Het ergste moet nog komen: 'dieptepunt crisis begin volgend jaar'

Wereldwijd bereikt de economische crisis begin volgend jaar pas het dieptepunt. Halverwege 2010 wordt herstel verwacht.

Dat concludeert het strategisch adviesbureau Roland Berger op basis van onderzoek onder 4600 directeuren en managers van bedrijven over de hele wereld. De financiële problemen zijn nog niet voorbij en met name in West-Europa lijken nog meer gedwongen ontslagen te gaan vallen.

Krimp met 4%
Bestuurders verwachten dat wereldwijd de economie nog met 4 procent afneemt. Het adviesbureau denkt dat de economie halverwege 2010 enige vorm van herstel zal vertonen. Bestuurders in Groot-Brittannië en Centraal- en Oost-Europa zijn pessimistischer. Zij denken dat het dieptepunt pas halverwege 2010 ligt. Amerikaanse en Aziatische bestuurders verwachten daarentegen al tegen het einde van dit jaar een economische opleving.

Problemen met financiering
Bijna de helft (45 procent) van de bedrijven heeft problemen met het krijgen van nieuwe leningen, zo blijkt verder uit het onderzoek. Bijna een derde (30 procent) moet noodgedwongen genoegen nemen met minder dan het gewenste krediet en de helft klaagt erover dat de krediettermijnen steeds slechter worden.

Bezuinigen op personeel
Tussen de 30 en de 60 procent van de ondervraagde bestuurders heeft al meer dan 10 procent op de personeelskosten bezuinigd. Bijna vier op de vijf bestuurders in West-Europa is van plan de personeelskosten verder terug te dringen. Zij denken dat te bereiken door gedwongen ontslagen (52 procent) en werktijdverkorting (45 procent).

RTL Z 30-07-09

IMF ziet bescheiden herstel economie eurozone

De economieën van de eurozone zullen in de eerste helft van 2010 een "bescheiden herstel" laten zien, ondanks een aanhoudende dreiging van deflatie.

Afname
Dat heeft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) bekendgemaakt. De economische activiteiten zullen de rest van dit jaar minder hard afnemen dan ze eerder deden. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) stelde eerder deze maand al dat er voor de eurozone, de Verenigde Staten, Duitsland, China en India betere economisch tijden aan zitten te komen. Voor Japan, Brazilië en Rusland was herstel nog niet in zicht.

Deflatie
De ministers van Financiën van de eurolanden zien overigens geen gevaar voor deflatie, het verschijnsel van een daling van de prijzen waardoor consumenten hun aankopen alsmaar uitstellen, zo lieten zij eerder weten.

RTL Z 30-07-09

IMF verwacht 3 procent groei in 2010

Het Internationaal Monetair Fonds verwacht dat de wereldeconomie volgend jaar met bijna 3 procent groeit.

Dat stelden de twintig belangrijkste economieën van de wereld (G20) vrijdagavond in de slotverklaring van hun top in het Amerikaanse Pittsburgh.

Toch nog stimuleren
Toch bleven de regeringsleiders van de G20 terughoudend. Ze spraken onder meer af voorlopig door te gaan met de stimuleringsmaatregelen die de mondiale economie uit het slop moeten trekken. ,,Tegelijkertijd bereiden we onze vertrekstrategieën voor en als de tijd rijp is, zullen we onze buitengewone steun met samenwerking en coördinatie beëindigen'', aldus de slotverklaring

RTL Z 25-09-09

Bevolking verwacht minder werklozen dan CPB

De Nederlandse bevolking is minder pessimistisch over de ontwikkeling van de werkloosheid dan het Centraal Planbureau (CPB), dat in 2010 rekent op 615.000 werklozen. De bevolking denkt dat op het dieptepunt van de economische crisis 530.000 mensen werkloos zullen zijn

Enquête
Dat blijkt uit de jaarlijkse arbeidsmarktenquête die de raad voor Werk en Inkomen (RWI) donderdag in Den Haag heeft gepresenteerd op haar najaarscongres. Vooral jongeren, ouderen, langdurig werklozen en mensen met een lagere opleiding zullen met werkloosheid te maken krijgen, zo verwachten de ondervraagden. Dat geldt in wat mindere mate voor allochtonen en mensen met een arbeidshandicap.

RTL Z 12-11-09

IMF: geen dubbele dip in de VS

IMF-baas Dominique Strauss-Kahn verwacht geen terugval voor de Amerikaanse economie. Het herstel zal langzaam verlopen, maar Strauss-Kahn verwacht dat een zogenoemde dubbele kan worden voorkomen.

