Deflatie?

AMSTERDAM - Er is sprake van zeer ernstige verzwakkingen die op de meeste financiële markten. Alle belangrijke markten, behalve die Staatsleningen, zijn in de afgelopen maanden snoeihard gedaald.

Nu er wereldwijd sprake is van prijsdalingen in alle financiële markten signaleert dit voor het eerst in bijna 100 jaar dat er sprake kan zijn van deflatie.

De Nederlandse uitleg van het woord deflatie is 'uitblazen'. Dat is ook exact de economische betekenis van dit woord. De lucht loopt overal uit.

Tegelijkertijd geeft het waardevermeerdering van uw geld aan, want als de prijzen dalen, neemt uw koopkracht toe. Dit betekent bijvoorbeeld, bij het boodschappen doen, dat een product op een gegeven moment 100 euro kost, maar over een jaar slechts 95 euro kost. Bij deflatie dalen de prijzen en groeit de koopkracht (ervan uitgaande dat de lonen gelijk blijven of stijgen, of, theoretisch, in ieder geval met een kleiner percentage dalen dan het percentage deflatie).

Deflatie is daarom het tegenovergestelde van inflatie. Deflatie kan zeer schadelijk voor de economie zijn, omdat consumenten hun bestedingen zullen uitstellen: over een jaar kunnen zij immers meer kopen voor dezelfde hoeveelheid geld. Dit geldt voor dagelijkse boodschappen (Ahold is vorige week een nieuwe prijzenoorlog gestart), bij de aanschaf van duurzame goederen (de ingezakte autoverkopen), in de vastgoedsector (wereldwijd zijn de vastgoedprijzen in anderhalf jaar met 70% gedaald, en in de aandelenkoersen (de MSCI World index van aandelen is sinds eind 2007 met bijna 65% gedaald). Ook de rentedaling is hier een goed voorbeeld van, want de prijs van geld (de rente) daalt. Wereldwijd staan de rentestanden rond de laagste niveaus van ruim 100 jaar.

Deflatie zoals die zich thans zou kunnen manifesteren, lijkt een reactie na een periode van 35 jaar, waarbij er sprake is geweest van inflatie (prijsstijgingen). Banken hebben hierin een belangrijke rol gespeeld, aangezien zijn de luchtbel van prijsstijgingen op de vastgoedmarkten, de aandelenmarkten en de grondstoffenmarkten hebben opgeblazen door het ongebreideld verschaffen van leningen aan bedrijven en consumenten. Een van reële gevaren bij deflatie is dat uw schulden nominaal gelijk blijven, maar dat uw onderpand in waarde daalt.

De enige optie die een belegger in deze markt heeft is cash aanhouden. Dat is ook mijn advies sinds ik eind 2007/begin 2008 geheel uit aandelen ben gestapt. Gewoon contanten dus. Ik adviseren circa 60% van het totale vermogen contant te houden, circa 35% in veilige staatsleningen en een klein percentage in goud of goudmijnaandelen. Kan ik dan helemaal niets in aandelen verdienen in deze sombere tijden? Natuurlijk wel, maar ik beleg nu eenmaal nooit tegen de trend in. Dit betekent dat alleen baissegerichte posities verantwoord zijn. Op dit moment bespeel ik de aandelenmarkt in neerwaartse richting. Met Turbo's short op individuele aandelen kan men winst maken.

Royce P.B. Tostrams (1951) is sinds eind jaren 70 betrokken bij de financiële markten. Hij werkte o.a. bij Rabo Bank, Robeco, IRIS en de ING Groep als hoofd van de afdeling Technische Analyse. Hij heeft in 1999 de TOSTRAMS Groep opgericht. Dit bureau biedt onafhankelijke beleggingsadviezen op basis van technische analyse voor particuliere en professionele beleggers

Telegraaf 09-03-09

RTL Z Poll 12-03-09

Wat krijgen we komende jaren?
Inflatie: 27%
Deflatie: 14%
Eerst deflatie en dan inflatie: 48%
Eerst inflatie en dan deflatie: 11%

Aantal stemmen: 2224

RTL Z Poll 14-03-09

Wat krijgen we de komende jaren?
Inflatie: 28%
Deflatie: 13%
Eerst deflatie en dan inflatie: 48%
Eerst inflatie en dan deflatie: 10%

Aantal stemmen: 3864

ECB: Consumentenprijzen dalen de komende maanden

De Europese Centrale Bank verwacht dat de consumentenprijzen in Europa wel eens enkele maanden achtereen kunnen dalen.

Wat is deflatie en wat is negatieve inflatie?

Negatieve inflatie
De ECB wijst op een negatieve inflatie, die wel gunstig uitpakt voor de koopkracht van de consument.

Vooral in Duitsland zouden de prijzen wel eens hard omlaag kunnen gaan, daar krimpt de economie met 5%. Europa komt nu wel heel erg dicht bij de gevreesde structurele deflatie.

Rente lager
ING econoom Martin van Vliet gaat er dan ook vanuit dat de ECB de rente verder verlaagt om de economie aan de wakkeren. De rente staat nu op 1,50%. De ECB hint al op een verlaging, in 2 stapjes, naar 1%.

RTL Z 19-03-09

'Angst voor deflatie is enorm opgeklopt'

door onze redacteur Eduard Sloot

DEN HAAG - Nu in heel Europa de inflatie daalt, komt ook deflatie dichterbij. Helpt deflatie de economie verder in het slop? ,,Het zijn vooral economen van banken die dat willen doen geloven.''

Spanje is momenteel een interessant vakantieland: in maart daalden de prijzen in dit zonnige land met 0,1 procent Spanje is het eerste land met de euro dat te maken krijgt met deflatie: een situatie waarin de prijzen dalen. In de hele eurozone was de inflatie in maart gemiddeld 0,6 procent.

Volgens economen helpt deflatie de economie verder in het slop. Gaan we nu ook in Nederland dalende prijzen zien?

