door Mark Garrelts

AMSTERDAM - De Amsterdamse beurs is woensdag zwaar in mineur gesloten. Beleggers deden massaal hun aandelen van de hand door de toegenomen zorgen over een dreigende wereldwijde recessie. Met name de grondstofgerelateerde fondsen gingen fors onderuit. TomTom zat ook in de hoek waar harde klappen vielen. ASML was een positieve uitschieter.

De AEX-index eindigde met een verlies van 7,6%, meer dan 20 punten lager op 263. De Midkap deed het ook slecht en noteerde 6,9% lager op 397,75 punten. Elders in Europa gingen de beurzen ook hard omlaag. In Parijs en Frankfurt stonden de indices 6,8% en 6,5 in het rood.

Na de opluchting bij beleggers over de reddingsplannen voor de financiële sector begin deze week kregen de zorgen over de vooruitzichten voor de reële wereldeconomie en de bedrijfswinsten weer de overhand. “Het is ook niet meer de vraag of er een recessie komt, maar hoe diep de recessie wordt", meent Rik Zwaneveld, handelaar van AFS Brokers. “Er zijn nu een aantal goede stappen in de goede richting gezet, maar het is nog onduidelijk of dat ook voldoende is om een zware recessie te voorkomen.”

Zwaneveld houdt de komende tijd nog rekening met grote koersschommelingen. “De beurs is een speelbal van emoties. Naar de fundamentele waarden van een bedrijf wordt nauwelijks meer gekeken. “

Wall Street stond bij het slot van Damrak fors lager. De stemming werd gedrukt door tegenvallende Amerikaanse detailhandelsverkopen, die de vrees voor recessie verder aanwakkerden. De verkopen daalden in september met 1,2%, terwijl analisten rekenenden op een afname van 'slechts' 0,4%. Gecorrigeerd voor auto ´s en voeding kwamen de verkopen 0,6% lager uit. Analisten gingen juist uit van een toename met 0,2%.

JP Morgan zag in het derde kwartaal de winst met 85% zien dalen in vergelijking met hetzelfde kwartaal vorig jaar. De winst werd gedrukt door de gevolgen van de kredietcrisis en de overname van de Amerikaanse bank Washington Mutual. Wells Fargo boekte in het derde kwartaal een winstdaling van 25%. De cijfers van de twee banken kwam hoger uit dan verwacht.

AEX-fonds ASML kwam voorbeurs met kwartaalcijfers naar buiten. De toeleverancier van de chipindustrie zag de winst in het derde kwartaal fors dalen in vergelijking met het voorgaande kwartaal, maar de resultaten kwamen hoger uit dan de consensus van analisten. ASML verwacht over heel 2008 circa 20% minder omzet te boeken. Volgens Theodoor Gilissen is het bedrijf 'uiterst voorzichtig' is over het vierde kwartaal en voor 2009. Beleggers reageerden aanvankelijk zeer negatief op de cijfers, maar halverwege de middag veerde de koers zeer sterk op. Het aandeel was één van de schaarse winnaars en werd 4% hoger verhandeld tot €11,34.

TomTom was de absolute hekkensluiter en raakte maar liefst 18,1% kwijt naar €7,28. Volgens Goldman Sachs betekent een wereldwijde recessie een ruime halvering van de toekomstige winst per aandeel. Goldman Sachs is vooral bezorgd over de liquiditeitspositie van TomTom. Verder wijst de bank erop dat TomTom sterk afhankelijk is van consumenten, die producten als navigatiesystemen als eerste links laten liggen wanneer het minder gaat met de economie.

Arcelor Mittal stond ook hoog op de lijst met verliezers door de waarschuwing van mijnbouwer Rio Tinto over de afkoeling van de vraag naar grondstoffen in China. Het staalconcern dook 13,8% in het rood tot €21,99 en drukte daarmee de AEX flink. “Arcelor Mittal is een zeer cyclisch bedrijf en wordt het eerst geraakt bij een naderende economische teruggang”, constateert Zwaneveld

De oliegerelateerde fondsen lagen er ook zeer zwak bij door een scherpe terugval van de olieprijs. De prijs van ruwe olie daalde meer dan 4% naar $75 per vat door de vrees voor een afnemende vraag naar olie in de nabije toekomst. Een paar maanden geleden was een vat nog meer dan $147 waard. SBM Offshore en Fugro zagen 11% respectievelijk 14,5% van de koers verdampen tot €10,74 en €25,61. RD Shell hield de schade nog enigszins beperkt tot een koersverlies van 6,8% op €17,85.

Fortis werd nog eens 1,5% lager verhandeld tot €1,19. Gisteren ging er al meer dan 75% van de koers af, nadat de handel in het ontmantelde concern zes dagen had stilgelegen. De andere financials kregen nog zwaardere klappen en raakten zo de opgebouwde winsten van eerder deze week weer grotendeels kwijt. Aegon koerste 14,2% lager op €3,98 en ING moest 13,2% achteruit tot €11,93.

Philips duikelde nog maar eens 11,5% naar €13,31. SNS heeft het koersdoel verlaagd van €29 naar €18 in reactie op de tegenvallende kwartaalcijfers van Philips. Het advies gaat van 'buy' naar hold'.

In de Midkap-index waren nauwelijks winnaars te vinden. Aannemers lijken hard getroffen te worden door de economische teruggang, die onder meer zal leiden tot veel minder woningbouw. Heijmans was de gebeten hond en moest 12,5% terug naar €8,75. Draka behoorde ook bij de grootste dalers en verloor 9,9% op €10,75. Maar ook Logica en Oce waren uit de gratie en zakten 9,7% respectievelijk 10,6% terug naar €1,02 en €3,89.

Imtech leverde 7,4% in tot €11,33. De technisch dienstverlener heeft het Oostenrijkse ICT-bedrijf ILS overgenomen.

Aan de andere kant wist OPG er 1,9% bij te sprokkelen op €9,30 en hield ook Smit Internationale de voeten droog met een koerswinst van 1,2%. Boskalis heeft afgelopen maandag het bod van €62,50 op Smit Internationale bevestigd. Het aandeel van de baggeraar moest het ontgelden en schoot 10,4% omlaag naar €25,96

In de AsCX-index had Spyker Cars last van winstnemingen na de koerssprongen eerder deze week. Het aandeel van de fabrikant van exclusieve wagens daalde 18,7% in waarde naar €3,66. Biotechnologiefonds Fornix deed wel goede zaken en won 3,5% tot €7,40.

Telegraaf 15-10-08