Provincie Noord Holland legt beslag op IJslandse banken
HILVERSUM - De provincie Noord-Holland heeft in Nederland en andere Europese landen beslag laten leggen op eigendommen van IJslandse banken om de miljoenen terug te krijgen die ze dreigt te verliezen. Dat heeft Harry Borghouts (GroenLinks), commissaris van Koningin in Noord-Holland, gezegd.

Hij wilde niet zeggen om hoeveel geld het gaat, maar wel dat de waarde van de bezittingen hoger is dan het geld dat Noord-Holland op IJslandse banken heeft staan. De provincie heeft beslag laten leggen in de hoop het geld terug te krijgen en juridisch sterker te staan. Noord-Holland heeft bijna 100 miljoen euro op rekeningen van 'crisisbanken' staan.

Borghouts vindt het idee van de provinciale PvdA om een onafhankelijk onderzoek naar de gang van zaken te houden een prima plan. „Het is goed om te kijken hoe iedereen en wanneer heeft gehandeld.” Hij benadrukte nogmaals dat de provincie niets „fundamenteels fout heeft gedaan”. Provinciale Staten debatteren 30 oktober over de zaak.

Telegraaf 18-10-08

"Gemeenten niet in de fout met jacht op hoge rente"
De gemeenten en provincies die miljoenen euro's kwijt dreigen te raken bij banken uit IJsland en de Verenigde Staten, hebben geen wetten en regels overtreden.

Dat is gebleken tijdens overleg dat staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken dinsdag met hen heeft gevoerd.

Samenwerken

Bijleveld heeft met gemeenten, provincies en waterschappen afgesproken dat ze samen zullen optrekken met claims tegen banken uit IJsland en het land zelf. Daarnaast zal de rijksoverheid de benodigde informatie verstrekken aan de lagere overheden, die werden aangetrokken door de hoge rentes in IJsland.

225 miljoen euro
Vijftien gemeenten, twee provincies en een waterschap hebben samen ruim 225 miljoen euro uitstaan bij Lehman Brothers, Landsbanki Islands en Kaupthing HF Investment Bank, die door de kredietcrisis in de problemen zijn gekomen.

RTL Z 21-10-08

Gemeenten en provincies leenden half miljard aan Leaseplan
Gemeenten en provincies blijken wel heel creatief om te gaan met ons belastinggeld.
Niet alleen staan er vele miljoenen op allerlei spaarbanken geparkeerd, er blijkt ook nog eens veel geld te zijn weggezet bij autoleasebedrijf Leaseplan. Bijna een half miljard euro, zo blijkt uit onderzoek van RTL Z.

Amstelveen
Afgelopen week stond het zomaar tussen het lijstje van instellingen waar de gemeente Amstelveen geld aan heeft geleend. Tussen Landsbanki en de Bank Nederlandse Gemeenten stond vermeld: Leaseplan: 4 miljoen euro.

Het blijkt dat de ambtenaar die in Amstelveen het overtollige geld wegzet de aantrekkelijke rente van Leaseplan niet te versmaden vond. Hij ging in op het voorstel van een tussenpersoon, een leningen-broker, om 4 miljoen euro voor langere tijd uit te lenen aan het autoleasebedrijf.

431 miljoen euro
Nu blijkt dat de Amstelveense ambtenaar niet de enige is. Leasplan bevestigt dat het in totaal 431 miljard euro heeft opgehaald bij 15 lagere overheden, gemeenten en provincies. Landsbanki-groot-investeerder Noord-Holland wil niet zeggen of ook zij bij Leaseplan geld hebben staan.

Leaseplan is gigantisch internationaal bedrijf dat veel kapitaal nodig heeft. Een lease-auto kost tenslotte al snel 25.000 euro. Al dat geld moet opgehoest worden voordat de auto in de jaren daarna geld gaat opbrengen.