,,Dat is niet uit te sluiten'', reageert Johan Verbruggen, econoom bij het Centraal Planbureau. ,,In ons land gebruiken we relatief veel gas en de gasprijs is met een vertraging gekoppeld aan de olieprijs. De gedaalde olieprijs zal binnenkort doorwerken in lagere gasprijzen. Diverse energiebedrijven hebben al aangekondigd hun prijzen te verlagen vanaf juli. Hierdoor kan de inflatie in het derde kwartaal tijdelijk nul of negatief zal zijn.''

Angst regeert
Historicus Eric Mecking voorspelde onlangs zelfs een langdurige periode van deflatie, die te vergelijken is met de jaren dertig van de vorige eeuw. ,,De angst regeert en iedereen houdt de hand op de knip.''

,,Als consumenten verwachten dat de prijzen langdurig zullen dalen, dan heb je een groot probleem'', reageert Verbruggen. ,,Dan stellen zij de aankoop van een nieuwe auto uit en krijg je een soort kopersstaking. Het gevolg van dalende prijzen is dat ook de lonen bij bedrijven omlaag moeten. Dan kom je in een negatieve spiraal.''

De CPB-econoom is voorlopig niet bang voor zulke taferelen in Nederland. Als er al deflatie optreedt, dan komt dat grotendeels door de gekelderde olieprijs en niet door prijsdalingen van tv's, fietsen of andere producten. Voor heel 2009 rekenen de Haagse rekenmeesters op een lichte inflatie van 1 procent.

Loonmatiging
Directeur Coen Teulings van het CPB zet vraagtekens bij het nastreven van geforceerde loonmatiging. ,,Wereldwijd is in veel bedrijfstakken een enorme overcapaciteit ontstaan'', zegt hij in werkgeversblad Forum. ,,Als je dan met zijn allen lonen en prijzen gaat verlagen om marktaandeel bij elkaar weg te kapen, loop je het risico op deflatie.''

Om deflatie te voorkomen, moet extreme loonmatiging uitblijven en de rente laag blijven, zegt Verbruggen. Hierdoor blijft geld lenen goedkoop en zorgen consumenten ervoor dat het geld blijft rollen.

,,De angst voor deflatie is enorm opgeklopt'', vindt de Tilburgse hoogleraar monetaire economie, Sylvester Eijffinger. ,,Deflatie is een langdurige periode van negatieve inflatie, waarbij consumenten verwachten dat de prijzen verder zullen dalen. De kans daarop in de eurozone is minimaal. Het zijn vooral de economen van banken die doen geloven dat zelfs een maandje negatieve inflatie al deflatie is. Banken willen namelijk dat de ECB de rente verlaagt, zodat zij goedkoper geld kunnen lenen.''

De kans op een hoge inflatie is nu groter, zegt de econoom. Centrale banken hebben de rente zo sterk verlaagd, dat geld lenen heel goedkoop is geworden. ,,Maar als de recessie over is, krijg je een enorme inflatie.''

Toch blijft het nu lastig om de inflatie op wat langere termijn te voorspellen, zegt Verbruggen. ,,Sommige economen zeggen dat er lange periodes met hoge inflatie aankomen, terwijl anderen juist wijzen op het gevaar van deflatie. Dat geeft aan hoe onzeker de situatie nu is. Een inflatie van 1 procent in 2009 en 2010 is volgens ons het meest waarschijnlijk.

Ned.Dagblad 01-04-09

Eerste deflatie in VS sinds 1955
De consumentenprijzen in de VS dalen.

Deflatie
De consumentenprijzen in de Verenigde Staten zijn in maart met 0,1% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. In vergelijking met een jaar eerder daalden de prijzen met 0,4%. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Arbeid woensdag bekend.

Olieprijs
Analisten dachten dat de consumentenprijzen in maart juist met 0,1% zouden stijgen ten opzichte van februari. Op jaarbasis gingen zij uit van een daling van het prijsniveau met 0,1%.

Kern-inflatie
Afgezien van de sterk schommelende prijzen van voedsel en energie lag het prijspeil in maart gemiddeld 0,2% hoger dan in februari. Dit cijfer, de zogeheten kern-inflatie, geeft een beter beeld van de prijsontwikkeling. De Fed kijkt hier ook naar bij het beleid.

Producentenprijzen
De producentenprijzen in maart daalden met 1,2%procent vergeleken met een maand eerder. Op jaarbasis gingen de prijzen met 3,5% omlaag. De daling is de grootste sinds januari 1950.

RTL Z 15-04-09

Inflatie eurozone in maart naar dieptepunt

LUXEMBURG (AFN) - De inflatie in de eurozone is in maart gedaald tot het laagste niveau sinds in 1996 met de metingen werd begonnen. Volgens een tweede raming van het Europees statistisch bureau Eurostat bedroeg de inflatie 0,6 procent op jaarbasis. Dat werd donderdag bekendgemaakt.

Daarmee werd een eerdere schatting van Eurostat bevestigd. In februari kwam de inflatie nog uit op 1,2 procent en een jaar eerder bedroeg de geldontwaarding 3,6 procent. Ten opzichte van een maand eerder stegen de consumentenprijzen in maart met 0,4 procent. De cijfers komen overeen met de verwachtingen van analisten.

De afgezwakte inflatie in het eurogebied hangt vooral samen met lagere kosten voor transport, communicatiemiddelen, energie en brandstoffen. Afgelopen zomer bereikte de inflatie in de eurozone nog een recordniveau van 4 procent, maar door de sterk gedaalde olieprijs zijn de consumentenprijzen sindsdien fors gedaald.

Tabak

In Ierland daalden de consumentenprijzen in maart op jaarbasis met 0,7 procent en in Portugal zakten de prijzen met 0,6 procent. In Nederland kwam de inflatie uit op 1,8 procent.

In de gehele Europese Unie kwam de inflatie in maart uit op 1,3 procent op jaarbasis en op 0,3 procent op maandbasis. Exclusief de sterk schommelende prijzen voor energie, voedsel, tabak en alcohol stegen de prijzen met 1,5 procent, vergeleken met 1,7 procent in februari.