2010
In oktober verhoogde het IMF de groeiprognose voor de Amerikaanse economie naar 1,5% in 2010. Volgens Strauss-Kahn kan die verwachting aan de pessimistische kant zijn. ''Onze verwachting is dat niet alleen in de VS, maar ook in de rest van de wereld, 2010 een jaar van herstel zal zijn'', aldus Strauss-Kahn. Volgens hem is de groei ongeveer een kwartaal eerder aangetrokken dan eerder gedacht

RTLZ 13-11-09

ABN Amro verwacht veel hogere rente in Amerika

ABN Amro verwacht de eerste renteverhogingen in Amerika na de zomer van 2010. De korte rente gaat dan omhoog van nu 0,3% naar 1,7% volgend jaar, tot 3,1% in 2011. De lange rente stijgt van 3,7% nu naar 5,3% in 2011.

Renteverhogingen verwacht in 2010 Ondanks de verdere verbetering van de economie en de positieve vooruitzichten, zal de Fed voorlopig de rentetarieven niet verhogen. Beleidsmakers zijn nog niet overtuigd dat het herstel duurzaam is en ze willen duidelijk geen risico's nemen met het te vroeg verhogen van de rente. Ook is de werkloosheid nog hoog en zal de inflatie relatief laag blijven in 2010. Deze laatste twee factoren maken een extreem lage rente ook mogelijk, gegeven het duale mandaat van de Fed. We verwachten de eerste renteverhogingen na de zomer van 2010. Wel is de Fed al begonnen met het terugtrekken van het onconventionele beleid. Noodmaatregelen om extra liquiditeit te verschaffen aan het financiële systeem zullen binnenkort aflopen en niet worden verlengd. De Fed heeft verder haar aankoopprogramma van overheidsobligaties afgerond. De aankoop van hypotheekobligaties vindt nog wel doorgang, maar zal aan het einde van het eerste kwartaal van 2010 waarschijnlijk worden afgerond. Uiteindelijk zullen al deze beleggingen weer verkocht moeten worden, maar het is onwaarschijnlijk dat dit in 2010 zal gebeuren, omdat het zal leiden tot een vrij forse stijging van de lange rente. We verwachten dat het rendement op overheidsobligaties volgend jaar wel zal stijgen, omdat de kans op renteverhogingen zal toenemen, de inflatie wat hoger ligt dan in 2009, de economie verder herstelt en omdat de overheid meer obligaties zal uitgeven met een langere looptijd. In 2011 verwachten we een voortgaande normalisatie van het monetaire beleid, wat gepaard zal gaan met een verdere stijging van de lange rente. Activa op balans Federal Reserve mld USD 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 jan-08 jul-08 jan-09 jul-09 Noodmaatregelen geldmarkt Hypotheekobligaties Staatsobligaties Overige bezittingen Bron: Thomson Financial, ABN AMRO Dollarzwakte niet slecht In december 2009 apprecieerde dollar (USD) vrij fors tegenover de belangrijkste andere valuta. Dollarzwakte tegenover de euro (EUR) is op korte termijn nog mogelijk, omdat zowel het monetaire als het fiscale beleid in de VS veel agressiever is dan in Europa. Maar de renteverschillen tussen de VS en Europa lopen verder op, wat in het voordeel van de dollar werkt. De kortetermijnvooruitzichten zijn dan ook onzeker. Voor het einde van 2010 voorzien we een dollarkoers van 1,40, wat overigens nog steeds een zwakke dollar betekent. Dit moet het herstel van de Amerikaanse economie verder ondersteunen. Een zwakke munt is goed voor de concurrentiekracht van de Amerikaanse uitvoersector, terwijl de invoervraag wordt afgeremd. De beleidsmakers begrijpen de voordelen van een zwakke munt dan ook goed. Economische kengetallen Verenigde Staten 2009 2010 2011 % mutaties Bruto Binnenlands Product -2,6 3,3 2,5 Particuliere consumptie -0,6 1,7 1,9 Investeringen -18,8 4,4 13,7 Uitvoer -10,0 11,5 6,2 Invoer -14,2 10,1 6,2 Inflatie -0,5 1,8 2,0 Uurlonen 2,7 1,8 2,1 niveaus Werkloosheid (% gemiddeld) 9,2 9,4 8,2 Lopende rekening (% BBP) -3,6 -3,8 -4,0 Saldo federale overheid (% BBP) -11,2 -9,6 -7,0 jaarultimo's USD per EUR 1,45 1,40 1,35 Korte rente (3m) 0,3 1,7 3,1 Lange rente (10j staats) 3,7 4,7 5,3

RTL Z 29-12-09

Tweederde bedrijven schrapt banen in 2010'
Ruim twee derde van de Nederlandse bedrijven verwacht dit jaar meer banen te moeten schrappen.


