FED draagt banken op resultaten te verzwijgen

De Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, heeft Goldman Sachs, Citigroup en andere banken opgedragen om de resultaten van zogenaamde stresstesten te verzwijgen.


Dit stilzwijgen moet er voor zorgen dat de recessie niet verder verergert, aldus bronnen tegen persbureau Bloomberg. De Fed wil er zeker van zijn dat de eindconclusies niet gelekt worden tijdens de komende presentaties van de kwartaalcijfers, die deze maand gepland staan.

Zo'n scenario kan de toch al zwakke prijzen van aandelen van banken opnieuw onder druk zetten. Ook wil de Amerikaanse overheid niet dat plannen om de resultaten gelijktijdig bekend te maken doorkruist worden.

Praten

'Als je banken nu de ruimte geeft om erover te praten, zullen mensen denken dat de banken die dat nalaten slecht gescoord hebben,' zei Paul Miller, een analist van FBR Capital Markets eerder op de dag tegen Bloomberg.

Regulerende instanties gebruiken de testen om in te schatten of de 19 grootste banken van de Verenigde Staten genoeg kapitaal hebben om verliezen op leningen te kunnen dragen tijdens de komende twee jaar als de economie verder krimpt, de werkloosheid oploopt en huizenprijzen verder onderuit gaan.

Reddingsplan

De testen vormen een onderdeel van het plan dat de Amerikaanse minister van Financiën Timonthy Geither in februari lanceerde om het vertrouwen in het bankensysteem te vergroten. Bedoeling is om de stabiliteit op de financiële markten te herstellen.

FD 10-04-09

Vier maal vraagtekens bij betrouwbaarheid van cijfers

Na regen komt zonneschijn, maar hoe weten we of we wel op de cijfes kunnen afgaan?

Column René Tissen

Arrogantie
Na regen komt zonneschijn en dat is momenteel het geval in de financiële wereld. Vrijwel direct keert ook de kenmerkende arrogantie van de sector terug, met name in Amerika. Snel de schulden terugbetalen, om snel weer op grote voet verder te kunnen leven. Dat is ineens weer het motto. 'Money talks'.

Keerpunt
Tegelijkertijd grijpen centrale banken en regeringen het herstel van banken en verzekeraars overal ter wereld aan om het einde van de recessie in te luiden. Het wordt nog wel even afzien, zo wordt gezegd, maar het keerpunt is bereikt. Er kan weer opgelucht adem worden gehaald.

Argwaan
De argwaan in de wereld is echter terecht groot en dat komt onder andere omdat er vraagtekens worden gezet bij de betrouwbaarheid van het cijfermateriaal dat wordt gepresenteerd ter illustratie van het ingezette herstel. Hoewel iedereen het woord crisis helemaal zat is, lijkt toch een beetje sprake te zijn van een beginnende cijfercrisis. Hoe waar is datgene dat ons wordt voorgespiegeld?

Betrouwbaarheid
Ten eerste worden vraagtekens gezet bij de betrouwbaarheid van indicatoren. Wordt bijvoorbeeld de echte inflatie gemeten zoals mensen die aan den lijve ervaren, of alleen de officiële inflatie? En hoe zit het met deflatie? Hetzelfde geldt voor de werkloosheidcijfers. Gaat het om de echte werkzoekenden? Of alleen maar om diegenen die voldoen aan de registratienorm?

Definitie
Als het in Amerika om de echte werkzoekenden gaat, dan is de werkloosheid inmiddels meer dan 15%, zelfs oplopend naar 20%. Een getal dat goed past bij een economische depressie. Als het laatste wordt gemeten beperkt de schade zich nu nog tot ruim 8%, een recessie-getal. Overheden willen het ons graag laten geloven, want een kwestie van definitie.

Manipuleren
Ten tweede is er de toenemende zorg over het grootschalig manipuleren van cijfers met als –bewuste- doel om de werkelijkheid te verdoezelen. Vrijwel iedereen was aangenaam verrast toen Goldman Sachs zo'n mooi begin van het jaar liet zien. Gek genoeg was niemand onaangenaam verrast toen duidelijk werd dat deze geldgigant de maand december uit de boeken had weten te houden, namelijk door simpelweg op een nieuw boekjaar over te stappen. Ruim 1.5 miljard dollar werd in december afgeboekt en dat bedrag ging diezelfde maand nog in lucht op.