Extra liquiditeit

De Europese Centrale Bank (ECB) wil het liefst dat de inflatie in de eurozone dichtbij de 2 procent uitkomt. Mogelijk kan de sterk dalende inflatie de ECB aansporen maatregelen te nemen om het prijspeil op te krikken door bijvoorbeeld extra liquiditeit in de markt te brengen. Wel is de verwachting dat de rente in de eurozone volgende maand verder wordt verlaagd tot 1 procent om de economie te steunen.

Woensdag werd bekend dat de consumentenprijzen in de Verenigde Staten in maart met 0,4 procent zijn gedaald op jaarbasis. Het was voor het eerst sinds 1955 dat consumentenprijzen in de VS over een periode van twaalf maanden daalden.

Telegraaf 16-04-09

Van inflatie naar deflatie naar reflatie

Het deflatiespook dat enkele maanden geleden op de financiële markten angst zaaide, lijkt alweer van het toneel verdwenen.

Stijging
Zowel in de Verenigde Staten als in Europa bleek uit gepubliceerde cijfers dat de prijzen in april zijn gestegen. De vrees is nu dat de ingrepen waarmee centrale banken deflatie hebben voorkomen, zullen leiden tot scherpe inflatie.

Toekomst
"Men heeft het nu over reflatie. Een grote angst voor de toekomst is een explosie van inflatie", zei handelaar Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer.

Zorgen
Een jaar geleden maakte Europa zich ook al grote zorgen over de prijzen. "We maken op dit moment een langere periode met hoge inflatieniveau's mee", zei president Jean-Claude Trichet van de Europese Centrale Bank vorig jaar zomer. Hij verwachtte dat de prijsstijging in 2009 slechts matig zou afzwakken.

Hevigheid
Niet lang daarna brak de financiële crisis in alle hevigheid los en zakte de wereldeconomie in. Overal doken vergelijkingen op met de grote depressie uit de jaren dertig. De vrees voor een zogeheten deflatoire spiraal kreeg de overhand. Hiervan is sprake als prijsdalingen de economie voor langere tijd in de houdgreep nemen.

Ingreep
Om dit te voorkomen hebben centrale banken hard ingegrepen. Onder aanvoering van de Federal Reserve (Fed) in de Verenigde Staten is op grote schaal geld in het financiële systeem gepompt. Onorthodoxe maatregelen, zoals het direct opkopen van staatsleningen, zijn daarbij niet geschuwd.

Klaarblijkelijk
Het lijkt te werken. Als energie en voedsel buiten de cijfers worden gelaten, hebben Amerikanen sinds oktober de prijzen elke maand zien stijgen. In april was het prijsniveau 1,9 procent hoger dan een jaar eerder.

Stabiel
"De inflatieverwachtingen lijken stabiel te blijven. Dit zou verdere afnames moeten beperken", constateerde Fed-president Ben Bernanke eerder deze maand.

Onorthodox
Datzelfde onorthodoxe ingrijpen is weer reden voor zorg. De angst bestaat dat centrale banken te laat en te langzaam het overtollige geld uit het systeem zullen halen met scherpe prijsstijgingen als gevolg. De beroemde econoom Milton Friedman verwoordde het principe hierachter als volgt. "Inflatie is altijd en overal een monetair fenomeen."

RTL Z 15-05-09

Inflatie Duitsland naar nul

WIESBADEN (AFN) - De inflatie in Duitsland is in mei teruggelopen naar nul in vergelijking met dezelfde maand een jaar eerder. Dat bleek uit voorlopige cijfers die het Duitse bureau voor de statistiek woensdag bekendmaakte.

Het is voor het eerst sinds de eenwording van Oost- en West-Duitsland in 1990 dat er geen inflatie is. In april bedroeg de inflatie nog 0,7 procent. Economen rekenden op een inflatie van 0,2 procent in mei.

Telegraaf 27-05-09

Na halve eeuw weer negatieve inflatie in België
BRUSSEL (AFN) - De prijzen van consumptiegoederen in België zijn in mei met 0,37 procent gedaald vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit cijfers die minister van Economie Vincent Van Quickenborne donderdag heeft gepubliceerd.

Het was voor het eerst sinds december 1960 dat in België een negatieve inflatie plaatsvond. Midden vorig jaar piekte de inflatie nog met 5,91 procent.

De negatieve inflatie wordt vooral veroorzaakt door de dalende olieprijs. Verder werden in mei onder meer verse groenten en auto's goedkoper.

Van Quickenborne spreekt van “een bonus voor de koopkracht van de gezinnen”. Hij is niet bezorgd over een langdurige periode van prijsdalingen. De zogeheten deflatie is slecht voor de economie.

Telegraaf 28-05-09

Inflatie daalt minder dan verwacht

De inflatie in Nederland is in mei gedaald tot 1,6%, tegen 1,8% in april.

1996
Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De afname van de inflatie is minder dan verwacht. Analisten hadden voor mei een daling tot 1,5% voorspeld. In de eurozone daalde de inflatie in mei 0%. Dat is het laagste niveau sinds de introductie van de Europese meetmethode in 1996.

Bron: CBS
Voedingsmiddelen
In Nederland drukten vooral de prijzen van voedingsmiddelen de inflatie. Deze lagen nog wel 2% hoger dan een jaar eerder, maar in april was dit nog 3%. Verse groente was in mei een stuk goedkoper dan een jaar geleden.

Olieprijs
Het grote verschil tussen de inflatie in Nederland en de andere landen uit de eurozone komt vooral omdat de ontwikkeling van de olieprijs in ons land veel later doorwerkt in de prijs van energie dan in andere landen. Door de lagere olieprijzen zijn gas en elektriciteit in de meeste eurolanden de afgelopen maanden flink goedkoper geworden. In Nederland worden de tarieven van de meeste gebruikers pas in juli weer aangepast.

RTL Z 04-06-09

Deflatie is een groot probleem, maar we hebben geen oplossing

Hier en daar steekt deflatie de kop op, maar we hebben geen idee hoe dit fenomeen te bestrijden.

Vroeger
Tot voor kort kende eigenlijk niemand het begrip deflatie. Het was uit ons collectieve geheugen verdwenen. Vóór Tweede Wereldoorlog kwam deflatie regelmatig voor. Ná de Tweede Wereldoorlog was er alleen nog maar inflatie. Tot de afgelopen week.

