door DICK HUSSAARTS

AMSTERDAM - Aan de opmars van de Amsterdamse effectenbeurs, die vier dagen op rij omhoog ging, is maandag een einde gekomen. Beleggers zijn zeer teleurgesteld in de politieke onmacht, die dit weekeinde werd bevestigd. Dat inspecteurs van het IMF en de EU meldden dat de opbrengst van de nieuwe Griekse belasting op onroerend goed minder zal zijn dan het land zelf verwacht, zorgde voor nóg meer verkoopdruk.

. De AEX-index eindigde 2,4% in het rood op 275,09 punten. Eerder was de schade overigens nog groter, de AEX stond rond vier uur op 273,5. De Midkap-index gaf 2,2% prijs op 468,59 punten.

In feite deed Amsterdam het niet eens zó slecht, want Parijs en Frankfurt zagen de koersen gemiddeld met 2,6% inzakken. Londen presteerde het best met een verlies van maar 1,8%.

De Amerikaanse beurs opende eveneens zwak en toen bleek dat het vetrouwen van huizenbouwers onverwacht is gedaald, liep de schade ook daar op tot ruim 2%.

Han van Lamoen van SNS Securities was niet verbaasd over de sombere stemming. ,,Afgelopen weekeinde werd duidelijk dat er op de Poolse landdag niets is bereikt. De politiek schuift de zaak maar voor zich uit. Beleggers waren teleurgesteld, want stiekum hadden ze gehopt dat er wél een beslissing genomen zou worden.''

Volgens hem zijn er ook geen bliksemafleiders. ,,Bedrijfsnieuws is er bijna niet, de eerste belangrijke cijfers komen pas over twee weken. Het economisch nieuws is matig, maar zeker ook geen reden tot paniek,'' stelde Van Lamoen.

In Polen was Griekenland weer eens hét punt van aandacht. De nieuwe tranche van €8 miljard van het bestaande noodpakket staat op losse schroeven, zonder nieuwe bezuinigingen en verkoop van staatsbezit. Maandag kwamen inspecteurs van het IMF en de EU ook nog eens tot een zorgwekkende conclusie: de opbrengst van een nieuwe Griekse belasting op onroerend goed zal minder zijn dan de regering van het Zuid-Europese land verwacht. Dat waarnemers van het IMF in de Britse media meldden te verwachten dat hun instantie de economische groeiverwachting van de grootste economieën fors naar beneden zal bijstellen, hielp natuurlijk ook niet mee.

Beleggers hielden bovendien liever de hand op de knip voor de aankomende de vergadering van de Federal Reserve (Fed) van dinsdag en woensdag. De markt verwacht dat de Fed zal aankondigen langlopende obligaties op te kopen en kortlopende obligaties zal verkopen, om de rente op langere termijn te drukken.

De AEX was geheel roodgekleurd. De financials werden hard geraakt, als gevolg van opgelaaide zorgen bij beleggers over de Europese schuldencrisis. ING gaf niet minder dan 7,6% prijs op €4,91 en Aegon leverde 6,4% in op €2,94. Midkapper Binck zag 3,6% van de waarde verdampen bij een koers van €8 en SNS Reaal vond 6,4% lager op €1,82 nauwelijks koopinteresse. Delta Lloyd ging 3,9% onderuit en zakte naar €11,38.

De staalfondsen gingen vanwege hun conjunctuurgevoelige karakter flink achteruit. Roestvrij staalbedrijf Aperam zag 5,8% verdampen op €10,64. ArcelorMittal verloor 4,8% op €12,72. De staalreus heeft samen met het Amerikaanse Peabody Energy de aanmeldingstermijn voor het overnamebod op het Australische kolenbedrijf Macarthur Coal verlengd tot 14 oktober. Rabobank International zegt dat de combinatie van dalende vraag naar staal en de stijgende kosten voor grondstoffen als ijzererts en coking coal, de komende kwartalen tot meer margedruk kan leiden. In het vierde kwartaal wordt tevens volumedruk voorzien. Rabo verlaagde het koersdoel van €26 naar €18.

Volgens Van Lamoen zijn dit soort aandelen 'typisch' gerelaterd aan de economie. ,,Onlangs stelde de Rabobank dat de winsttaxaties wellicht neerwaarts bijgesteld moeten gaan worden. Nou, dan is Arcelor meestal de eerste die met zo'n melding komt. Aan de andere kant gaan ze bij positief economisch nieuws als eerste omhoog. En voor de defensieve waarden geldt dat die bij tegenwind vaak redelijk blijven liggen, maar bij een doorbrekende economische zon juist achterblijven.''

