Dollars vliegen staatskas uit, crisis duurt
door onze correspondent Frank Hendrickx
Een nieuwe dag, een nieuwe overheidsinterventie. In de VS heeft de staat nu al meer geld in de financiële sector gepompt dan de totale kosten van de Tweede Wereldoorlog. De crisis duurt desondanks voort. ,,De enige vraag is of we een decennialange depressie kunnen voorkomen.''
WASHINGTON - Een paar honderd miljard dollar meer of minder maken geen indruk meer in Amerika. Minister van Financiën Henry Paulson presenteerde deze week bijna terloops een nieuwe overheidsinterventie van achthonderd miljard dollar. De Centrale Bank, de Fed, gaat tweehonderd miljard ter beschikking stellen zodat banken weer creditcards en autoleningen gaan verkopen. Nog eens zo'n zeshonderd miljard wordt gebruikt om de verkoop van hypotheken op gang te krijgen. ,,De Fed drukt dollars en sluist die door naar huizenbezitters'', vatte de Wall Street Journal het nieuwste plan samen.
De biljoenen (duizend miljard) vliegen de staatskas uit. Centraal Bankier Ben Bernanke zei ooit sarcastisch dat het laatste redmiddel was om met helikopters vers gedrukte dollars boven Amerika uit te strooien. Dat moment lijkt bijna aangebroken. De Fed leent nu per week 1900 keer meer uit dan drie jaar geleden. Er is alleen al 2,4 biljoen ter beschikking gesteld om kortlopende schuldpapieren op te kopen zodat bedrijven hun rekeningen kunnen betalen. Alles om te voorkomen dat de financiële markten, het zwak kloppende hart van de Amerikaanse economie, tot stilstand komen.
De 29 miljard dollar die het kostte om in maart de eerste zakenbank, Bear Stearns, te redden lijkt nu wisselgeld. Verzekeraar AIG heeft al 150 miljard dollar gekost. Citigroup kreeg 45 miljard en de overheid staat garant voor ruim driehonderd miljard aan slechte leningen. Bij de genationaliseerde hypotheekbanken Fannie Mae en Freddie Mac staat de overheid borg voor zo'n tweehonderd miljard aan dubieuze leningen. De totale kosten van alle reddingsacties: ruim 7,7 biljoen, berekende Bloomberg. Dat is de helft van de totale Amerikaanse economie en zo'n 24.000 dollar per inwoner. De overheid hoopt een groot gedeelte terug te krijgen, maar garanties zijn er niet.
Koopje
Alleen in historisch perspectief lijken de bedragen nog betekenis te hebben. ,,Vergeleken met deze financiële crisis was de Tweede Wereldoorlog een koopje'', zo concludeerde de analist Barry Ritholtz nogal cru. Amerika gaf 3,6 biljoen dollar (inflatie meegerekend) uit om de Duitsers en Japanners te verslaan. Dat is minder dan de helft van de huidige kosten. Ter vergelijking: de Marshallhulp aan Europa kostte 115 miljard, de ruimterace naar de maan 237 miljard. Een beetje bank is daar niet meer mee te redden.
De grote vraag is of de biljoenen effect hebben. Op het eerste gezicht lijkt het antwoord simpel: nee. De huizenmarkt is nog steeds in een vrije val, de werkeloosheid loopt op, de consumptie neemt af, dertig miljoen Amerikanen moeten gebruikmaken van voedselbonnen en tal van grote bedrijven wankelen op de rand van een faillissement. Er is geen goed nieuws, maar dat betekent niet dat de overheid een alternatief heeft, concludeert de bekroonde economische columnist van de Washington Post, Steven Pearlstein. ,,De harde realiteit is dat de situatie nog erger was geweest als er niets was gedaan. Veel erger zelfs.''
Pearlstein meent dat Amerikanen hun verwachtingen moeten temperen. ,,Gezien de omvang van de 'kredietzeepbel' is er geen enkele manier om een financiële en economische crisis te voorkomen. De enige vraag is of we een decennialange depressie kunnen voorkomen.''
Niet iedereen is daar optimistisch over. Het probleem is volgens doemdenkers te groot om op te lossen. Volgens sommige schattingen staan er nog steeds voor biljoenen uit bij banken en financiële instellingen. De vraag is of overheden genoeg adem hebben om de snel leeglopende ballon in de lucht te houden. Een Amerikaanse kapitaalbeheerder vatte alle reddingsplannen deze week als volgt samen: ,,We spugen tegen de wind in.''
Ned.Dagblad 28-11-08
