 1966 verklaren negentien predikanten en zes andere GKV-prominenten hierin ds. Van der Ziel te steunen. Ze zetten zich af tegen het warekerkdenken, dat in de GKV in opmars is. De kerkelijke visie op artikel 28 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis, over de ware kerk, moet het ontgelden.

Directe aanleiding voor ds. Schoep om de brief op te stellen, is een gedenkboek over de Vrijmaking. Daarin schrijft ds. P. Lok uit Berkel en Rodenrijs: „Wil de zaak van Jezus Christus nog een toekomst hebben in ons land, dan zullen degenen die bij deze zaak betrokken zijn elkander vóór alles hebben te vinden in de benoeming en waardering van dat wat er in 1944 in Nederland is geschied binnen de Gereformeerde Kerken.” Die zinsnede schiet ds. Schoep in het verkeerde keelgat.

Twee weken later barst de bom in de Nieuwe Kerk in Kampen, een grote gkv-gemeente met zo’n 3000 zielen. In de gemeente zijn al liggingsverschillen. Twee van de vier predikanten, G. Visée en J. O. Mulder, stellen dat de Tien Geboden en zeker het sabbatsgebod, niet meer een-op-een toepasbaar zijn in de nieuwtestamentische tijd. Ds. Mulder is mede­ondertekenaar van de Open Brief.

Aan het einde van de tweede ochtenddienst op 27 november 1966 klinkt in de kerk protest tegen de preek van ds. Mulder. Een deel van de bezoekers verlaat de dienst. Kort daarop besluit een aantal leden zelfstandig diensten te beleggen. In De Reformatie, het landelijke kerkblad van de GKV, betitelt hoofdredacteur prof. J. Kamphuis ds. Mulder als een „wolf in schaapskleren.”

De gebeurtenissen in Kampen hebben landelijk impact, mede omdat de Theologische Hogeschool van de GKV ook in deze Overijsselse stad is gevestigd. Docenten en hoogleraren moeten kleur bekennen. De hoogleraren H. J. Schilder en vooral J. Kamphuis werpen zich op als hoeders van de Vrijmaking. Hun collega’s H. J. Jager en C. Veenhof zijn loyaal aan de openbriefschrijvers en verliezen uiteindelijk hun positie.

In de tijd die volgt, voltrekt zich een dramatische kerkscheuring. In de kerkelijke vergaderingen, uitmondend in de generale synodes van 1967 in Amersfoort-West en Hoogeveen in 1969, maakt iedere nuance plaats voor zwartwitdenken. Wie zich niet kan vinden in de lijn die onder meer doorklinkt in De Reformatie, komt buiten het kerkverband te staan. Zo ook ds. Schoep, afgevaardigde naar de synode van 1967. De kerkvergadering debatteert drie dagen over de vraag of de instemming die de predikant betuigt met de belijdenis, valt te rijmen met de Open Brief. Nee, zo is de conclusie. Het klimaat van het absolute overheerst, stelt dr. Ab van Langevelde in zijn vorig jaar verschenen dissertatie over C. Veenhof.

Buiten verband
De predikanten en gemeenten die buiten het verband van de GKV belanden, groeperen zich aanvankelijk niet. Ze gaan door het leven als Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (buiten verband). In 1979 wordt besloten de naam Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) aan te nemen. Drie jaar later wordt het Akkoord voor Kerkelijk Samenleven (AKS) gesloten, dat fungeert als een kerkorde. Drie Ngk-gemeenten (Oegstgeest, Utrecht en Groningen-Tehuis­) ondertekenen dit niet, onder meer vanwege huiver voor van bovenaf opgelegde decreten van kerkelijke vergaderingen.

De laatste twintig jaar is er sprake van een toenemende ontspanning in de relatie tussen GKV en NGK. Bijna overal is het contact tussen de plaatselijke gemeenten hersteld. Veelal is er sprake van samenwerking, in enkele gevallen zelfs van samengaan. In 2006 brengen de kerkbladen De Reformatie en Opbouw een gezamenlijk themanummer uit over de Open Brief. In 2015 fuseerden beide titels tot het kerkelijk magazine Onderweg.

Ook op synodaal niveau tekent zich een veranderende koers af. De NGK deden de GKV in 2014 een verzoek om te streven naar hereniging. De GKV-synode besloot hier korte tijd later op in te gaan. Het feit dat in de NGK vrouwen ambtsdrager kunnen zijn, hoeft volgens de GKV geen beletsel te zijn voor nadere gesprekken.

Vorige week publiceerden de GKV-deputaten kerkelijke eenheid een vergaderstuk voor de volgende synode, in 2017 in Meppel. Wat de deputaten betreft wordt het mogelijk dat NGK-predikanten voorgaan in alle GKV-gemeenten. Het preken door GKV-predikanten is in vrijwel alle NGK-gemeenten al wat langer de praktijk. Het is aan de landelijke vergadering van de NGK, die op 12 november wordt geopend, en de GKV-synode, volgend jaar, om te bepalen hoe vervolgstappen richting hereniging kunnen worden gezet.

