door Sonny Duijn

AMSTERDAM - De Amsterdamse effectenbeurs beleefde vandaag een dag met flinke verliezen. Zorgen over de Europese schuldencrisis en de Amerikaanse economie voerden de boventoon. Swedish Automobile beleefde een rampzalige dag. De autofabrikant zag de koers instorten omdat dochterbedrijf Saab de salarissen van het personeel niet meer kan betalen.

De AEX-index eindigde met een verlies van 1,7% op 328,6 punten. De Midkap-index zakte 2% naar 586,9 punten.

Op de grote beurzen elders in Europa was het sentiment ook negatief. Parijs, Frankfurt en Londen verloren 1,7% tot 2,2%.

Even na sluitingstijd van de Europeze beurzen noteerden de indices in de VS verliezen tot van 0,9% tot 1,6%. De uitspraken van de Federal Reserve (Fed) waren de belangrijkste oorzaak, maar ook de hoger dan verwachte nieuwe Amerikaanse uitkeringsvragen van vorige week speelden een rol.

Wel was er meevallend nieuws uit de huizenmarkt: de daling van de nieuwe woningverkopen in de VS was in mei minder sterk dan verwacht.

De toon werd echter ook op de Europese beurzen gezet door de sombere uitspraken van het Amerikaanse stelsel van centrale banken. De Fed verlaagde gisteren de groeiverwachting voor de Amerikaanse economie naar 2,7 tot 2,9%. Voor het belangrijkste rentetarief werd het historisch lage niveau van 0 tot 0,25% gehandhaafd.

"Met de groeiverwachting zat de Fed boven de voorspelling van economen. Toch reageert de nerveuze markt negatief", zegt beleggingsstrateeg Wim Zwanenburg van Stroeve en Lemberger. Een nieuw stimuleringsprogramma, een vervolg op het eind deze maand aflopende QE2, lijkt volgens de strateeg van de baan.

De Europese schuldenproblematiek was wederom belangrijk. President van de Europese Centrale Bank Jean-Claude Trichet meldde de schuldencrisis te zien als meest ernstige bedreiging voor het bankensysteem en de financiële stabiliteit in Europa.

Zwanenburg: "De uitspraak van Trichet was mijns inziens niet echt verrassend, maar de markt is paniekerig. Een val van Griekenland kan het bedrijfsleven opvangen, denk ik. De financieringsposities in het bedrijfsleven zijn nu een stuk beter dan ten tijde van de kredietcrisis."

De beleggingsstrateeg is dan ook optimistisch gestemd over de AEX op langere termijn. "Naast de goede orderposities in het bedrijfsleven zijn de winstmarges over het algemeen goed. En de waarderingen zijn erg laag. Fundamenteel gezien ben ik positief."

In de geheel roodgekleurde AEX droeg TomTom de rode lantaarn met een min 5,4% op €5,03. PostNL volgde met een koersverlies van 4,2% op €5,56.

Air France-KLM ging 3,4% onderuit op €10,08. Credit Suisse verlaagde het advies voor de luchtvaartcombinatie van 'outperform' naar 'underperform'. DSM koerste 3,2% in de min op €43,41. Het chemieconcern zou interesse hebben getoond in de Franse diervoederproducent Provimi.

Dat de olieprijzen flink daalden wierp een schaduw over de oliegerelateerde fondsen. In New York ging de prijs van een vat ruwe olie naar $90,77. Bodemonderzoeker Fugro daalde 3,1% op €47,72, maritiem dienstverlener SBM Offshore leverde 2,7% in op €16,85. RD Shell ging 1,5% achteruit naar €23,85.

Ook de financiële waarden leverden flink in. ING eindigde 3,6% in de min op €8,04, Aegon zakte 2,4% naar €4,43. SNS Securities denkt dat de Nederlandse activiteiten van Aegon een verslechtering zullen laten zien. In opkomende markten zou juist een kleine overname mogelijk zijn.