Tweede Kamer
De Tweede Kamer vindt het maar vreemd: belastinggeld dat tijdelijk gestald wordt bij een auto-boer. Maar er is wettelijk gezien niets mis mee. Leaseplan heeft een bankvergunning van De Nederlandsche Bank. Technisch gezien is het dus naast een auto-boer, ook een bank. En wel één die aantrekkelijke rentes geeft. Verschillende partijen in de Kamer zeggen de creativiteit van de gemeenten en provincies zat te zijn. Veruit de meerderheid wil in ieder geval volledige duidelijkheid van de minister.

5,8 procent
Tot 5,8 procent rente was er te halen voor de overheden die het geld wat langer vast hebben gezet bij Leaseplan. U wist het misschien niet, maar de lease-auto waarin u rijdt, kan zomaar eens betaald zijn met uw eigen belastinggeld.

RTLZ 22-10-08

Helft stemmers wil de schade verhalen op de betreffende ambtenaren

--------------------------------------------------------------------------------

Blind vertrouwen op rapportcijfers van banken

door Marloes de Koning en Lianne Sleutjes

DEN HAAG - Gemeenten en provincies stalden miljoenen euro's bij fragiele buitenlandse banken als Landsbanki en Lehman Brothers. Daarbij voeren ambtenaren en bestuurders blind op de rapportcijfers van de kredietbeoordelaars. Maar over hun betrouwbaarheid bestaan al langer twijfels.

Stel, je bent ambtenaar in een middelgrote Nederlandse gemeente, Goes bijvoorbeeld, of Pijnacker-Nootdorp. Op de bankrekening van de gemeente staat een paar miljoen euro 'niets te doen'. Erg jammer, vind je. Eigenlijk ben je een dief van de portemonnee van je belastingbetalende buurman en van jezelf als je dat niet wegzet bij een bank die meer rente biedt. Kleine handeling, snelle winst.

En binnen de regels van het spel, want volgens de wet financiering decentrale overheden (Fido) mág het. Diezelfde wet biedt een handig hulpmiddel voor ambtenaren zonder verstand van het grotere geld: je mag alleen geld stallen bij banken die een goed rapportcijfer (minimaal A-status) hebben gekregen van kredietbeoordelaars. ,,Aan die afspraak hebben we ons gehouden'', roepen bestuurders nu in koor. En toch ging het mis.

Blind varen
De ambtenaren en bestuurders hebben ten onrechte blind gevaren op die rapportcijfers, oordelen economen en politici. ,,Een gemeente of provincie kan zich niet verschuilen achter de A-status waarmee een bank pronkt. Dat tekent het gebrek aan professionaliteit. Je moét weten dat dergelijke 'ratings' niet alles zijn, daarop is al een jaar kritiek'', zegt PvdA-Tweede Kamerlid Paul Tang. Het is een kwestie van gezond verstand, vindt CDA-kamerlid Frans de Nerée tot Babberich: ,,Die banken krijgen dus moeilijk geld, anders geven ze niet zo veel rente.''

,,Een rating moet je altijd met een korrel zout nemen'', zegt professor macro-economie Roel Beetsma van de Universiteit van Amsterdam. ,,Het zegt iéts, maar niet alles.'' Bedrijven betalen ' rating agencies ' (kredietbeoordelaars) om hun producten beoordeeld te krijgen, legt de hoogleraar uit. ,,Ze hebben dus een belang om niet té negatief te oordelen.'' Bovendien weten de beoordelaars ook niet alles. Daar komt nog bij dat een beoordeling 'zelfvervullend' is. Als een bedrijf een slecht rapportcijfer krijgt, betekent dit dat er iets mis is met de kredietwaardigheid. Het bedrijf zal daardoor een hogere rente moeten betalen als het geld leent. Als gevolg daarvan daalt de eigen kredietwaardigheid weer.

Naïef
Het is volgens Beetsma 'tot op zekere hoogte naïef' van wethouders van Financiën zich te verschuilen achter de wet Fido. ,,Als iets 'fido-proof' is, betekent dat niet dat er niets kan gebeuren.''