---

Zie ook:

Toelaten homoparen struikelblok bij toenadering gkv en ngk Kampen (Reformatorisch Dagblad, 5 februari 2016)

Prof. C. Veenhof afgeknapt op kerkelijke twisten (Reformatorisch Dagblad, 24 september 2015)

GKV besluiten tot samensprekingen met NGK (Reformatorisch Dagblad, 14 juni 2014)

NGK: Licht op groen voor hereniging met GKV (Reformatorisch Dagblad, 1 maart 2014)

NGK zetten hereniging met GKV op agenda (Reformatorisch Dagblad, 2 november 2013)

Rapport: Weg vrij voor eenwording GKV en NGK (Reformatorisch Dagblad, 22 oktober 2013)


28-10-16 Reformatorisch Dagblad
Auteur: Reporter Creer datum: 1-11-2016 14:55:11 Laatst gewijzigd: 1-11-2016 14:56:39
‘God roept mannen en vrouwen’


‘Het is onterecht en oneerlijk als vrouwen pastoraal werk doen, maar niet de titel en bevestiging krijgen die horen bij het ambt’, stelt de commissie Deputaten M/V en ambt.

Eline Kuijper

De Bijbel geeft geen aanleiding vrouwen niet toe te laten tot het ambt van diaken, ouderling en predikant. Een speciale studiecommissie adviseert de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt daarom de ambten voor vrouwen open te stellen. Of en hoe snel dat wordt ingevoerd, is aan de plaatselijke gemeenten.

Zwolle

Na twee jaar studeren komt de kerkelijke commissie Deputaten M/V en ambt binnen de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt vandaag met de conclusie dat vrouwen ook ambtsdrager mogen worden. Het 75 pagina’s dikke adviesrapport is gericht aan de landelijke vergadering van die kerken, de generale synode die vanaf januari bij elkaar komt.

Commissievoorzitter Avelien Haan, onderzoeker en docent bestuurskunde aan de Thorbecke Academie (NHL Hogeschool) en secretaris Jurn de Vries, oud-senator namens GPV (later ChristenUnie) en oud-hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad, benadrukken dat ze tot dit advies zijn gekomen na een grondige studie naar wat de Bijbel zegt over vrouwen, en naar de manier waarop de inrichting van de ambten is ontstaan. ‘Dit advies geven we niet omdat de kerk anders niet zou meegaan met de huidige cultuur’, zegt De Vries. Haan: ‘We hebben gezocht naar Gods wil. Die is ruimhartiger dan we dachten.’

Het is aan de komende synode om een knoop door te hakken over het onderwerp, waarover al sinds 2005 wordt gesproken in de vrijgemaakte kerken en dat al sinds 2008 op de agenda van de synode staat. Haan: ‘Als er nu geen keuze wordt gemaakt, loopt de spanning in de kerken hoog op. Je kunt voorstellen dat er gemeenten zijn die aan dit besluit consequenties willen verbinden.’ Bovendien voelt niemand zich prettig bij de huidige situatie, waarin vrouwen wel veel taken uitvoeren die passen bij het ambt, maar niet worden bevestigd en ingezegend. De Vries: ‘Het is onterecht en oneerlijk als vrouwen pastoraal werk doen, maar niet de titel en bevestiging krijgen die horen bij het ambt.’

teksten

De commissie heeft twee jaar geleden van de synode de opdracht gekregen onderzoek te doen naar wat de Bijbel zegt over vrouwen en over het ambt. Haan: ‘Wat mij heeft verbaasd is hoe vaak je vrouwen aan het werk ziet in de Bijbel. Die teksten krijgen alleen zo weinig aandacht.’ De Vries: ‘Wat mij het meest is opgevallen is dat er in 1 Timoteüs 2 staat dat vrouwen zich moeten laten onderwijzen. In de Talmoed (Joodse mondelinge overleveringen) staat dat je meisjes beter maar niet kon onderwijzen, omdat dat toch geen zin zou hebben. Voor die tijd was het dus een heel progressieve opmerking van Paulus, dat vrouwen zich moesten laten onderwijzen.’ De commissie concludeert dat God mannen en vrouwen allebei gaven geeft om in te kunnen zetten in de gemeente. Haan: ‘Die bekende “zwijgteksten” gaan erom dat iemand die wil overheersen wordt terechtgewezen.

Dat geldt ook voor mannen, maar bij vrouwen hebben we er een soort leerstuk van gemaakt over wat ze wel of niet mogen in de kerk.’ De Vries: ‘De Bijbel zegt zó veel positiefs over vrouwen in de kerk, dat het onmogelijk is om over die zwijgteksten te zeggen dat ze altijd en voor iedereen gelden.’