Verf- en chemieconcern AkzoNobel daalde ook 2,4% en sloot op €45,43, TNT Express ging 2,3% achteruit naar €7,29. Randstad verloor 2,6% op €31,44.

Vastgoedfonds Unibail Rodamco daalde 1,4% op €153,54. De Franse bank Cheuvreux was positief over een opdracht die Unibail Rodamco in Parijs heeft binnengesleept, om een winkelcentrum uit te breiden en te vernieuwen. Omdat de gemeente Parijs een groot deel van de kosten ophoest is het project 'extreem winstgevend', volgens de betreffende analist.

KPN zakte 1,1% naar €10,03, ondanks positief nieuws voor de consumentendivisie. Telecomwaakhond Opta gaat de komende tijd minder strenge regels opleggen aan de consumentenmarkt, wat het telecombedrijf een miljoenbesparing kan opleveren.

Philips verloor vandaag 0,5% op €16,33, na gisteren een enorme stap terug te hebben gedaan door een waarschuwing over tegenvallende resultaten in de divisies licht en consumentenelectronica. Vanmorgen kreeg Philips koersdoelverlagingen van Morgan Stanley, Citigroup en Royal Bank of Scotland voor de kiezen.

Ook in de Midkap-index sloten alle fondsen met verlies. Bank-verzekeraar SNS Reaal was hekkensluiter, het koersverlies bedroeg 6,3% op €2,68. De Stichting Steunfonds Probleemhypotheken (SSP) stelt een aantal verzekeringsmaatschappijen, waaronder SNS Reaal, aansprakelijk voor schade die klanten van DSB Bank zouden hebben geleden.

Ict-dienstverlener Ordina sloot 5% in het rood op €2,69, producent van specialistische metalen AMG daalde 4,3% naar €11,55. Ook de bouwbedrijven verkeerden in de achterhoede. Heijmans viel 4,1% terug op €18,63 en BAM zakte 3% naar €4,14.

Online broker BinckBank ging 3,6% achteruit op €9,64. Technisch textielbedrijf TenCate zakte 3,1% naar €27,78, producent van buizen- en leidingssystemen Wavin zag 3% verdampen op €10,04.

Met als DSM zou ook diervoeder Nutreco, dat 2,1% lager koerste op €49,15, interesse hebben in een overname van Provimi.

AScX-fonds Swedish Automobile, voorheen Spyker Cars, zag de koers met maar liefst 61,7% dalen naar €0,95. Dochterbedrijf Saab kan de salarissen van het personeel niet meer betalen, omdat het de noodzakelijke financiering nog niet binnen heeft. Een Zweedse vakbond dreigde met de aanvraag van een faillisement.

Advies- en ingenieursbureau Grontmij heeft een opdracht ter waarde van circa €1,5 miljoen binnengesleept in Noorwegen. Het gaat om de bouw van een bio-energiecentrale. Het aandeel werd desondanks 2,5% goedkoper op €13,50.

Kardan werd 1,4% minder waard op €3,17. Het in Amsterdam en Tel Aviv genoteerde vastgoedfonds heeft besloten de Israëlische activiteiten af te splitsen. Met investeringen in vastgoed, infrastructuur en financiële dienstverlening in opkomende markten als kernactiviteit waren deze activiteiten een vreemde eend in de bijt.

Kendrion steeg daarentegen 2,7% op €17,68. SNS Securities verhoogde het advies van 'bijkopen' naar 'kopen' tegen een koersdoel van €23,50. De producent van elektromagnetische componenten groeit sterk door de stijgende vraag vanuit Duitsland en China.

Value8 daalde 0,9% naar €28,75. De investeringsmaatschappij van Peter Paul de Vries wordt toch geen eigenaar van Standard Luik. In plaats van de investeringsmaatschappij van Peter Paul de Vries gaat de Belg Roland Duchâtelet, voorzitter van de Belgische eersteklasser Sint Truiden, Standard kopen

Telegraaf 23-06-11