Japan
Toen meldde Japan dat het in de maand mei met een deflatie van 1,1 % werd geconfronteerd. Naar verwachting zal die gedurende de zomer oplopen tot zo'n 2%. Ineens meldde ook de eurozone dat er sprake was van deflatie, negatieve inflatie genoemd. Wat nu weer, zo vragen politici en beleidsmakers zich waar ook ter wereld af. Hoe kan het dat na 15 jaar overheidsinterventie in de Japanse economie, het land nu ineens met ineenstorting wordt bedreigd?

Vreemd
Enorme steunbedragen zijn er in de Japanse economie gepompt. Maar het land is niet 'back to growth'. Staan Amerika en Europa eenzelfde lot te wachten? Vaststaat dat er met deflatie iets raars aan de hand is. Er bestaat verschil van mening over.

Kredietprobleem groter
Als er sprake is van deflatie -als tegenovergestelde van inflatie- wordt geld méér waard in plaats van minder. Dat is slecht voor de schuldenpositie van landen, ondernemingen en consumenten. Het wereldwijde kredietprobleem wordt er groter door. Daarentegen wordt het gewone leven door deflatie goedkoper. Mensen kunnen met hun geld meer kopen, dan als er sprake is van inflatie.

Verwarring
Hier begint de verwarring. Want er is ook nog zoiets als prijsdeflatie. Dan verlagen ondernemingen hun prijzen omdat ze met vraaguitval worden geconfronteerd. Ze proberen klanten te trekken. Dat is in Japan aan de gang. Ook Amerika kent prijsdeflatie. Van oudsher via kortingbonnetjes -het land is er beroemd om- nu ook structureel.

Oppotten
Voor consumenten wordt het leven elke dag goedkoper. Voor ondernemingen neemt echter de winst af en volgen er doorgaans ontslagen. Die maken dat de werkloosheid toeneemt. Dat is slecht voor consumenten. Die gaan oppotten -ook al hebben ze nog werk- en geven hun geld alleen uit als het niet anders kan. Als er al geld wordt uitgegeven dan is het aan de aflossing van dure kredieten.

Gelddeflatie en prijsdeflatie
In de praktijk zijn er twee vormen van deflatie. Gelddeflatie en prijsdeflatie. Beide zijn goed voor burgers. Maar slecht voor de economie. In het eerste geval wordt geld méér waard en hebben burgers meer 'bezit', in het tweede geval hoeven ze minder uit te geven en houden ze dus meer (bezit) over.

Jojo-karakter
In alle gevallen 'moet er geld bij' om te voorkomen dat de economie tot stilstand komt, vanwege uitstelgedrag van ondernemingen en consumenten. Helaas laat Japan zien dat overheidssteun niet tot nauwelijks effect heeft. De economie krijgt er een jojo-karakter door. Even omhoog en dan weer snel omlaag.

Geen oplossing
Is er een oplossing? Voorlopig niet. Onze huidige economische modellen zijn gewoon niet op deze problemen gebouwd. Want inflatie hebben we niet en deflatie kennen we niet.

René Tissen
Business Universiteit Nyenrode


RTL Z 02-07-09

Deflatiespook blijft in de kast

AMSTERDAM (AFN) - De neergang van de economie leidt langzaam maar zeker tot lagere prijzen voor een reeks aan consumentengoederen. Prettig voor de portemonnee, maar als het te lang duurt kunnen steeds goedkopere producten de economie verder naar beneden trekken. Volgens economen is de kans daarop echter niet groot.

In de landen van het eurogebied liggen de prijzen momenteel lager dan een jaar geleden. In juni daalden ze met gemiddeld 0,1 procent, in juli ging het prijspeil 0,6 procent omlaag ten opzichte van een jaar eerder. In Nederland lag de inflatie in juni met 1,4 procent nog aanzienlijk hoger, maar dat verschil is afgelopen maand door de bijstelling van de tarieven voor elektriciteit en gas waarschijnlijk grotendeels verdwenen.

Daardoor komt de nulgrens donderdag, als het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) het inflatiecijfer van juli bekendmaakt, naar verwachting in zicht. ,,Wij gaan uit van een inflatie van 0,5 procent in juli'', stelt ING-econoom Marten van Garderen. Een lange periode van prijsdalingen, ook wel aangeduid als deflatie, komt er echter niet, stelt hij.

Doemscenario's

Collega-econoom Rikkert Scholten van Robeco ziet ook weinig in de doemscenario's over dalende prijzen. ,,De inflatie in de eurozone heeft in juli waarschijnlijk al het dieptepunt bereikt. Het positieve effect van de olieprijs is op korte termijn wel uitgewerkt.''

Het dalende prijsniveau in Europa wordt voor een groot deel veroorzaakt door de scherpe daling van de olieprijs. Daardoor is benzine goedkoper dan een jaar geleden en valt de energierekening lager uit. De prijs van een vat ruwe olie piekte vorig jaar juli op bijna 150 dollar, maar zakte daarna binnen een halfjaar weg tot 40 dollar. Momenteel ligt de prijs met ruim 60 dollar echter alweer op hetzelfde niveau als in oktober vorig jaar.

Langdurig dalende prijzen

Langdurig dalende prijzen zijn slecht voor de economie omdat consumenten hun bestedingen uitstellen, in de veronderstelling dat morgen alles goedkoper is. Bedrijven verkopen daardoor minder, maken minder winst en zien zich gedwongen meer mensen te ontslaan. Daarnaast worden schulden relatief duurder, omdat het geld dat aan rente en aflossing moet worden betaald steeds meer waard wordt.

Voorlopig zijn de dalende prijzen echter vooral een welkome verlichting voor de portemonnee van de met de recessie worstelende consument. ,,De lage inflatie is goed voor het besteedbaar inkomen'', beaamt Scholten. ,,Het wordt pas erg als je in de spiraal van uitstelgedrag komt, maar daar is nog geen sprake van.''

Inflatie

Beide economen gaan er niet vanuit dat de prijzen lange tijd gaan dalen. Ze zien de prijzen op korte termijn echter ook niet sterk stijgen. ,,Tot het einde van dit jaar ligt de inflatie lager dan 1 procent, en volgend jaar is de inflatie ook heel laag'', stelt Van Garderen.