'Mark to fantasy'
Dan zijn er de vraagtekens met betrekking tot de vergelijkbaarheid van cijfers. Kunnen banken en verzekeraars in Amerika en daarbuiten nog wel onderling vergeleken worden, nu de methode van 'mark to market' is losgelaten en weer 'mark to fantasy' is geworden?

Puinhoop
Als laatste zijn er vragen met betrekking tot de voorspelbaarheid van cijfers. Maakt één zwaluw nog geen zomer, of moeten wij onze zegeningen één voor één tellen? Langzaam maar zeker is sprake van een puinhoop. Wie weet nog wat we van alle goede nieuws moeten denken? Zijn we niet allemaal in het moeras van de cijferbrij weggezonken? Zo ja, dan is dat niet in een cijfer uit te drukken, maar is het wel slecht nieuws.

René Tissen
Business Universiteit Nyenrode

RTL Z 21-04-09

Spanning stresstest banken VS loopt op

De financiële markten kijken met spanning uit naar de richtlijnen voor de stresstests die Amerikaanse toezichthouders bij de negentien grootste banken uitvoeren. Morgen wordt een 'white paper' verwacht waarin de belangrijkste uitgangspunten voor het onderzoek worden vrijgegeven.

Op 4 mei volgt definitief uitsluitsel over de vraag of er banken zijn die onvoldoende kapitaal hebben om moeilijke economische omstandigheden te doorstaan.

Hoorzitting
In een hoorzitting in het Amerikaanse Congres stelde minister van financiën Timothy Geithner dinsdag dat de meeste banken voldoende kapitaal hebben en geen aanvullende injectie van de overheid nodig hebben. Als er wel een tekort aan kapitaal is, kunnen reeds verkregen preferente aandelen van de overheid omgezet worden in gewone aandelen. Ook krijgen die banken zes maanden tijd om privaat kapitaal op te halen.

De milde woorden van Geithner leidden tot opluchting, maar verschillende commentatoren hebben kritiek op de stresstests omdat ze de onzekerheid zouden vergroten in plaats van verkleinen. Zo is niet helder welke informatie openbaar wordt gemaakt.

Resultaten mogelijk niet vertrouwd
De onderzoeksresultaten van de toezichthouders worden mogelijk niet vertrouwd als de meeste banken slagen voor de test. Wanneer duidelijk wordt dat enkele banken ondergekapitaliseerd zijn, is het bovendien de vraag of ze van beleggers zes maanden de tijd krijgen om geld op te halen.

Volgens de persbureaus AP en Bloomberg worden in de tests rekening gehouden met de kwaliteit van bankleningen aan bedrijven en consumenten. Volgens AP, dat de hand heeft gelegd op Fed-documenten, worden de leningen als risicovoller beoordeeld dan de gestructureerde producten die tot nu toe tot de meeste problemen hebben geleid. Dit is volgens AP ten nadele van regionale banken die traditioneel bankieren, terwijl de grote banken op Wall Street juist worden bevoordeeld.

Josh Rosner van de Amerikaanse researchfirma Graham Fisher & Co denkt dat de eerste resultaten tegenvielen en dat daarom het onderzoek is verbreed en banken ook nog eens de kans hebben te reageren op de uitkomsten.

Radioblogger
De spanning rond de tests bleek deze week na een bericht van de ultrarechtse radioblogger Hal Turner eerder deze week, een als niet bepaald betrouwbaar bekendstaande bron. Hij stelde de resultaten van de tests te hebben. Van de 19 banken zouden er 16 insolvabel blijken.

Het bericht ging rond op nieuwsdiensten en werd teruggehaald. Het noopte het Amerikaanse ministerie van financiën zelfs tot de ontkenning dat er al resultaten beschikbaar zouden zijn.

FD 23-04-09

'Amerikaanse grootbanken falen bij stresstest'

WASHINGTON (AFN) - De Amerikaanse banken Citigroup en Bank of America moeten mogelijk meer kapitaal ophalen omdat ze de zogenoemde 'stresstest' van de overheid niet helemaal gehaald zouden hebben. Dat meldde de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal dinsdag.

