DEN HAAG - Miljoenen Nederlanders betalen mogelijk onnodig veel hypotheekrente doordat banken de hypotheekkosten kunstmatig hoog houden.

Volgens de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) zijn er aanwijzingen dat de marges op hypotheken in Nederland te hoog zijn. Dat is uit een eerste onderzoek gebleken. Als blijkt dat dat komt doordat banken onderling prijsafspraken hebben gemaakt of misbruik maken van hun marktpositie, kan de NMa forse boetes opleggen.

De kartelwaakhond kondigde in augustus al aan onderzoek te gaan doen naar de marges op hypotheken. Uit de vanmorgen gepresenteerde resultaten van die 'quick scan' blijkt dat de hypotheekkosten in Nederland hoog zijn, zowel in historisch perspectief als vergeleken met omringende landen. ,,Hoge marges kunnen duiden op een gebrek aan marktwerking. Mogelijk zijn er ook nog andere verklaringen. Ik vind het daarom belangrijk, zeker gezien in het licht van de maatschappelijke commotie, dat de NMa dit nader gaat onderzoeken. Een gebrek aan marktwerking kan onnodige hoge tarieven tot gevolg hebben'', aldus NMA-voorzitter Pieter Kalbfleisch.

Uit de quick scan blijkt dat de kosten die banken aan hun klanten doorberekenen zowel bij hypotheken met een variabele rente als bij hypotheken met een langere rentevaste periode sinds vorige zomer fors zijn gestegen. Afhankelijk van de gebruikte rekenmethode ligt de marge bij de meest gangbare hypotheekvormen nu 0,3 tot 1 procent hoger. Dat is des te merkwaardiger, omdat banken momenteel zelf veel goedkoper geld kunnen lenen door de historisch lage rentestand. Het Centraal Bureau voor de Statistiek berekende eerder al dat de Nederlandse banken hun verdiensten vorig jaar met 50 procent zagen stijgen tot 24 miljard euro door de hogere kosten. De Vereniging Eigen Huis (VEH), de Consumentenbond en diverse politieke partijen eisten daarop een onderzoek. De NMa verwacht volgend voorjaar de resultaten te kunnen presenteren van het 'diepgravende onderzoek' dat nu in gang wordt gezet.

Volgens de NMa-voorzitter is het nog te voorbarig om te spreken van verboden prijsafsprakten. Kalbfleisch zegt dat het ook heel goed mogelijk is dat de structuur van de financi�le sector marktwerking in de weg staat, zodat nieuwe spelers moeilijk toegang krijgen tot de markt. De Nederlandse hypotheekmarkt is nagenoeg geheel in handen van de vier grootste banken: Rabobank, ING, ABN Amro en SNS.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zei vanmorgen het onderzoek met vertrouwen tegemoet te zien. Volgens de NVB heeft de NMa geen verdenking jegens de banken en ook geen vermoeden van een prijsafspraak of kunstmatig hoge hypotheekkosten. De feiten die in de 'quick scan' worden vermeld, zijn volgens de NVB al eerder in de discussie genoemd en zullen nog nader worden onderzocht

Ned.Dagblad 01-11-11