,,Een enorme stijging van de inflatie ligt op korte termijn niet voor de hand'', denkt ook Scholten. Hij plaatst echter een kanttekening bij de honderden miljarden euro's die de afgelopen maanden wereldwijd in de kwakkelende economie zijn gepompt. ,,Daardoor neemt de kans op hogere inflatie op de middellange termijn wel toe.''

Telegraaf 03-08-09

Trichet: dalende prijzen zijn tijdelijk

De prijsdalingen die zich afgelopen maand in verschillende landen van de eurozone hebben voorgedaan zijn van tijdelijke aard. Dat stelde president Trichet van de ECB in een toelichting op het rentebesluit.

ECB handhaaft rente op 1%
Historisch laag niveau
De rente blijft daardoor op het historisch lage niveau van 1% staan, zo maakte de ECB donderdag na afloop van de maandelijkse rentevergadering bekend. Analisten hadden al verwacht dat de ECB de rente, net als in de voorgaande twee maanden, ongemoeid zou laten.

1999
De ECB heeft de rente de afgelopen maanden in zeven stappen teruggebracht van 4,25% naar 1%, het laagste niveau sinds de invoering van de euro in 1999. De lagere rente zou ervoor moeten zorgen dat het goedkoper wordt voor burgers en bedrijven om geld te lenen, zodat zij met hun bestedingen de economie kunnen stimuleren.

Korte duur
"We verwachten dat de huidige periode van negatieve inflatie van korte duur zal zijn. De inflatie keert dit jaar nog terug en zal daarna heel licht toenemen", voorspelde Trichet.

Historisch
De ECB besloot het belangrijkste rentetarief op het historisch lage niveau van 1 procent te handhaven. Bij het rentebesluit let de bank scherp op de ontwikkeling van het prijsniveau in de eurozone. De ECB streeft een gemiddelde prijsstijging van ongeveer 2 procent na, maar de inflatie ligt momenteel veel lager. Gemiddeld daalden de prijzen in de eurolanden vorige maand met 0,6 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Bestrijden
Om de prijsdalingen te bestrijden zou de bank de rentetarieven verder kunnen verlagen. Volgens Trichet is dat vanwege het incidentele karakter van de prijsdalingen echter niet nodig. "De huidige tarieven blijven toepasselijk", aldus de Franse centralebankpresident.

Zwak
Volgens Trichet blijft de economie van de eurozone de rest van het jaar zwak, maar neemt het tempo van de krimp wel duidelijk af. "Hoewel de onzekerheid groot blijft, zijn er steeds meer tekenen dat de internationale recessie de bodem heeft bereikt." Volgens de Fransman moet de economie volgend jaar weer langzaam kunnen groeien.

Ongemoeid
Analisten gaan ervan uit dat de ECB het rentetarief tot en met het einde van het derde kwartaal van volgend jaar ongemoeid laat.

RTL Z 07-08-09

'Risico op deflatie in VS stijgt'

Het risico op inflatie in de VS is nog steeds niet groot. Deflatoire druk heeft nog steeds de overhand.

Fed
Dat zegt NIBC maandag in een rapport. Nog maar enkele maanden terug zaten de VS in een zware recessie, aldus NIBC. Daarbij heeft de Fed grote hoeveelheden geld in de economie gepompt. Marktvorsers waren bang dat dit wel tot een hoge inflatie móet leiden.

Macrocijfers
NIBC zelf zegt dat nu de aandelenmarkten flink zijn aangetrokken en dat dat zou kunnen leiden tot wederom inflatie-angst. De macrocijfers van afgelopen tijd wijzen daar echter helemaal niet op: prijzen van producenten dalen snel, terwijl de bezettingsgraad van de industriële sector erop wijst dat de kerninflatie zelfs negatief kan worden. Ondertussen daalt de loongroei, zijn bankleningen aan het dalen en is de geldgroei aan het vertragen. Daarom heeft de deflatoire druk nog steeds de overhand, wat een uitbraak van inflatie over middellange termijn volgens ons onwaarschijnlijk maakt, aldus NIBC.

RTL Z 24-08-09

Prijzen industrie eurozone meer afgenomen dan verwacht

De industriële producentenprijzen in de eurozone zijn in juli met 0,8 procent gedaald ten opzichte van juni. Dat maakte het Europees statistisch bureau Eurostat woensdag bekend.

Producentenprijzen
Analisten gepolst door Reuters dachten dat de producentenprijzen in juli met 0,6 procent zouden dalen. Een belangrijke oorzaak is de lagere energieprijs. De prijs voor energie daalde op maandbasis met 3,1 procent, terwijl de prijzen van halffabrikaten en consumentengoederen gelijk bleven.

Daling
In vergelijking met juli vorig jaar daalden de prijzen in de eurozone met 8,5 procent, iets sterker dan de afname met 8,4 procent waarop analisten gemiddeld rekenden. Volgens Eurostat was de prijsdaling op jaarbasis het sterkst in Nederland, min 14,8 procent.

RTL Z 02-09-09

Deflatie loopt terug naar bijna 0

De deflatie in de eurozone is in augustus op 0,2 procent uitgekomen op jaarbasis. Dat betekent dat goederen en diensten weer goedkoper zijn geworden, al valt de deflatie lager uit dan eerdere maanden.

Dat maakte het statistisch bureau van de Europese Unie, Eurostat, woensdag bekend. Daarmee werd de schatting die Eurostat op 31 augustus gaf, bevestigd.

Het definitieve cijfer is gelijk aan de gemiddelde raming van analisten. In juli daalden de prijzen nog met 0,7 procent op jaarbasis. Ook in juni was er sprake van zogenoemde deflatie. Analisten verwachten dat de prijzen in september weer zullen stijgen, waarmee sprake is van inflatie.

Lagere prijzen zijn prettig voor consumenten, maar de situatie is ongunstig voor de economische ontwikkeling. Consumenten stellen aankopen uit in afwachting van verdere prijsdalingen. Dat ondermijnt de vraag en vervolgens de investeringen in nieuwe producten. Daardoor kan ook de werkgelegenheid worden aangetast.