Bij de stresstest werd bekeken of de banken het in een verslechterende economie zouden redden zonder extra kapitaal aan te trekken. De banken, die het oneens zijn met de voorlopige uitkomsten van het onderzoek, zouden miljarden dollars tekort komen.

Telegraaf 28-04-09

Resultaten stress-testen banken VS komen later na onenigheid

De Fed, de centrale bank van Amerika, brengt de resultaten van de stress-testen van de 19 grootste Amerikaanse banken later naar buiten.

Resultaten
De resultaten komen niet eerder dan eind volgende week. Toezichthouders en topmensen van de banken zijn het nog niet eens over de wijze waarop de resultaten naar buiten worden gebracht. Ook zou er onenigheid zijn over de conclusies.

Te weinig kapitaal
Uit het geruchtencircuit zou blijken dat een aantal banken over niet genoeg eigen vermogen beschikt om bestand te zijn tegen nog slechtere tijden in de wereldeconomie. Deze banken, naar verluidt ondermeer Citibank, moeten de balans versterken door het aantrekken van meer eigen vermogen door middel van het uitgeven van nieuwe aandelen.

Verwatering
De verwatering en de lagere beurskoers die daarvan het gevolg zijn, zouden grote klappen op de beurs kunnen geven.

RTL Z 01-05-09

'10 banken VS hebben additioneel geld nodig'
10 van de 19 Amerikaanse banken die een zogeheten stress test ondergaan hebben meer kapitaal nodig.


Citigroup
Dat meldt The wall Street Journal vandaag. Banken die meer vermogen nodig hebben zouden onder meer Wells Fargo, Bank of America en Citigroup zijn.

RTL Z 05-05-09

Geithner graaft eigen graf met stresstest
Keer op keer blijkt minister Geithner van financien niet in staat om het wereldfinanciële toneel daadkrachtig te bespelen. Waarschijnlijk graaft hij zijn eigen graf in de vorm van de stresstest

Brekebeen
Onlangs verscheen in de New York Times een uiterst kritisch artikel over minister van financiën Geithner van de VS. Het artikel roept kribbige vragen op met betrekking tot de houdbaarheid van deze minister, toch al de brekebeen van het anderszins zeer geloofwaardige kabinet van president Obama.

Wall Street, niet Main Street
Al bij zijn aantreden maakte hij geen sterke indruk. Hij werd pas echt kwetsbaar toen niet hij, maar de president een nieuw financieel reddingsplan bekendmaakte. Het artikel in de New York Times maakt akelig duidelijk hoezeer deze minister een man van Wallstreet is en niet van Mainstreet. Zijn achtergrond en betrokkenheid ligt bij de banken en verzekeraars, niet bij de VS en zeker niet bij de wereld.

Geen vertrouwen
Het is alom bekend. Verwacht mag worden dat de keer op keer vertraagde uitkomsten van de stresstest die Wall Street noodgedwongen moest ondergaan, geen vertrouwen zullen wekken. Een paar systeembanken en verzekeraars zullen er mooi uitspringen, maar minder mooi dan zelf gewild. Een paar minder belangrijke zullen een injectie krijgen en er zullen er zeker een paar zijn die geslachtofferd worden op het hakblok van de hebzucht. Dat gebeurt nu al. Zo erg als ten tijde van de ondergang van Lehman kan het toch niet meer worden. Althans, dat wordt gehoopt. Zeker weten doet niemand het.

China
Ondertussen dreigt de macht van Minister Geithner snel en beslist te worden overgenomen door anderen. Omdat die gewoon meer aandacht voor de realiteit hebben. Daarin speelt niet Wall Street, noch Main Street, maar China de hoofdrol. Zo heeft China kortgeleden onomwonden duidelijk gemaakt niet langer de staatschuld van de VS te willen opkopen. Het land is inmiddels openlijk bezig met het doorknippen en weggooien van de creditcard van Amerika. Herpositioneren en spreiden van de eigen financiële belangen, dat is momenteel het motto. Onderdeel daarvan is de wereldpolitieke versterking van de yuan. Zojuist is voor 70 miljard yuan een monetaire –dus niet een gewone- handelsovereenkomst met Argentinië afgesloten. Maleisië, Indonesië, Zuid-Korea en Wit-Rusland konden al eerder over een 'geldlijn' van 260 miljard yuan beschikken.