Herstel in tweede halfjaar
Het bedrijfsleven ziet wel economisch herstel, maar vooral in de tweede helft van dit jaar of in 2011. Dat blijkt uit onderzoek van NRC Focus, een kwartaalblad van NRC Handelsblad, in samenwerking met het adviesbureau Boer & Croon. De onderzoekers ondervroegen eind vorig jaar ruim zevenhonderd bedrijven met een omzet van minimaal 50 miljoen euro.

Stijgende omzet
Onder veel bedrijven is optimisme over de omzetontwikkeling. De helft van de ondervraagden ziet een stijgende lijn; een jaar geleden was dat minder dan een kwart. Keerzijde is wel dat de groei vooral in het buitenland wordt verwacht. Een kwart rekent op omzetherstel in Nederland. Bedrijven denken er ook over na om activiteiten naar het buitenland te verplaatsen.

RTL Z 20-01-10

Woningen dalen niet verder in prijs

Op de Nederlandse woningmarkt zijn geen verdere prijsdalingen te verwachten, zolang de hypotheekrente aftrekbaar blijft. Dat zegt hoogleraar Marc Francke (UvA) op basis van een rekenmodel dat de ontwikkeling van de woningprijs verklaart uit inkomen, rente, inflatie en het financiële vermogen van huishoudens.


Geen overwaardering
Volgens cijfers van de makelaarsvereniging NVM daalde de gemiddelde prijs van een huis in het afgelopen jaar met 2 procent, maar was in het vierde kwartaal weer een zeer lichte stijging te zien ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Volgens hoogleraar Francke is momenteel geen sprake van overwaardering van woningen.

RTL Z 02-02-10

Hoge schuld verstoort markt

Door: Ivo Bökkerink en Franka Rolvink

Een herfinancieringsgolf van bedrijven die in handen zijn van opkoopfondsen dreigt de kredietmarkt te verstoren. Dat zeggen bankiers en marktkenners in Nederland en Londen.


Tussen 2013 en 2016 moet in Europa volgens kredietbeoordelaar Fitch in totaal ruim euro 190 mrd aan schuld worden geherfinancierd. Deze schuldenberg is tussen 2005 en 2007 aangegaan toen buitenlandse private-equitypartijen de ene na de andere recordovername deden. Om die aankopen te financieren zijn toen goedkoop torenhoge leningen afgesloten.

Deze leningen moeten de komende jaren veel duurder worden geherfinancierd. Een bijkomend probleem is dat er volgens marktkenners niet voldoende capaciteit in de markt is om al deze schulden te herfinancieren.

Run op financieringen

Bankiers verwachten daarom een run op nieuwe financieringen. Dat varieert van vreemd vermogen zoals obligaties en kredietpakketten van banken tot eigen vermogen door middel van een beursgang.

De eerste bedrijven in handen van private equity hebben de gang naar de kredietmarkt al gemaakt of staan op het punt dat te doen. Alleen al in Nederland hebben de afgelopen weken kabelaar Ziggo, de retailers Hema en Maxeda en chipmaker NXP ingegrepen in hun financiering. Alle vier zijn ze in handen van private equity.

Muur van schuld

Volgens grootbanken ING en RBS dreigt het loskomen van deze zogeheten muur van schuld marktverstorend te werken, ook voor bedrijven die niet in handen zijn van private equity. Bij ING adviseert hoofd Corporate Clients Annerie Vreugdenhil haar veelal beursgenoteerde klanten dan ook juist nu de herfinancieringen te regelen, voordat er stress in het systeem komt en private-equitypartijen massaal de schuld op hun bedrijven komen herfinancieren.

Ook topman Jan de Ruiter van RBS Nederland herkent de dreigende 'schuldbubbel' van private equity . 'In een normale markt kan dat opgevangen worden, maar als er nog een naschok van de kredietcrisis komt, kan het een probleem worden. Elke goede cfo is zich daarvan bewust.' Recentelijk hebben baggeraar Boskalis en technologiebedrijf Philips daarom hun financiering voor een langere periode op orde gebracht.

Probleem voor cyclische bedrijven

Erwin Roex van Coller Capital in Londen, een investeerder in tweedehands durfkapitaal, raadt bedrijven die in handen zijn van private equity hetzelfde aan. 'Wie nu nog in staat is de rente van zijn schuld te betalen uit de kasstroom, en dus een kwalitatief goede schuld heeft, die moet alvast een herfinanciering regelen. Bedrijven die cyclisch zijn, hebben al een probleem.'