RTL Z 16-09-09

Hans de Geus: Angst voor deflatie keert terug

De olieprijs is hard gedaald en dat is een indicator dat de inflatie hard daalt, aldus RTL Z beurscommentator Hans de Geus. Hij is er niet gerust op.

Inflatie onder 1%
Het kerncijfer van de inflatie, zonder voeding en energie, staat in Europa onder de 1%, dat is een cijfer dat nog niet eerder is gezien, zo gaat Hans verder. Ook in de VS ligt de kerninflatie onder de 1%, dat is voor het eerste sinds 1966.

'Deflatiespook'
''Toen Ben Bernanke aantrad waarschuwde hij voor het deflatiespook. Nu al een tijdje echter niet meer, terwijl het nu acuut begint te worden.''

Staatsschuld
Deflatie maakt dat de staatsschulden in reële termen meer waard worden, waardoor het steeds moeilijker wordt om de staatsschuld terug te dringen, zo stelt Hans.

Dreiging
Centrale banken wereldwijd hebben de geldpers aanstaan, aldus Hans. ''Zo is in de VS de rente al langere tijd 0,25%''. ''Centale banken proberen inflatie te creëren, maar dat lukt niet en dat is één van de dreigingen die op ons afkomen.''

RTL Z 21-05-10

AMSTERDAM - Wat gaat het zijn de komende jaren: inflatie of deflatie?

In de nasleep van een schuldencrisis ligt een deflatoire omgeving het meest voor de hand. De financiële markten zetten overduidelijk in op deflatie; de lange rente daalt in rap tempo op een toch al absoluut laag niveau.

In een deflatie-omgeving dalen prijzen van goederen en diensten voor een langere tijd, met als gevolg dat consumenten aankopen uitstellen: het Japan-scenario zogezegd. In zulk een omgeving zijn cash en staatsleningen 'king'. Inflatie is in geen velden of wegen te bekennen, maar van deflatie is nog geen sprake. Als het laatste het geval is, dan blijven aandelenkoersen voor langere tijd onder druk staan. Beleggers haten onzekerheid, vandaar de krankzinnige bewegingen op de financiële markten.

Wat de afgelopen maanden pijnlijk duidelijk is geworden, is dat forse tekorten creëren (en op basis daarvan consumeren) een doodlopende weg is. Er zal door zowel de private sector als de overheid ook gespaard en geïnvesteerd moeten worden. Wat Duitsland deze week laat zien is dat ook dat land een spaarzamere overheid voorstaat. Bondskanselier Merkel neemt gas terug door het verwachte staatstekort van € 80 miljard met € 10 miljard terug te dringen. Daarmee komt Duitsland dichtbij de door Brussel gestelde begrotingsnorm van -3%.

De nieuwe regel die nu is ingesteld, is dat tekorten de komende jaren niet de 0,35% van het bbp mogen overstijgen. Goed voorbeeld doet volgen. Italië laat deze week zien ook stevig te willen bezuinigen en Spanje wordt door het IMF gemaand steviger in te grijpen dan vorige week al werd aangekondigd. Eén ding is zeker: forse bezuinigingen in Europese begrotingen versterken de deflatoire tendens in de regio. Het woord inflatie is 'voor even' uit het woordenboek weggegomd.

Aan de andere kant van de wereld staat een inflatoire wereld te trappelen van ongeduld om een economische macht van omvang te worden. Het gaat om een wereld van grofweg vier miljard consumenten die de laatste jaren stevig ondergeconsumeerd hebben.

Meer consumptie, zoals het Chinese nieuwe vijfjarenplan belooft, is het omgekeerde recept van wat de EU haar burgers voorhoudt. De Aziatische schuldencrisis van 1998 is nu de onze. Consumptie maakt in China slechts 35% uit van het bbp, tegenover 65% in West-Europa.

Dat Chinezen serieus werk maken van consumeren blijkt uit de recente groei van de 'retail sales' (+18,5%). Persoonlijke verzorgingsproducten groeien er dit jaar zelfs met 40% (2009: 27%). Dankzij de toenemende interesse bij de Chinese man in verzorgingsmiddeltjes, stijgt de omzet in dit segment explosief. Het is dus niet overal kommer en kwel.

Voorlopig maken economen zich druk om mogelijk teveel inflatie in landen als China en India. Maar als de vraag naar producten uit de oude wereld wegvalt, dan zullen deze landen er weer als de kippen bijzijn om de eigen economie te stimuleren. En ruimte om meer te consumeren is er zeker.

Anders dan de jaren dertig kunnen we dus niet van één deflatoire economische wereld spreken. Een deflatoire wereld in het Westen schavielt op een breuklijn langs een inflatoire wereld in het Oosten. Op deze breuklijn ontstaat veel spanning (risico van protectionisme) maar een groei van de wereldeconomie van nu 4% is niet anders dan we in de 'goede tijden' gewend waren.

Wat nu met de markten? Eén ding is zeker: risico nemen loont ten opzichte van risico mijden. Maar risiconemers zijn ver te zoeken. De markt is qua waardering uit het lood geslagen. Voor de gevorderden: het verschil tussen de risicovrije rendementsvoet (2,5% rente op staatsleningen) en het te behalen rendement op aandelen (afgeleid van de huidige koers-winstverhouding van de AEX: 9,5%) is tot een recordniveau van 7% opgelopen. Net op die angstmomenten wil niemand meer beleggen.

Afgelopen decennium was een risicopremie van 3% tot 4% normaal. Het decennium ervoor was een negatieve risicopremie van -1% niet ongewoon! Ergo, bij een risicopremie van nu 2% (gemiddelde van de laatste twee decennia) zou de AEX net zo goed op het dubbele kunnen staan! Het is maar wat de gek ervoor geeft. Ter relativering moet natuurlijk gesteld worden dat de financiële perikelen van nu niet gebagatelliseerd mogen worden. Maar toch.