Tegelijk is Beetsma mild. ,,Over het algemeen hebben ambtenaren of bestuurders er geen verstand van en ze hebben wel geld om weg te zetten. Dan zijn ratings de enige informatie die je hebt.'' Beetsma benadrukt de verantwoordelijkheid van toezichthouders op het geldverkeer. In Nederland is dat De Nederlandsche Bank (DNB). ,,Er zit ook een fout bij DNB. Die had eigenlijk harder moeten ingrijpen. Als die niet binnen een bepaalde termijn informatie van de IJslandse toezichthouder heeft gekregen, had die moeten zeggen 'wij geven geen toestemming meer voor de activiteiten in Nederland'. Ik kan me niet voorstellen dat DNB helemaal niets in het arsenaal heeft om in te grijpen.'' DNB stelt dat die niet kon ingrijpen omdat de controle van de IJslandse banken onder de IJslandse toezichthouder valt.

Reputatie
Herbert Rijken, hoogleraar ondernemingsfinanciering aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, onderzoekt het werk van credit rating agencies . Hij zag dat de drie gerenommeerde kredietbeoordelaars, Standard&Poor's, Moody's en Fitch, hun reputatie te grabbel gooiden, doordat ze er te vaak naast zaten. ,,Hun reputatie is alles. Ze hebben een status van jewelste. Als ze de fout ingaan, verliezen ze klanten. Ze zullen het nu ook heel moeilijk krijgen.'' Voor bestuurders die willen inschatten waar hun geld veilig is, zit er niets anders op dan 'zelf weer gaan rekenen', denkt Rijken. ,,Je kijkt zelf nog eens goed naar de jaarrekening, belt met een analist én kijkt naar het rapportcijfer.''

Hij stelt een nationale pool van deskundigen voor die het geld van gemeenten en provincies zo zeker mogelijk beheert. ,,Specialisten die gemeenten goed vertellen welk risico die halve extra procentpunt inhoudt.

Ned.Dagblad 17-10-08

Drama gemeentegelden: toezicht DNB schoot tekort
Amstelveen heeft niet verkeerd gehandeld door 15 miljoen euro uit te zetten op deposito's bij de IJslandse bank Landsbanki. Wel schoot het toezicht van De Nederlandsche Bank tekort.


Toezicht
Dat is de uitkomst van een onderzoek van het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) naar de financiële huishouding van de gemeente Amstelveen.

Geen andere gemeente had, voor zover bekend, zoveel geld uitstaan bij financiële instellingen met problemen als Amstelveen. De gemeente had de regels voor liquiditeitsbeheer echter duidelijk opgesteld en de ambtenaren hielden zich aan die regels, aldus het BING-rapport. ,,Het systeem heeft gefaald, niet de mensen van de gemeente Amstelveen die erbij betrokken zijn geweest."

Toezicht beperkt
Volgens de onderzoekers is de mate waarin DNB toezicht kan uitoefenen op een Nederlandse vestiging van een bank buiten de EU te beperkt. Ook hadden de ratingbureaus ervoor moeten zorgen dat de A-rating van Landsbanki tijdig werd aangepast. Omdat dit niet gebeurde kon het gemeentebestuur niet weten welke risico's verbonden waren aan het sparen bij Landsbanki.

De gemeenteraad van Amstelveen bespreekt dinsdag de uitkomsten van het onderzoek. Tot die tijd wil de gemeente niet op het rapport reageren

RTL Z 24-10-08

Overleg met Rijk over Landsbanki

HAARLEM - De lagere overheden die samenwerken om geld terug te halen bij de Landsbanki in IJsland, gaan overleggen met het Rijk. Dat heeft een woordvoerder van de provincie Noord-Holland maandag gezegd. „De behoefte is om een lijn te trekken richting IJsland.”

De lagere overheden praatten maandag over de situatie. Tijdens die bijeenkomst nodigde het kabinet ze uit om woensdag samen te overleggen. Volgens de woordvoerder gaan de partijen woensdag of eerder om de tafel.