Speldenprikjes
Het zijn allemaal speldenprikjes in het wereldwijde monetaire spel dat momenteel wordt gespeeld. Maar ze zijn onmiskenbaar. De yuan is bezig aan een opmars tot internationaal betaalmiddel. Ook de snelle opbouw van de goudreserves van China vormen niet meer dan een speldenprik. Wel weer zo'n signaal dat de dollar als reservemunt onder druk staat.

IMF
Daar komt sinds vorige week het IMF bij. Dat heeft aangekondigd de goudreserves die het van de lidstaten heeft geleend als munteenheid te willen inzetten. 'Special Drawing Rights' heet dat met een mooi woord. Die stellen het IMF in staat om de arme landen -waaronder het schuldbelaste Westen- uit het slop te rekken. Via geld dat geen écht geld is en makkelijk kan worden weggeboekt. Ook een speldenprik.

Staat erbij en kijkt ernaar
Minister Geithner staat erbij en kijkt ernaar. Keer op keer blijkt hij niet in staat om het wereldfinanciële toneel daadkrachtig te bespelen. Tot voor kort vormde een slecht artikel in een toonaangevende krant de voorbode voor een aanstaand aftreden. Dat is nu gelukkig niet het geval. Waarschijnlijker is dat Minister Geithner zijn eigen graf aan het graven is in de vorm van de stresstest. Die zal zeker stress opleveren. Bij hemzelf.

René Tissen
Business Universiteit Nyenrode

RTL Z 05-05-09

'Stresstest banken biedt schijnzekerheid'

AMSTERDAM (AFN) - De zogenoemde stresstest die in de Verenigde Staten is uitgevoerd onder grote banken geeft geen garantie dat de ze bestand zullen zijn tegen een verdere verslechtering van de economie. De uitkomsten van de toets, die donderdagavond worden gepubliceerd, bieden slechts schijnzekerheid. Dat stelt accountantskantoor KPMG donderdag in een rapport.


Volgens Lex Dekkema, partner bij KPMG, is het zeer de vraag of de resultaten van de stresstest een realistisch beeld geven van de benodige kapitaalpositie bij banken. “Ook na de test bestaan door het ontbreken van handel nog steeds geen openbare marktprijzen voor de waardering van illiquide activa.” Daarnaast vindt hij dat de zeer verschillende banken niet aan dezelfde test moeten worden onderworpen, omdat dit een vertekend beeld geeft.

Telegraaf 07-05-09

'Waardering bij stresstest te optimistisch'

Het lijkt erop dat de waardering die gebruikt is bij de stresstest voor Amerikaanse banken duidelijk is hoger is dan die in de markt. Dat kan nog wel eens een staartje krijgen.



Stresstesten: 10 banken VS hebben 75 miljard nodig
Kalff: is de stress in de stresstest wel hoog genoeg?

Waardering
Dat zegt Harald Benink, hoogleraar banking en Finance aan de Universiteit van Tilburg in gesprek met RTL Z. De uitkomst van de stresstest is volgens hem optimistischer dan iedereen had verwacht. Het punt is echter de waardering van de portefeuille van giftige leningen van banken.

Hogere verliezen
Een waardering die optimistischer is dan die in de markt betekent dat wanneer de marktsituatie pessimistischer wordt dan gedacht, banken hogere verliezen op hun leningen zullen leiden dan nu wordt ingecalculeerd.

Prolongatie van de crisis?
Als het vertrouwen in het bankwezen herstelt, aldus Benink, zijn banken meer geneigd de kredietverlening te hervatten. De crisis zou dan sneller voorbij zijn. Mocht dat echter niet lukken, dan wordt de crisis alleen maar geprolongeerd. aldus Benink.

Europa
Ook in Europa zouden banken een stresstest moeten ondergaan, zo vindt Benink. Wanneer Amerikaanse banken wél een stresstest ondergaan en die in Europa niet, dan kan dat tot onzekerheid over Europese banken leiden. Bovendien, aldus Benink, heeft het IMF onlangs aangegeven dat er in Europa grote afboekingen nodig zijn. Een stresstest kan uitwijzen in hoeverre dit inderdaad klopt.