Als de economische wereld als een eenheid gezien mag worden (The world is flat van Thomas Friedman) dan kan niet eenduidig gesteld worden of we nu in een inflatoire wereld leven - waarbij aandelen floreren - of een deflatoire wereld - waarin aandelen het moeilijk hebben. Bedrijven die met hun regiomix uit beide werelden tappen, zullen het op de wat langer termijn redelijk goed blijven doen. Maar de belegger met zeer weinig geduld zal aan dit vergezicht geen lol beleven. Want hoelang deze schuldencrisis onze portemonnee zal raken, is zeer ongewis.

Reginald Melchers is analist bij Van Lanschot Bankiers

Telegraaf 28-05-10

Inflatieangst maakt plaats voor deflatiespook

De vrees voor een snel stijgende inflatie moet mogelijk even in de koelkast, nu het economisch herstel in met name Europa nog verre van overtuigend is. Verschillende economen waarschuwen dat deflatie nu een groter gevaar is.

De inflatieangst die veel beleggers vorig jaar in zijn greep had, lijkt langzaam plaats te maken voor een andere dreiging. Als reactie op de kredietcrisis hebben centrale banken in 2008 de rente verlaagd en de monetaire ruimte enorm verruimd. Volgens de theorieboeken zijn dat basisingrediënten voor een sterk oplopende inflatie. Het geld is echter voornamelijk terecht gekomen bij financials, die hiermee hun balans weer op orde probeerden te brengen en niet bij consumenten. Dit wijst erop dat het inflatiescenario in ieder geval op korte termijn van de baan is.

Inflatie naar deflatie
Het herstel van Westerse consumentenuitgaven maakt de laatste maanden weinig indruk en de werkloosheid is in veel landen nog hoog. Met het oog op bezuinigingsplannen van Europese overheden houden economen steeds meer rekening met een ander scenario: deflatie. Helemaal nieuw is dit scenario niet, want in de World Economic Outlook van het IMF die in het najaar van 2009 verscheen, werd al gewaarschuwd voor dit scenario. De Amerikaanse vermogensbeheerder JPMorgan publiceerde eind juni een economisch rapport waarin de omslag van inflatie- naar deflatievrees werd aangewezen als belangrijkste oorzaak van de teleurstellende koersontwikkeling op Westerse aandelenmarkten.

Depressie als schrikbeeld
Deflatie heeft grote gevolgen voor de wijze voor de inrichting van de beleggingsportefeuille. De depressie uit de jaren dertig geld hierbij als schrikbeeld. Tussen 1929 en 1933 daalden de prijzen en lonen in de Verenigde Staten met gemiddeld 15%. Uitgedrukt in koopkrachttermen nam de waarde van een lening van $100 in vier jaar toe tot $175, zodat veel consumenten en bedrijven in de problemen kwamen met hun rente- en aflossingsbetalingen. Een hoge deflatie is hierdoor zeer negatief voor aandelen en bedrijfsobligaties.

Kwestie van koopkracht
Een enorme verandering in het economisch beleid en de inflatiedoelstelling van centrale banken maken een herhaling van dit rampscenario zeer onwaarschijnlijk. Een korte periode van lage deflatie kan minder makkelijk worden uitgesloten. Zowel de Verenigde Staten als de Eurozone zijn bijvoorbeeld tijdens de recessie in 2009 enkele maanden in deflatie terecht gekomen. En op beide continenten stabiliseert de inflatie zich de laatste maanden op een niveau dat lager ligt dan de 2% die de centrale banken zich officieel ten doel stellen. Die lage inflatie verklaart waarom het rendement op staatsleningen van solide landen zoals Duitsland en Nederland momenteel vrij laag is. Als inflatie omslaat in deflatie, stijgt het reële rendement en de koopkracht van leningen.

'Liever inflatie dan bankroet'
Deze eigenschap die staatsobligaties voor beleggers aantrekkelijk maakt in periodes van deflatie, vormt voor overheden een groot probleem. Uitgedrukt in koopkracht neemt de waarde van leningen verder toe en dat zou hard aankomen bij Westerse landen die nu al kampen me hoge staatsschulden. Volgens Ronald Doeswijk, senior strateeg van Robeco, is juist hierom de kans op (hoge) deflatie niet groot: "Geld bijdrukken is minder pijnlijk dan een bankroet, dus ik acht inflatiescenario waarschijnlijker dan een deflatiescenario."

Robeco 26-07-10

VS in de tang: deflatie + inflatie, straks ook de dollar?
De gewone Amerikanen hebben te maken met een double whammy. Daar blijft het niet bij, het ziet er naar uit dat het een triple whammy wordt.

Column René Tissen

Deflatie én inflatie

De Amerikaanse middenklasse wordt momenteel in de praktijk geconfronteerd met het verschil tussen inflatie en deflatie. De pijn die daaruit voortvloeit -voor het leven van alle dag- begint voelbaar te worden. Amerikanen merken dat er sprake is van structurele prijsdalingen als het gaat om geld waaraan schuld kleeft (zoals huizenprijzen) en structurele prijsverhogingen als het gaat om geld dat vrij besteedbaar is (zoals dagelijkse levensbehoeften). In beide gevallen gaan Amerikanen er in hun bestedingsruimte op achteruit.

Double whammy
Door deflatie kunnen en willen Amerikanen geen extra schuld meer op zich nemen. Ze stellen hun gefinancierde aankopen uit of doen die helemaal niet meer. Door dit gedrag neemt -hoe ironisch- hun eigen bezit af. Dat bezit neemt óók af doordat Amerikanen meer geld moeten uitgeven voor het normale leven. Ze betalen meer voor dezelfde waar (inflatiedruk). Een 'double whammy'.

Afnemende welvaart
Inmiddels dreigt een pijnlijke situatie te ontstaan. De afbraak van welvaart als een zichzelf versnellend proces van uitholling van de economische superioriteit van Amerika begint tot sociale onrust te leiden. De middenklasse voelt zich steeds vaker geremd in de realisatie van persoonlijke wensen en verwachtingen. Tot voor kort waren die min of meer vanzelfsprekend. Nu zijn het moeilijk te realiseren dromen geworden. Er hangt de Amerikanen zelfs een 'triple whammy' boven het hoofd, namelijk als burgers in hun portemonnee geraakt worden door het afnemende vertrouwen in de dollar.