Als de lagere overheden met een claim richting IJsland gaan, zou dat andere procedures doorkruisen, verklaarde minister Wouter Bos (Financiën) eerder. Volgens hem kan dat ten koste gaan van de individuele spaarders, die geld in IJsland hebben weggezet.

Telegraaf 03-11-08

Lagere overheden gaan toch zelf achter spaartegoeden aan

De provincie Noord-Holland, 22 gemeenten en een waterschapsbedrijf geven hun eigen claims richting IJsland niet op. Ze negeren de oproep van Wouter Bos.

Dat hebben ze vrijdag besloten na overleg in Haarlem, zo heeft een woordvoerder van de provincie laten weten.

Ze willen zelf hun miljoenen euro's aan spaartegoeden zien terug te krijgen en zich niet door het Rijk in IJsland laten vertegenwoordigen.

Tegen het voorstel van Wouter Bos
De vertegenwoordigers van de lagere overheden stemden woensdag niet in met een voorstel van minister Wouter Bos (Financiën). Bos heeft aangeboden bij een faillisement van Landsbanki op te komen voor de lagere overheden. Ze worden dan gelijkwaardig behandeld aan andere Nederlandse schuldeisers.

"Dat zegt ons weinig", aldus de woordvoerder. Volgens hem is de juridische positie die de lagere overheden inmiddels hebben opgebouwd geld waard. Er is beslag gelegd op eigendommen van Landsbanki. ,,Die positie geven we niet op."

Niet tolereren
De lagere overheden willen alleen samenwerken met het Rijk op voorwaarde dat een onafhankelijke derde bekijkt hoe groot de schade zal zijn door het opgeven van hun huidige positie. Bos heeft eerder laten weten dat hij eigen juridische acties richting IJsland van lagere overheden niet zal tolereren. Hij wil deze acties torpederen door ze per Koninklijk Besluit te vernietigen. ,,In dat geval gaan we naar de bestuursrechter om zo'n besluit aan te vechten. Wij worden door het Rijk in een positie gedreven die ons een gang naar de rechter onmogelijk maakt", aldus de woordvoerder.

RTLZ 07-11-08

Bos haalt uit naar lagere overheden

van onze redactie economie

DEN HAAG - Gedupeerde lagere overheden die toch op eigen houtje hun spaartegoeden in IJsland terug gaan vorderen, hoeven straks niet hun hand op te houden als ze achter het net vissen.

Dat zei minister Bos van Financiën gisteren na afloop van de ministerraad. Hij reageerde daarmee op het bericht dat de provincie Noord-Holland, samen met 22 gemeenten en een waterschap, doorgaat met pogingen om spaartegoeden bij de IJslandse Landesbanki terug te halen. Zoals Bos eerder had aangekondigd, zal het kabinet eventuele juridische acties vernietigen. Samen met collega-minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken heeft hij daartoe een Koninklijk Besluit getekend.

Bos zei het te betreuren dat de lagere overheden willen 'voorkruipen' om hun geld terug te krijgen. Volgens Ter Horst handelen zij in strijd met het algemeen belang. ,,Het grootste belang is dat van de kleine spaarders.''

De lagere overheden besluiten dinsdag of ze het Koninklijk Besluit juridisch zullen aanvechten

Ned.Dagblad 08-11-08

Steun voor Groningse aanpak crisis

AMSTERDAM - De meeste fracties in Provinciale Staten van Groningen kunnen zich vinden in het beleid van Gedeputeerde Staten in de kredietcrisis. Daarbij koos het provinciebestuur ervoor om samen te werken met het Rijk en niet samen met Noord-Holland en andere overheden te trachten zelf claims te verzilveren op IJslandse banken.

Dat bleek woensdag tijdens een vergadering van Statencommissie Financiën. De provincie Groningen trok aanvankelijk samen op met Noord-Holland bij het beslag leggen op tegoeden van IJslandse banken. Groningen heeft daar 30 miljoen euro uitstaan en dreigt die te verliezen. Maar nadat minister Bos had laten weten niet akkoord te gaan met zelfstandig optreden van de lagere overheden in deze kwestie, besloot Groningen haar belangen te laten vertegenwoordigen door het Rijk.