Rolf Nuijens, director bij de Intermediate Capital Group, een van de leidende schuldbeleggers in Europa, denkt dat bedrijven die met een hoge schuld zijn opgezadeld straks van hun banken en hun private-equityeigenaren ook geen kapitaal meer krijgen voor investeringen. Dit omdat de schuld in veel gevallen hoger is dan de waarde van het bedrijf. 'Als er geld nodig is voor bijvoorbeeld een overname, is de aandeelhouder niet meer bereid daarvoor geld te geven, omdat het onzeker is of de schuld kan worden afgelost. Laat staan dat het een aantrekkelijk rendement kan opleveren.'

Fin.Dagblad 31-03-10

Brussel ziet economie verder aantrekken

De economie in de Europese Unie trekt dit en volgend jaar verder aan. Het dagelijks bestuur van de EU raamt de economische groei voor 2010 op 1 procent en voor 2011 op 1,75 procent. Nederland doet het beter dan gemiddeld.

Dat is in beide gevallen een kwart procentpunt meer dan de commissie in haar najaarsprognose voorzag.

Werkloosheid
Ook de werkloosheid ontwikkelt zich wat minder dramatisch dan aanvankelijk werd gevreesd. In het najaar ging de Europese Commissie nog uit van een gemiddelde werkloosheid in de EU van 10,25 procent voor 2010 en een verdere stijging het jaar erna. In de nieuwe raming wordt de werkloosheid voor dit jaar geschat op 9,8 procent en voor volgend jaar op 9,7 procent.

Goed nieuws
Eurocommissaris Olli Rehn (Economische Zaken) sprak in een toelichting van ,,goed nieuws voor Europa'', maar waarschuwde dat de lidstaten moeten doorgaan met hervormingen en het op orde brengen van hun overheidsfinanciën.

Nederland
Nederland doet het volgens de voorjaarsraming wat beter dan het EU-gemiddelde, met een groei van 1,3 procent dit jaar en 1,8 procent volgend jaar. De werkloosheid in Nederland is met 4,9 procent dit jaar de laagste in de EU. Volgend jaar zou de Nederlandse werkloosheid licht toenemen naar 5,2 procent. Deze cijfers zijn eveneens gunstiger dan in de najaarsraming van de Europese Commissie.

Tekort
Ook wat het begrotingstekort betreft blijft Nederland met 6,3 procent dit jaar en 5,1 procent volgend jaar onder het EU-gemiddelde van 7,2 procent dit jaar en 6,5 procent volgend jaar.

Griekenland
Voor het noodlijdende Griekenland is de Europese Commissie minder optimistisch. Daar zal dit jaar sprake zijn van een economische krimp van 3 procent en volgend jaar van een half procent. Het Griekse begrotingstekort - vorig jaar 13,6 procent - raamt de Europese Commissie voor dit jaar op 9,3 procent. Volgend jaar zou dat bij ongewijzigd beleid 9,9 procent zijn.

Tekort Eurozone
Voor de eurozone - de zestien EU-landen die de euro hanteren - voorspelt de Europese Commissie een tekort van 6,6 procent dit jaar en 6,1 procent volgend jaar

RTL Z 05-05-10

ING: bodem huizenmarkt al dit jaar in zicht

De ING verwacht dat de gemiddelde huizenprijs dit jaar nog 1,5% zakt, maar daarna volgt herstel door een aantrekkende stemming onder de consumenten. In totaal is de Nederlandse huizenprijs dan vanaf de top met 8% gedaald.

Uit het ING maandbericht 25 juni 2010:

De huizenprijzen waren in mei 2,2% lager dan een jaar eerder. Ten opzichte van de piek in augustus 2008 zijn huizen nu gemiddeld 6,3% goedkoper. Wij gaan er vanuit dat er dit jaar nog 1,5% van de prijzen afgaat.

Wij verwachten dat de stemming van consumenten weer zal verbeteren als vanaf begin volgend jaar de werkloosheid geleidelijk zal afnemen. Extra vraag op de woningmarkt zal zich eerst vertalen in meer verkopen, dan pas in hogere prijzen.

Volgend jaar worden huizen uitgaande van ongewijzigd beleid naar verwachting 1,0% duurder. Daarmee houden de huizenprijzen de inflatie (1,8%) niet bij.

ING over Nederland

Voorspelling 2010 2011


Economische groei 1,2 1,5
Consumentenuitgaven -0,1 0,6
Consumentenprijzen 1,4 1,8
Huizenprijzen -1,5 1,0
ECB-rente 1,0 1,25
Tienjaarsrente 3,1 3,3
Werkloosheid 5,8 6,0



RTL Z 25-06-10

'Duitse economie zwakt af'

De economie in Duitsland zal in het derde kwartaal waarschijnlijk flink afzwakken en ook volgend jaar zal de groei broos zijn. Dat is de verwachting van twintig door Reuters geraadpleegde analisten.