RTL Z 08-05-09

'Stresstest is een wassen neus'

Er komt steeds meer kritiek op de stresstest voor Amerikaanse banken. Oud-ABN Amro-topman Jan Kalff en hoogleraar Benink drukten zich nog netjes uit, maar andeen zeggen gewoon waar het op staat: een wassen neus.
Kalff: is de stress in de stresstest wel hoog genoeg?
'Waardering bij stresstest te optimistisch'

75 miljard
Financiële markten keken wekenlang met veel spanning uit naar de resultaten van de stresstest onder het Amerikaanse bankwezen. Donderdag werd bekend dat tien van de in totaal negentien onderzochte banken in totaal bijna 75 miljard dollar extra kapitaal nodig hebben om nog slechtere tijden te kunnen doorstaan. Minister Wouter Bos van Financiën zei afgelopen dinsdag dat hij ook zo'n toets wil in Europa.

Vijf vragen

Bankenanalist Jurriaan Hofman van researchbureau Iris vindt de Amerikaanse test echter ,,een wassen neus". Vijf vragen aan hem:

Hoe spannend was de uitkomst van de stresstest?
,,Niet zo. Vooraf was er al heel veel uitgelekt, zoals het bedrag van ongeveer 34 miljard dollar dat Bank of America nodig heeft. Dus het was niet echt een verrassing."

Is het goed dat de Verenigde Staten de banken hebben verplicht meer geld op te halen?
,,Eigenlijk is het een wassen neus. Dat komt vooral doordat de banken een boekhoudkundige truc uithalen. Ze wisselen namelijk veel preferente aandelen, die in handen zijn van de overheid, om in gewone aandelen. Dat versterkt op papier de balans, omdat preferente aandeelhouders veel voordelen hebben ten opzichte van gewone aandeelhouders. Maar de buffers worden ermee niet echt aangevuld."

Ze verkopen toch ook bezittingen en geven nieuwe aandelen uit? ,,Ja, Wells Fargo haalt bijvoorbeeld via de uitgifte van nieuwe aandelen 6 miljard dollar op. En banken zullen Chinese belangen van de hand doen, wat ook nog wel wat zal opleveren. Maar afgezet tegen de 75 miljard dollar, stelt dat teleur."

Is de stresstest psychologisch belangrijk? ,,Ja, dat is wel gebleken. De laatste weken zijn de koersen van banken enorm opgelopen. Maar er is al langer meer vertrouwen. Belangrijk was dat enkele banken miljardenwinsten hebben laten zien over het eerste kwartaal."

Ook maar een stresstest in Europa dan? ,,Ik ben daar geen voorstander van. Het is uiteindelijk toch veel lood om oud ijzer. In de Verenigde Staten zag je dat de criteria bij de stresstest niet erg stringent waren. Zo gingen ze uit van een werkloosheid van iets meer dan 10 procent. Maar in de praktijk kan deze veel hoger uitvallen. Alle financiële instellingen zijn hard bezig om hun zaakje op orde te brengen; ze hebben geen extra schop of aansporing nodig. De stresstest heeft weinig toegevoegde waarde, het is een leuk toneelstukje."

RTL Z 08-05-09

Economie bezwijkt aan metaalmoeheid, ondanks stresstest

De positie van de Amerikaanse banken is nog steeds precair. De structuur van het financiële stelsel en de waardering van de dollar zijn zo gestrest is dat metaalmoeheid zal optreden. De catastrofe die daarop ontstaat zal niet meer te managen zijn, zelfs niet voor Obama.

Economie
Het imago was al niet zo best voor de kredietcrisis en sindsdien is het iedereen wel duidelijk geworden dat economie als wetenschap meer op astrologie lijkt dan op astronomie. Dat wringt al jaren en een van de manieren waarop de Amerikaanse overheid de kredietcrisis toch denkt te kunnen bezweren is met een stresstest van hun 19 grootste banken. Het idee is dat met een op accountingcijfers gebaseerde scenarioanalyse en enig plus- en minwerk zij toch nog een weg kunnen vinden uit het hypotheekmoeras.