Unilever zakte 1,1% naar 22,48 en was daarmee relatief een van de betere presteerders. Het levensmiddelenconcern heeft een bod uitgebracht op haar 6 procent en 7 procent preferente aandelen. Heineken liet 1,8% liggen op €33,53. De bierbrouwer lanceert een nieuw beeldmerk.

TNT Express daalde 10,3% naar €6,24. De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs verhoogde het advies voor het pakjesbedrijf van 'verkopen' naar 'neutraal'. TNT Express heeft zijn netwerken voor wegtransport in China en Zuidoost-Azië geïntegreerd.

Reed Elsevier gaf 1,5% prijs op €8,01. Analisten in Londen vinden de uitgever de optie om te splitsen moeten onderzoeken. De grote uitgever McGraw-Hill heeft zich op aandrang van investeerders opgesplitst in een marketingdatabedrijf en een educatietak met boekenuitgeverij.

Ahold koerste 1,4% in het rood (€8,34). In het kader van het lopende aandeleninkoopprogramma kocht de supermarktketen vorige week ruim 2,23 miljoen eigen 'gewone' aandelen in.

Telecomconcern KPN hield de schade relatief ook beperkt, met een min van 1% op €9,48. Royal Bank of Scotland plaatste het aandeel op de kooplijst. In de koers zat een 25%-daling van de winst voor rente, belastingen, afwaarderingen en amortisatie verrekend, terwijl RBS dit als onlogisch ziet. ASML vkon als enig AEX-fonds plussen, maar de winst stelde vrijwel niets voor (€26,58).

Ook in De Midkap-index was het beeld somber. Met een koersverlies van 6,8% op €1,70 droeg Ordina de rode lantaarn. Hier was ook één winnaar te vinden: CSM won een uiterst magere 0,1% op €15,67. Unit4 verliet de beurs onveranderd op €17,35.

De bouwers hadden het ook moeilijk, ondanks dat de gehele bouwproductie van de eurozone in juli met 1,4% steeg. BAM en Heijmans lieten 3,5% respectievelijk 4,4% liggen op €2,95 en 10,09.

Uitzender Brunel verloor 4,1% op €22,09 en ingenieursbureau Arcadis zakte 5,1% weg naar €12,80. Biotechnologieaandeel Pharming zakte 4% naar 10 cent, producent van specialistische metalen AMG daalde 4,1% naar €8,73.

Onder de kleine fondsen gaf fietsenfabrikant Accel 0,4% prijs op €16,88. Volgens zakenbank SNS Securities kan Accel een bod gaan doen op de Duitse branchegenoot Derby. Accel-topman René Takens zei een bod niet uit te sluiten. Volgens de Financial Times Deutschland voert Derby gesprekken met Pon (eigenaar van Gazelle), een andere sectorgenoot.

Beter Bed ging 1,6% achteruit naar €15,25. Dat de slaapkamerspecialist de opening van zijn eerste vestiging in België aankondigde, kon beleggers kennelijk niet bekoren.

TMG was een witte raaf. Het uitgeversconcern heeft 151.000 eigen aandelen ingekocht. In totaal zijn er nu al bijna 356.000 aandelen ingekocht en dat leidde tot een 2,9% hogere notering van €10,29.

Investeringsmaatschappij Kardan ging ex-dividend, in verband met de spin-off van de Israëlische activiteiten. Het bedrijf maakte een koerssprong van 9% naar €1,78.

Swedish Automobile pluste 2,1% op €0,95. Dat de Zweedse rechtbank het hoger beroep van het noodlijdende dochterbedrijf Saab in behandeling gaat nemen, hielp daarbij. Er was meer nieuws omtrent Saab. De autofabrikant heeft een nieuwe konijn uit de hoge hoed getoverd om salarissen en rekeningen te kunnen betalen als het bedrijf opnieuw geen bescherming tegen schuldeisers krijgt, zo verscheen in de Zweedse media. Saab wil namelijk de €70 miljoen uit een licentieoverenkomst met het Chinese Youngman, daarvoor gebruiken

Telegraaf 19-09-11