Valuta-oorlog
De plotseling in alle hevigheid losgebarsten wereldwijde valutaoorlog kan slecht uitpakken voor de Amerikanen, wanneer eenmaal opgelegde importtarieven en andere protectionistische tegenmaatregelen contraproductief uitpakken en zich dus tegen het land keren. Eens bevriende mogendheden zullen zich gedecideerd van Amerika afwenden en dat komt de eigen productie niet ten goede. Anders geformuleerd, als China echt boos wordt kan het gemakkelijk een anti-Amerikaans spreidingsbeleid gaan voeren en de eerste signalen van zo'n beleid werden onlangs in Griekenland zichtbaar.

Full Monty
Het is zelfs mogelijk dat Amerika binnenkort een 'full monty' gaat meemaken van economische ellende. Dan zakt de nationale huizenmarkt nog verder in elkaar en trekt deze de banken opnieuw in zijn val mee, waaronder de staatsgefinancierde –volgens sommige staatsgevaarlijke- hypotheekreuzen Fannie May en Freddie Mac. Dit kan zomaar gebeuren, bijvoorbeeld naar aanleiding van het recente 'foreclosure' schandaal dat de grootbanken van Amerika momenteel in alle hevigheid treft en dat de grond onder hen doet beven. Het officiële papierwerk dat met de onteigening van bezit gepaard gaat is veelal door de banken ongezien –en op grote schaal- getekend, iets dat gewoon niet kan in het juridisch-burocratische bolwerk dat Amerika is.

Gordiaanse knoop
Het vertrouwen van de bevolking wordt daardoor opnieuw hard op de proef gesteld en dat bracht president Obama ertoe om een speciale beschermingswet voor dit type bancaire problemen niet te tekenen. Ondanks slimme lobbyisten. Had hij dat wel gedaan, was zijn lot bezegeld. Dan was het einde oefening. Nu hij wél getekend heeft, ontbreekt helaas nog de oplossing voor het probleem. Het papierwerk zomaar overdoen kan niet, vanwege een overvloed aan juridische tegenacties.

Burn-out
Op velerlei manieren werkt Amerika zich op dit moment steeds verder in de nesten. De onbalans in de huidige economische machtsverhoudingen begint merkbaar te worden. Amerika schuift naar de zijlijn. Maar kan zich dat niet veroorloven. Wat gebeurt er met een volk dat niet langer aan de top van de piramide staat? Dat krijgt vroeg of laat een burnout.

René Tissen
Business Universiteit Nyenrode

RTL Z 12-10-10

Inflatie gaat krachtig stijgen

AMSTERDAM - Dat het noodfonds voor zwakke eurolanden EFSF (European Financial Stability Fund) wordt verhoogd tot 1000 miljard euro, was de belangrijkste oorzaak voor de stijging met vele procenten van de Europese aandelenmarkten. De Euro Stoxx 50, die de vijftig grootste beursgenoteerde Europese bedrijven omvat, steeg na de bekendmaking met iets meer dan 6 procent tot 2477 punten.

Alleen al het feit dat de EU (Europese Unie)-top een nogal vaag besluit heeft genomen over uitbreiding van het EFSF, leidde ertoe dat beleggers weer bereid zijn om hogere risico's op de financiële markten aan te gaan. Of dat zo blijft, zal ervan afhangen hoe snel de technische details van die uitbreiding dusdanig worden verduidelijkt dat beleggers echt weten waar zij aan toe zijn.

Het is de bedoeling dat het EFSF gaat opereren als verzekeraar. Landen in de eurozone die moeite hebben om geld op de kapitaalmarkt te lenen, krijgen een gedeeltelijke garantie van het ESFS. De gedachte is dat de ongeveer 250 miljard euro die nog in het noodfonds zit, zo gebruikt kan worden om via een hefboom een veelvoud aan staatsleningen te verzekeren. Om aan 1000 miljard te komen, moet de hefboom dus minstens een factor 4 zijn.

Verder wil Europa een speciaal investeringsfonds in het leven roepen dat geld moet aantrekken van landen met grote overschotten op de lopende rekening van hun betalingsbalansen, zoals China, Brazilië en Noorwegen. Of die landen daartoe bereid zijn, is nog maar de vraag. China heeft al laten weten meer duidelijkheid te willen voordat het eventueel in een nieuw mechanisme van het Europese noodfonds gaat investeren.

Het is dus duidelijk dat er bij beleggers nog veel vragen leven. Het zal zeker nog weken duren voordat de mist rond de nieuwe vorm van het ESFS is opgetrokken. En het is eveneens duidelijk dat de uiteindelijke voorstellen behoorlijk kunnen tegenvallen. Als zou blijken dat het nieuwe noodfonds toch te weinig vuurkracht heeft, worden de financiële markten opnieuw hard getroffen.

Het is weliswaar een open deur, maar de Europese schuldencrisis is bij lange na nog niet opgelost. Dat politici als de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy het tegenovergestelde beweren, hoort bij hun functie.

Het lijkt er vooralsnog op dat de Europese schuldencrisis niet alleen te lijf kan worden gegaan door meer te sparen en minder uit te geven. Het 'drukken' van geld zal nodig zijn. Tegelijkertijd wordt de rente in de eurozone nu kunstmatig laag gehouden. Beleggers moeten zich er dus op instellen dat de inflatie in de eurozone de komende jaren aanzienlijk zal stijgen. Als geld minder waard wordt, draagt dat in belangrijke mate bij aan het verminderen van de schuldenberg.

In principe bieden aandelen, edelmetalen en vastgoed de beste bescherming tegen inflatie. Veel analisten zijn van mening dat er wereldwijd te veel geld in vastgoed is geïnvesteerd: deze beleggingscategorie is nu te duur. Wat aandelen betreft, is het verstandig om in kwaliteit te beleggen en dan met name in zogenaamde defensieve titels. Dat zijn aandelen die in koers minder krachtig op- en neergaan dan de hele markt en dus minder heftig reageren op een algehele koerscorrectie.

Hans Amesz is onafhankelijk beleggingsdeskundige

Telegraaf 28-10-11