Geremd
De groei wordt vooral afgeremd doordat programma's van de overheid om de economie te stimuleren aflopen en door drastische bezuinigingsmaatregelen. De economen voorzien dat de Duitse economie, de grootste van Europa, dit jaar nog met 2 procent groeit en in 2011 met 1,6 procent. In het derde en vierde kwartaal van dit jaar komt de groei naar verwachting uit op respectievelijk 0,5 en 0,4 procent.

Herstel
,,Het herstel zet volgend jaar zeer waarschijnlijk door, maar de kracht hiervan zal afnemen. Stimuleringsmaatregelen moeten plaatsmaken voor bezuinigingsmaatregelen", aldus Juergen Michels, analist bij de Amerikaanse bank Citi.

ZEW
Dinsdag werd al bekend dat Duitse institutionele beleggers en analisten minder optimistisch zijn geworden over de ontwikkelingen van de Duitse economie in de komende zes maanden. De index waarmee het economische onderzoeksinstituut ZEW het vertrouwen meet, daalde van 28,7 punten in juni tot 21,2 in juli, waarmee het vertrouwen lager uitkwam dan verwacht.

Vertrouwen Duitse financieel analisten zakt hard

Bezuinigen
De regering van bondskanselier Angela Merkel wil in vier jaar tijd 80 miljard euro bezuinigen. Voor komend jaar wil Merkel maatregelen nemen die 11 miljard aan besparingen opleveren.

RTL Z 14-07-10

Fed verlaagt groeiramingen 2010

Bestuurders van de Federal Reserve hebben hun ramingen voor de Amerikaanse economie voor het eerst in meer dan een jaar neerwaarts bijgesteld. De zwakke arbeidsmarkt zal de economische groei beteugelen, stellen ze.

Groei
Samen met de notulen van het laatste rentebesluit bracht de centrale bank nieuwe verwachtingen ten aanzien van het bruto binnenlands product (BBP) naar buiten. De Fed verwacht een groei van het BBP van 3,0% tot 3,5% in 2010, neerwaarts herzien van de laatste raming van 3,2% tot 3,7% groei.

De laatste keer dat de Amerikaanse centrale bank de verwachtingen voor 2010 verlaagde was in april 2009.

De economische expansie wordt tegengehouden door terughoudendheid bij bedrijven om personeel in te huren en geld te besteden vanwege de onzekere economische verwachtingen, stelt de Fed. Daarnaast wijst de centrale bank op onder meer gedaalde huizenprijzen en strenge kredietvoorwaarden voor kleine bedrijven en huishoudens.

De Fed-bestuurders pasten ook hun ramingen voor de werkloosheid aan. De centrale bankiers gaan nu uit van een werkloosheidspercentage in 2010 van 9,2% tot 9,5%. Eerder werd uitgegaan van 9,1% tot 9,5%.

Voor 2011 voorspelt de Federal Reserve een economische groei van 3,5% tot 4,2%, tegen 3,4% tot 4,5% bij de vorige raming. Voor 2012 houdt de centrale bank vast aan de eerder afgegeven verwachtingen van 3,5% tot 4,5% groei

RTL Z 15-07-10

laatst gewijzigd: 20-07-2010 17:25
BNP Paribas verwacht veel hogere staatsschuld voor Duitsland en Nederland
Duitsland en Nederland zijn de trekpaarden van de Eurozone, maar de staatsschuld loopt gierend uit de hand met minimaal 25 miljard euro extra per jaar in Nederland en minimaal 80 miljard euro extra per jaar in Duitsland.


Schulden
De financiële toestand in Duitsland is qua schulden nog veel erger dan in Nederland. De Franse bank BNP Paribas verwacht dat Duitsland in 2012 een staatsschuldquota heeft van 83,9% van het Bruto Nationaal Product. Nederland heeft dan een schuld van 71,8%. De staatsschuld van Duitsland ligt in 2012 hoger dan in zogenaamd crisisland Spanje.

Stabiliteitspact
Volgens het Stabiliteitspact van de Eurozone mag een land absoluut niet meer dan 60% van het BNP schuld hebben, anders volgen forse boetes. Het BNP, het Bruto Nationaal Product, is het bedrag dat een land, alle inwoners en alle bedrijven gezamenlijk in 1 jaar verdienen.

In korte tijd zijn de overheidsbegrotingen in de Westere landen omgeslagen van overschoten naar gigantische tekorten. Het overheidstekort mag jaarlijks overigens maximaal 3% BNP bedragen van EU.

