WENEN - Onderzoekers hebben op de internationale aidsconferentie die dezer dagen in Wenen plaatsvindt een gel gepresenteerd die de kans op hiv-besmetting bij vrouwen flink zou kunnen verminderen. Hiv is het virus dat aids kan veroorzaken.

De gel, die het aidsmedicijn tenofovir bevat, werd in Zuid-Afrika getest op 889 vrouwen met een geïnfecteerde partner. De kans op hiv-besmetting bleek na een jaar gelgebruik met vijftig procent verminderd ten opzichte van gebruik van gels zonder medicijnen. Na tweeënhalf jaar was het slagingspercentage gedaald van 50 naar 39 procent. Volgens de onderzoekers hadden vrouwen die de gel gebruikten ook ,,aanzienlijk minder'' kans de geslachtsziekte genitale herpes op te lopen.

Niet duur
De resultaten moeten nog wel bevestigd worden in een andere studie, maar ze bieden hoop aan vrouwen van wie de partner weigert een condoom te gebruiken. Volgens een van de twee hoofdonderzoekers, Salim Abdool Karim van de Universiteit van Kwazulu-Natal in Durban, hoeft de gel niet duur te zijn.

Twee derde van de 33,4 miljoen mensen die besmet zijn met hiv, wonen in Afrika ten zuiden van de Sahara. In dat gebied is bijna 60 procent van de hiv-dragers vrouw.

De bij het onderzoek in Zuid-Afrika gevonden mate van bescherming is weliswaar nog niet voldoende om de gel toe te staan in landen als de Verenigde Staten, maar onderzoekers zijn er optimistisch over dat de gel nog verbeterd kan worden. Om toegestaan te worden in de VS moet een gel of crème die bedoeld is om hiv-besmetting te voorkomen, voor ten minste tachtig procent effectief zijn. Dat zou wellicht bereikt kunnen worden als er meer tenofovir aan de gel wordt toegevoegd of als vrouwen de gel vaker gebruiken.

Stap voorwaarts
De Nederlandse epidemioloog Janneke van de Wijgert, van het AMC in Amsterdam, juicht de presentatie van de gel toe als ,,een belangrijke stap voorwaarts in de strijd tegen hiv en aids''.

Een groot voordeel van de gel is volgens haar dat de vrouwen ondanks gebruik van het middel nog steeds zwanger kunnen worden. ,,Dat is in Afrika van het grootste belang. Zonder kinderen tel je als vrouw niet mee, word je zelfs uitgestoten. Dat was altijd het grote nadeel van condooms. Ik heb veel Afrikaanse vrouwen gesproken die zeiden: Ik neem liever het risico dat ik hiv oploop, dan dat ik geen kinderen krijg.''

Supergemotiveerd
De onderzoekster verwacht dat Afrikaanse vrouwen 'supergemotiveerd' zullen zijn om het middel te gebruiken. ,,Iedereen wordt geconfronteerd met de dood, veroorzaakt door aids. Ik heb zelf vijf jaar in Zimbabwe gewoond. Ik ging ongeveer elke week naar een begrafenis. De overledenen waren mensen uit mijn directe omgeving; artsen, verpleegkundigen, laboranten en noem maar op, mensen uit de middenklasse. Aids is overal in Afrika, niet alleen onder de armen.''

Met een beetje geluk zal de gel binnen een aantal jaren op de markt komen. Het middel zit dan waarschijnlijk in een ring die de vrouw zelf kan inbrengen. ,,Ik verwacht dat de grote hulporganisaties het middel op grote schaal zullen opkopen en ervoor zullen zorgen dat het gratis of goedkoop beschikbaar wordt gesteld aan de Afrikanen.''

Ned.Dagblad 21-07-10