Stresstest
Obama moet in de VS de boel bij elkaar houden en passant ook in de rest van de wereld. De eerste klap - het rücksichtslos steunen van zo'n beetje elke grote Amerikaanse bank in liquiditeitsproblemen - bleek een daalder waard; immers, de wereld draait nog steeds. Het viermanschap van de voorzitter van de Federal Reserve, Ben S. Bernanke; de minister van financiën, Timothy F. Geithner; de voorzitter van de Federal Deposit Insurance Corporation, Sheila Bair; en de muntmeester, John C. Dugan, eisten vervolgens als onderdeel van een pakket vervolgmaatregelen van de banken een stresstest. Banken met meer dan 100 miljard dollar op hun balans moeten met een “forward-looking what-if” scenario aantonen dat zij een volgende massieve tegenvaller kunnen overleven. Simpel gesteld - zij moeten nog meer verlies kunnen absorberen en dan liefst zonder bijstand van de Amerikaanse belasting betaler.

Prozac of Pepper Spray
Afgelopen donderdag publiceerde het viermanschap de resultaten van deze stresstest en het rapport lijkt gunstig te worden gewaardeerd door de Amerikaanse financiële markten. Niet alleen de Dow Jones-index, de S&P 500-index en Nasdaq sloten vrijdag hoger - zelfs de koers van de bank met de grootste kapitaalbehoefte, Bank of America, steeg met bijna 5%. Toch zijn het tien banken die krap 75 miljard dollar blijken nodig te hebben om het “worst case scenario” aan te kunnen. Vanzelfsprekend steggelen deze banken over details als de gehanteerde rekenmethoden en de inschatting van het risico. Vervolgens is het debat losgebarsten over de vraag hoeveel nieuw kapitaal nu echt nodig is als hun winst het komende kwartaal beter uitvalt dan verwacht. Tja, liever Prozac dan Pepper Spray denken de dames en heren bankiers klaarblijkelijk

Geloof
Opmerkelijk bij dit alles is de verwachting van zowel de Amerikaanse overheid als de banken zelf dat het benodigde megabedrag aan kapitaal snel kan worden opgehaald op de aandelenmarkten. Kennelijk toch geen gebrek aan kapitaal voor deze bonusjagers. Het geloof in eigen kunnen is zo groot dat de banken die de stresstest goed hebben doorstaan nu ook zo snel mogelijk afwillen van de eerder verstrekte overheidsteun. Blijkbaar herstelt het vertrouwen erg snel in eigen kunnen en zijn de bankiers de pottenkijkers inmiddels beu.

Hoop
Goed voorbeeld doet volgen. Ik hoop vurig dat ook de Nederlandse toezichthouders zoals de AFM en De Nederlandsche Bank onze financiële instellingen met stresstesten gaan controleren. Misschien moet de parlementaire commissie die onderzoek doet naar de oorzaken van de kredietcrisis ook maar eens navraag doen waarom De Nederlandsche Bank niet elke maand zulke stresstesten laat publiceren. Wellicht was het Icesave-debacle dan voorkomen. Het zal wel niet passen in de afgesproken taak van de Europese Centrale Bank maar zou het niet louterend werken als stresstesten in heel Europa worden toegepast?

Vrees
Dit unieke voorbeeld van bancaire openheid zal wel weer snel passeren vrees ik. Nadere studie van de gepubliceerde cijfers laat namelijk zien dat het eigenlijk helemaal niet zo goed zit met de verhouding tussen het balansvermogen en risicodragende activa . Bij elkaar opgeteld blijken de kengetallen voor de 19 banken ook niet veel beter dan die van Bank of America (Total 19 Banks). Anders gesteld, de collectieve positie van de Amerikaanse banken is nog steeds precair. Daarom wederom de vraag of de structuur van het financiële stelsel aldaar en de daarmee verknoopte waardering van de dollar zo gestrest is dat metaalmoeheid zal optreden? De catastrofe die daarop ontstaat zal niet meer te managen zijn, zelfs niet voor President Obama.

dr Eric Melse MBA
Nyenrode Business Universiteit
Program Director of the fulltime Master of Science in Management program

RTL Z 11-05-09