Noord-Holland probeert de claim op de IJslandse banken wel te verzilveren.

Telegraaf 12-11-08

Overheden moeten spaargeld binnen Europa stallen

Overheden mogen uitsluitend sparen bij banken in de Europese Unie. Hun mogelijkheden om geleend geld op een spaarrekening te zetten, worden verder ingeperkt.

Geld dat overheden lenen maar niet direct nodig hebben, moeten ze onderbrengen bij de financiële instelling waar ze het bedrag hebben geleend. Het kabinet heeft dat vrijdag besloten. Nog dit jaar wil het kabinet deze beslissing uitwerken in concrete voorstellen.

De aanscherping van de regelgeving moet voorkomen dat overheden, zoals gemeenten, provincies en waterschappen, geld verliezen als banken in de financiële problemen komen.

Staatssecretaris Ank Bijleveld (Binnenlandse Zaken) had aangekondigd dat ze opnieuw zou kijken naar de regels voor bankieren, nadat tientallen miljoenen euro's in gevaar waren gekomen die gemeenten en provincies bij banken in het buitenland hebben gestald. Belangrijke oorzaak is het omvallen van drie banken in IJsland. Gemeenten en provincies hadden daar geld ondergebracht dat ze niet direct nodig hadden.

Een werkgroep heeft geconstateerd dat de Wet financiering decentrale overheden niet aangepast hoeft te worden. De financiële risico's die overheden mogen lopen, kunnen worden ingeperkt door enkele regels te veranderen.

Daarbij wordt ook gekeken naar een verplichting om te bankieren bij de Bank Nederlandse Gemeenten, De Waterschapsbank of de schatkist. Minister Wouter Bos van Financiën onderzoekt momenteel in hoeverre hij dit zogenoemde schatkistbankieren zal verplichten.

FD 14-11-08

Landsbanki-affaire: Gemeenten en provincies willen geld van het Rijk
De gedupeerde overheden die miljoenen aan spaargeld verspeelden door het faillissement van de IJslandse bank Landsbanki, willen dat het Rijk hun financiële verlies compenseert.

Rechtszaak
Mocht het kabinet daartoe niet bereid zijn, dan willen ze dat eventueel met een miljoenenclaim via de rechter afdwingen. Dat kondigde een woordvoerder van de provincie Noord-Holland donderdag aan namens de gedupeerde gemeenten, provincies en waterschappen.

Fataal
Volgens hen is de bemoeienis van het Rijk fataal geweest voor het terughalen van het verloren geld. Ze vinden het optreden van het kabinet onrechtmatig en zeggen dat hun grondrecht is geschonden. De Raad van State behandelt hun beroep volgende week donderdag.

Beslag leggen
Toen de problemen in IJsland vorig jaar november bekend werden, lieten de lagere overheden met succes beslag leggen op de bezittingen van Landsbanki. In totaal ging het om een bedrag van 200 miljoen euro. Het kabinet blokkeerde deze stap echter via een Koninklijk Besluit. Volgens minister Bos van Financiën zou de eenzijdige actie de belangen van particuliere spaarders schaden.

Brief
In een brief aan de getroffen overheden trok staatssecretaris Bijleveld het bezwaar later in. Maar intussen was al surseance van betaling uitgesproken over Landsbanki en de beslaglegging achterhaald. De gedupeerde overheden menen dat zonder ingrijpen van het kabinet er wel degelijk kansen lagen om het geld terug te halen.

Geld niet terug
Behalve de provincie Noord-Holland zagen ook de gemeenten Asten, Alphen aan den Rijn, Amstelveen, Goes, Graafstroom, Naarden, Opmeer, Pijnacker-Nootdorp, Texel, Veere, Zundert, de Drechtsteden, en het Waterschap Roer en Overmaas niets van hun geld terug.

RTL Z 19-02-09