Bezuinigingen
Voor de cijfers van 2010 tot en met 2012 houdt BPN Paribas al rekening met de aankomende bezuinigen van de landen:

Nederland Saldo begroting in miljarden euro's Tekort in % BNP Totale schuld in % BNP
2008 + 4,2 +0,7% 58,2%
2009 - 28 -4,9% 61,8%
2010 - 37,9 -6,5% 66,5%
2011 - 30,7 -5,2% 68,5%
2012 - 26,4 -4,4% 71,8%


Duitsland Saldo begroting in miljarden euro's Tekort in % BNP Totale schuld in % BNP
2008 0 0% 66,0%
2009 - 80 -3,3% 73,2%
2010 - 124 -5,0% 78,1%
2011 - 115 -4,5% 81,8%
2012 - 92 -3,5% 83,9%


Overige grote landen Eurozone
Alle Europese landen zijn niet meer echt solvabel, de één nog wat minden dan de ander. Hoe moeten ze de enorme schulden afbetalen als de schulden alleen maar blijven oplopen? Beleggen in Grieks staatspapier? Dat lijkt niet erg verstandig, de schuld is niet te overzien. Mede-euroland Finland houdt de schuld als enige beperkt.

Lijstje
De staatsschuld in Frankrijk zelf loopt in 2012 op tot 92% van het BNP. Italië gaat naar 124,8%. Spanje houdt de schade beperkt op 77,9%. België overschrijdt net de 100% met 103,4%. Portugal scoort 91,2%, Oostenrijk doet het goed met 77,1%. Het slechtste jongetje van de klas Griekenland, moet in de hoek staan met een schuld van 149,8% van het BNP in 2012.

Ierland
Ierland, ook een Euroland, overschrijdt in 2012 de 100%, naar 101,4% staatsschuld. Niet gek met een lekkend vergiet bij financien: het Ierse begrotingstekort loopt dit jaar op tot een bizar percentage: 19,9%!

Staatsschuld eind 2012 in procenten van het BNP

Landen Schuld % BNP
Griekenland 149,8%
Italië 124,8%
België 103,4%
Ierland 101,$%
Portugal 91,2%
Duitsland 83,9%
Spanje 77,9%
Oostenrijk 77,1%
Nederland 71,8%
Finland 47,5%


Spanje
Het valt in Club-Med land Spanje nu nog erg mee met staatsschuld, maar de werkloosheid en de jaarlijkse tekorten zijn wel gigantisch.

Jaar Werkloosheid Tekort in % BNP Totale schuld in % BNP
2008 11,3% -4,1% 39,7%
2009 18,0% -11,2% 53,2%
2010 20,4% -9,70% 64,8%
2011 23,0% -7,0% 72,8%
2012 23,5% -55% 77,9%


Nederland
Ter vergelijking: de werkloosheid in Nederland ligt aan het eind van dit jaar op 5,8% en loopt op tot 6,1% in 2011 en 2012

RTL Z 2007-10

Werkloosheid daalt in 2011: huizenprijzen stijgen 1%

De huizenprijzen zullen dit jaar nog verder dalen, het blijft onzekerheid troef op de woningmarkt. Maar volgend jaar gaan de prijzen dan toch echt stijgen. Dat concludeert de Rabobank in zijn kwartaalbericht over de woningmarkt. Eerder dit jaar was de Rabo veel positiever voor 2010.


2010
Dit jaar zullen de prijzen met 1,5 procent zakken, bij een verwachte stijging van 1 procent voor het volgende jaar. ,,Het lichte herstel is zeer beperkt in omvang'', aldus de economen van de Rabobank. Het herstel van de Nederlandse woningmarkt verloopt traag. Veel woningen staan relatief lang te koop en het aantal transacties is historisch laag. Met het voorzichtig aantrekken van de economie stabiliseert de prijsontwikkeling momenteel.

Meer verkoop
In 2010 zullen de huizenprijzen gemiddeld nog dalen met 1½%. Voor 2011 wordt een stijging van 1% voorzien. Voorwaarde voor het herstel van de woningprijzen is dat de transactieaantallen stijgen. Doordat de prijzen sinds het uitbreken van de kredietcrisis relatief fors zijn gedaald, is de betaalbaarheid van een (starters-)woning aanzienlijk toegenomen. Daar staat tegenover dat veel potentiële kopers onzeker zijn. Onder meer door eventuele veranderingen in het overheidsbeleid voor de woningmarkt en de mogelijke financiële gevolgen voor huishoudens van de aanzienlijke bezuinigingsopgave waar het nieuwe kabinet voor staat. Wel groeit de Nederlandse economie inmiddels weer. Ook verwachten de Rabo-economen dat de toename van het aantal werklozen in 2010 relatief beperkt blijft en dat de werkloosheid in 2011 zelfs licht daalt.

