door BARBARA SANDERS

AMSTERDAM -
De Nederlandse bouwwereld siddert. Nooit stonden meer huizen te koop op de diverse woningsites, nieuwbouwprojecten worden massaal geschrapt, tienduizenden extra banen staan op de tocht. Angst op de steiger, paniek bij huizenverkopers, en een markt die nu echt gierend tot stilstand is gekomen. Woningnood dreigt.

Om het woningtekort in Nederland tegen te gaan verhoogde het ministerie van VROM een paar jaar geleden de woningbouwdoelstellingen. Er zouden jaarlijks netto ruim 80.000 nieuwe woningen bij moeten komen om de problemen op de huizenmarkt op te lossen. Maar de crisis gooide roet in het eten. Harde cijfers tonen kristalhelder aan hoe slecht het gaat in de bouwnijverheid. Afgelopen kwartaal werden er 44% minder woningen opgeleverd dan een jaar eerder. „En het eind van de malaise is nog lang niet in zicht”, stelt directeur Jan Rietdijk van de vereniging van ontwikkelaars en bouwondernemingen (NVB).

Harde CBS-cijfers tonen overduidelijk aan hoe slecht het gaat. In totaal kwamen in de eerste drie maanden van dit jaar ruim 7000 woningen gereed, bijna 6000 minder dan een jaar eerder. Verder daalde het aantal voor woningen verleende vergunningen met ruim 5000 tot bijna 11000.

Volgens nog niet gepubliceerde cijfers van NVB blijkt dat in mei slechts 1900 woningen gereedkwamen tegen 2650 in april.

Vooral in het noorden slaat de malaise hard en onverbiddelijk toe: tot 72% lagere verkopen legde de markt afgelopen maanden verder lam.

Maar hoogmoed komt voor de val, zeggen marktdeskundigen. De kwaliteit van nieuwbouwwoningen was immers al decennia beneden alle peil, is hun stelling. Louter en alleen omdat het aanbod in klein Nederland zo laag was en de vraag extreem hoog werden huizen jarenlang 'uit de folder' verkocht. „Die tijd is voorgoed voorbij”, aldus vastgoedspecialist Bettina van de Weteringen.

Zij, maar ook NVB en brancheorganisatie Bouwend Nederland, zijn niet echt verbaasd over de CBS-cijfers „De bouw is laatcyclisch. We waren al heel somber, wisten dat het eraan zat te komen, maar het is toch wel even schrikken als je de cijfers keihard op papier ziet”, aldus Rietdijk. „Iedereen zit stil. De ingezakte bouwproductie en de slechte vooruitzichten maken dat de ondernemers in de bouwsector uiterst pessimistisch zijn. Behalve de bouwvakkers, hebben ook hoveniers en inrichters bar weinig te doen. 1% minder productie komt toch neer om een verlies van 3000 tot 4000 arbeidsplaatsen”, vult de zegsman van Bouwend Nederland aan.

Van Soeten uit Friesland voelt de pijn. Het bedrijf telt 60 mensen in vaste dienst, maar gaat voor een kwart van hen ontslag aanvragen. „We zouden in april beginnen met een nieuwbouwproject, maar de verkoop stokt”, aldus directeur Bouke van Soeten. „Het zou voor een jaar werk hebben betekend. Ook andere projecten komen maar niet van de grond.”

Bij installatiebureau Heldersma is de directeur pessimistisch: „Wij werken vooral voor woningcorporaties, maar ook die bouwen niet meer.”

De NVB zegt verbaasd te zullen zijn als er dit jaar meer dan 55.000 huur- en koopwoningen gereedkomen. Voor 2011 verwacht Rietdijk een getal van 43.000.

Zo heeft Woningcorporatie Ymere onlangs de bouw van 55 starterswoningen uitgesteld. De corporatie heeft niet voldoende geld om in het bouwproject te investeren. Koepelorganisatie Aedes: „Woningcorporaties hebben het financieel moeilijk door allerlei heffingen, huurwoningen die onverkoopbaar zijn en het feit dat lenen moeilijker en duurder is geworden.”

Ook in de koopsector wil het niet echt vlotten. Nieuwbouwsite Niki.nl meldt – in lijn met het landelijk beeld – dat op dit moment 2841 woningen 'direct beschikbaar' zijn.

De woordvoerder van projectontwikkelaar Bouwfonds wil niet ingaan op de leegstand in hun opgeleverde nieuwbouwprojecten. „Dat een nieuwbouwhuis wel af is, maar nog niet verkocht, kan ook liggen aan het feit dat de tuin niet op het zuiden ligt.”

Telegraaf 15-06-10