De commissieleden geven toe dat de Bijbel wel degelijk een onderscheid maakt tussen mannen en vrouwen. ‘We zijn verschillend geschapen, en dat is niet voor niets’, zegt Haan. In het rapport staat dat God mannen een ‘koppositie’ geeft en dat vrouwen dat moeten accepteren. De commissie doet geen uitspraak over hoe dat onderscheid een plek moet krijgen in de manier waarop vrouwen diaken, ouderling of predikant zijn. Haan: ‘Over die ‘eigenheid’ van de seksen hebben we heel voorzichtig geschreven. De Bijbel zegt namelijk niet wat dat precies inhoudt. Het is heel belangrijk dat we ons realiseren dat de keuzes die er zijn gemaakt bij het invullen van de ambten menselijk zijn, en dat de cultuur dat heeft beïnvloed.’

ambtsleer

Daarmee komt de voorzitter op de tweede taak die de commissie kreeg, namelijk het onderzoeken van de zogenoemde ambtsleer. Waar komt het eigenlijk vandaan dat er ouderlingen, diakenen en predikanten zijn en waarom zijn de taken op die manier verdeeld? De Vries: ‘Er staat in de Bijbel van alles over herders, leraren, oudsten, diakenen, enzovoort. Maar het is niet glashelder wat ze precies deden.’

Hoe die ambten nu zijn ingericht, komt niet rechtstreeks uit de Bijbel. De kerkleiders hebben eenvoudigweg gekeken naar hoe het in de samenleving ging. De Vries: ‘In de Rooms-Katholieke Kerk was het sterk hiërarchisch geregeld. De paus stond bovenaan en de macht werd via hem naar beneden toe verdeeld. Zo ging het in het Romeins rijk ook. Calvijn heeft bij de Reformatie afstand gedaan van die structuur en de ouderling in het leven geroepen, die op gelijke voet staat met de predikant. Hij heeft op zijn beurt gekeken naar het stadsbestuur van Genève. Dat is dus niet uit de Bijbel afgeleid.’

Haan: ‘Ik had verwacht dat we de kerkorde moesten aanpassen, zodat vrouwen ook ambtsdrager konden worden. Maar in de kerkorde en de Nederlandse Geloofsbelijdenis staat nergens expliciet dat het ambt alleen aan mannen toebehoort. Het was namelijk vanzelfsprekend dat vrouwen geen leiding gaven. Dat laat zien hoe groot de invloed is van de cultuur.’

De belangrijkste conclusie die de commissie trekt over de ambten, is dat God aan zowel mannen als vrouwen gaven geeft die nodig zijn om de gemeente te leiden. Als iemand zich geroepen voelt tot het ambt, moet die roeping ook vanuit de kerk bevestigd worden met een inzegening. Haan: ‘Als er iets duidelijk is geworden over de ambten, is het wel dat je je ervan bewust moet zijn dat het een extra verantwoordelijkheid is die je draagt. Als ambtsdrager spreek je namens Jezus tot de gemeente.’

Over een veelgehoorde zorg heeft de commissie zich niet uitgesproken. Namelijk dat als vrouwen toegelaten worden tot het ambt, de mannen zich zouden terugtrekken. Haan: ‘Wij zeggen: een ambt is een roeping. God geeft jou aan de gemeente. Als dat zo is, mag je erop vertrouwen dat er ook mannen geroepen worden.’ De Vries: ‘Het is dan wel aan de mannen om die roeping te verstaan. We adviseren kerkenraden dan ook om daar op toe te zien.’

De Deputaten M/V en Ambt beleggen zes regioavonden waarin ze uitleg geven over hun adviesrapport.

De eerste avond is op 16 november in Amersfoort. Aanmelden kan via de site van Deputaten M/V in de kerk of op www.gkv.nl. Als er meer aanmeldingen zijn dan verwacht, worden er extra avonden belegd. <

acht opties
Het is aan de synode om een keuze te maken aan de hand van het adviesrapport. Om hen daarbij te helpen hebben de deputaten alle mogelijke keuzes op een rij gezet, en daarbij aangegeven wat de consequenties zijn van die opties. Zo is er ook de optie om vrouwen alleen toe te laten tot het ambt van diakenen. Dat moet wat de deputaten betreft sowieso gebeuren, want er is geen enkele Bijbelse of kerkordelijke reden te bedenken waarom dat niet zou mogen.

De optie om de ambten gesloten te houden voor vrouwen, is ook uitgewerkt door de commissie, want ook die is niet zonder consequenties. Dat betekent namelijk dat de vrouwen die zich nu inzetten in de gemeente, uit hun functies geweerd moeten worden. De mogelijkheid dat vrouwen wel predikant mogen worden, maar geen stemrecht krijgen in de kerkenraad is ook uitgewerkt, maar heeft niet de voorkeur van de commissieleden. Het is volgens hen namelijk niet Bijbels te verdedigen dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen regeren en onderwijzen. Vrouwen een eigen ambt geven waarin hun ‘eigenheid’ erkend wordt, is evenmin een goede optie volgens de commissie, want er staat nergens in de Bijbel uitgewerkt wat vrouwen wel of niet mogen doen. De enige optie die recht doet aan de Bijbelse onderbouwing is de openstelling van alle ambten voor vrouwen.

Nederlands Dagblad 01-11-16
Nog geen lid? wordt dat hier (gratis). Klik hier
Reargeren of een nieuwe topic aanmaken? Klik dan hier