Historisch weinig verkopen, maar de daling is gebroken
Prijzen en transactieaantallen stabiliseren momenteel op een laag niveau. Het lichte herstel is zeer beperkt in omvang. In de eerste helft van 2010 werden bijna 60.000 woningen verkocht. Dit is ruim 2.000 meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Het niveau is historisch laag, maar de daling is gebroken. Volgens de Prijs Index Bestaande Koopwoningen (PBK-index) van CBS en Kadaster zijn de gemiddelde woningprijzen in het tweede kwartaal met 0,2% gestegen ten opzichte van het eerste kwartaal. Door prijsdalingen in de voorgaande kwartalen is jaar-op-jaar nog wel sprake van een prijsdaling.

Hypotheken
Ook de hypothekenmarkt stabiliseert na een flinke daling, vooral door nieuw verstrekte hypotheken. Het aantal oversluitingen van hypotheken neemt nog steeds af. Het gemiddeld verstrekte hypotheekbedrag is de afgelopen tijd gedaald. Twee belangrijke oorzaken hiervoor zijn de nu lagere woningprijzen en het samenstellingseffect: in het duurdere segment worden absoluut en relatief minder woningen verkocht.

In februari en mei van dit jaar was de Rabobank nog een stuk positiever voor 2010:
Rabobank ziet geleidelijk herstel van huizenmarkt
Rabobank: voorzichtig herstel woningmarkt
Rabo: huizenprijzen stabiliseren in 2010

RTL Z 16-08-10

Brussel ziet duidelijk economisch herstel
De Europese Commissie ziet een duidelijk herstel van de economie in de EU. Op grond van nieuwe kwartaalcijfers heeft zij haar prognoses voor 2010 bijgesteld.

Nederland 1,9%
In maandag gepresenteerde ramingen gaat ze uit van een groei van 1,8 procent voor dit jaar. In mei was dat nog 1 procent. Ook voor Nederland is de Europese Commissie optimistischer. Verwachtte ze in mei nog dat de Nederlandse economie dit jaar met 1,3 procent zou groeien, nu is dat 1,9 procent.

Tweede kwartaal
Het dagelijks bestuur van de EU heeft zijn ramingen aangepast op grond van de goede prestaties van de Europese economie in het tweede kwartaal van dit jaar. Daarin was in de hele EU sprake van een groei van 1 procent, tegen 0,3 procent in het eerste kwartaal. In Nederland nam de economie in het tweede kwartaal toe met 0,9 procent, 0,4 procent meer dan in het eerste kwartaal.

Dubbel dip onwaarschijnlijk
Wel ziet de Europese Commissie de groei in de komende twee kwartalen weer wat terugzakken. De wereldeconomie presteert minder goed, al acht de commissie een 'dubbele dip' onwaarschijnlijk.

Verwachtingen
Voor het derde kwartaal gaat ze voor de hele EU uit van een groei van 0,5 procent, in het vierde kwartaal van 0,4 procent. Voor Nederland is dat 0,4 procent in het derde en 0,3 procent in het vierde kwartaal.

'Duidelijk pad van herstel'
Volgens eurocommissaris Olli Rehn (Economische Beleid) bevindt de Europese economie zich ,,duidelijk op het pad van herstel''. Hij denkt dat het opleven van de binnenlandse vraag goede vooruitzichten biedt voor het aantrekken van de arbeidsmarkt. Maar het herstel is nog fragiel en omgeven met onzekerheden. Rehn wijst op de noodzaak dat de EU-landen doorgaan met het saneren van hun overheidsfinanciën en economische hervormingen.

RTL Z 13-09-10

MKB verwacht herstel pas in 2011

ZOETERMEER (AFN) - Het midden- en kleinbedrijf herstelt dit jaar nog nauwelijks van de gevolgen van de terugval van de wereldhandel. De afzet groeit met slechts 0,5 procent en blijft daarmee flink achter bij de 3 procent groei van het grootbedrijf.

Volgens het onderzoeksbureau EIM heeft het mkb vooral last van de situatie in de bouw, waar de productie met 9 procent terugliep. Ook is de consument terughoudend, en dat vertaalt zich in een flinke krimp in de detailhandel (-1,75 procent) en de horeca (-4,25 procent).

Het is te danken aan de industrie, de groothandel, de autosector en de transport- en communicatiesector dat het mkb per saldo in 2010 nog enigszins groeit.

Koopkracht

Voor volgend jaar voorziet het EIM dat de groei van het Nederlandse grootbedrijf afneemt van 3 procent in 2010 naar 2,25 procent in 2011. Dat komt doordat de buitenlandse afzet minder hard groeit als gevolg van een afzwakkende wereldhandel. Onder invloed van de overheidsbezuinigingen zal de groei in Europa onder druk komen te staan.

Voor het midden- en kleinbedrijf zal de groei juist aantrekken van 0,5 procent in 2010 naar 1,5 procent in 2011, aldus het rapport. Daarmee blijft die nog steeds achter bij de groei van het grootbedrijf. De bouwsector krimpt dan niet verder, aldus het EIM. Ook voor de detailhandel en de horeca komt volgend jaar een einde aan de sterke krimp. Maar een groei verwacht het EIM in die sectoren niet. Dat komt omdat de koopkracht van de consument onder druk blijft staan.

De werkgelegenheid in het mkb neemt dit jaar met ruim 54.000 af. Volgend jaar treedt een licht herstel op en komen er weer ruim duizend banen bij, mits het economisch herstel doorzet

Telegraaf 16-09-10

'Einde zeepbel in staatsobligaties in zicht'

De hoge prijs van staatsobligaties wordt gedreven door angst die ongegrond is, daarom is het eind van de bubbel nabij. Bedrijfsobligaties zijn veel aantrekkelijker. Er komt geen recessie en geen deflatie.

'Niet goedkoop'
Dat zegt Adam Cordery, strateeg vastrentende waarden van Schroders. Cordery wijst erop dat het rendement op 2 en 5-jaars Duits staatsobligaties ruim onder de Europese 2%-inflatiedoelstelling ligt, en dat van de 10-jaars er maar net boven. "Niemand koopt ze omdat ze goedkoop zijn", stelt hij op een congres voor klanten van de Britse vermogensbeheerder in Amsterdam.

Angst
De enige reden om het papier aan te schaffen is angst, aldus Cordery. Beleggers zijn volgens hem door de media bang gemaakt voor recessie en deflatie. Aan de hand van een peiling onder economen toont de strateeg dat "niemand echt denkt dat er een recessie komt". Zelfs de meest pessimistische ondervraagde houdt het op lichte groei in 2010 en 2011.

Geen deflatie
Hetzelfde geldt voor deflatie. Volgens Cordery is de enige recessie in de ontwikkelde wereld die gepaard ging met deflatie die van de jaren negentig in Japan geweest. De kans erop is dus nog kleiner dan op een onverwachte terugval van de economie, concludeert hij.

Bedrijfsobligaties
In het waarschijnlijker scenario van aantrekkende groei is volgens hem de markt voor bedrijfsobligaties vele malen aantrekkelijker. Vooral obligaties van cyclische bedrijven en banken zullen dan profiteren, omdat hun kredietwaardigheid verbeterd.

Volvo, Siemens, BNP Paribas
Als voorbeelden van bedrijven waarvan hij obligaties zou kopen noemt hij Volvo Trucks, Siemens en BNP Paribas. Volvo verkocht een jaar geleden amper vrachtwagens, maar draait weer. Siemens werd door de markt afgestraft voor schandalen en inzakkende elektronicaverkopen. En BNP Paribas is een van de sterkere banken gebleken en zal net als de rest van de sector de kapitaalbuffers ophogen.

'Risico-opslag bedrijfsobligaties is hoog'
De gemiddelde rendementsopslag van bedrijfsobligaties boven staatspapier, ofwel spread, die beleggers opstrijken is zo'n 2 procentpunt. "Dit kan makkelijk halveren", aldus Cordery. Hij wijst er op dat dit afgezet tegen het risico op wanbetaling, dat in tijden van crisis opliep naar 0,4%, toch echt veel is.

Lagere koersen
Het oplopen van het rendement op staatsleningen, met lagere koersen tot gevolg, zal volgens Cordery worden opgevangen door een daling van de opslag op bedrijfsobligaties.

'Eurozone valt niet uit elkaar'
De kans dat de eurozone uit elkaar valt is overtrokken, stelt zijn collega Schroders-econoom Azad Zangana verder. Hij gelooft in de stelligheid waarmee functionarissen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en een aantal Eurolanden op een congres in Londen zeiden dat wanbetaling door Griekenland "niet kan".

Pijnlijke maatregelen Spanje, Portugal, Ierland en Italië
Pijnlijke maatregelen, ook in landen als Spanje, Portugal, Ierland en Italië kunnen niet uitblijven, aldus Zangana. In plaats van uiteenvallen, zal dit echter leiden tot een inniger relatie tussen de landen in de eurozone.

Pensioen
Een van de meest urgente problemen in de genoemde landen is het onhoudbare pensioenstelsel. Hier kunnen ze wat opsteken van Nederland, aldus Zangana. "Nederland ligt voor, er is wat dit betreft al veel gedaan."

RTL Z 17-09-10