Waar gaat het heen? Kunnen we een krankzinnig scenario, waarin zelfs het politieke systeem valt, voorkomen ?
Doemdenken
In moeilijke en onzekere tijden -zoals nu- ligt doemdenken vlak om het hoekje van realistisch denken. Zodra we het even niet meer weten zijn wij al snel geneigd om het ergste te denken en te vrezen voor onze toekomst.
Tegenstrijdige signalen
In de wirwar van veelal tegenstrijdige informatie proberen wij ons een oordeel te vormen over de goede en slechte signalen die ons bereiken. Hoe meer tegenstrijdige signalen, hoe meer er behoefte is aan scenario's. Want waar gaat het heen?
Ineenstorting
Eén zo'n scenario, dat van de daadwerkelijke ineenstorting van het financiële systeem, zorgt momenteel voor veel onrust en dat is terecht. Het scenario luidt als volgt:
Fase 1: de financiële sector is stervende. Des te meer financiële steun de sector overal ter wereld krijgt, des te minder blijkt die te helpen. Eerst ging het om een paar miljard, toen een paar honderd miljard, nu gaat het al om biljoenen.
Maar, hoe hoger het bedrag wordt, hoe eerder ons economische systeem zal instorten (fase 2). Dit kan namelijk de nationale schuldenlast die er het gevolg van is, niet dragen en stort onder het eigen gewicht in. Dat komt dan vooral omdat het productieve vermogen van de economie niet langer door (feieten-)kennis en/of machines wordt bepaald, maar door de mate waarin de samenleving -wij mensen- zich in staat acht om de eigen (staats-) schulden af te kunnen lossen. Zijn die te hoog, dan haken mensen vanzelf af.
Dit leidt vrijwel onmiddellijk tot het ineenstorten van het politieke systeem (fase 3), omdat op dat moment niemand meer weet welke mogelijke oplossingen er zijn en -belangrijker nog- vertrouwt niemand elkaar meer. Het gaat immers om geld. IJsland is een goed voorbeeld. Daar heeft de bevolking onlangs het vertrouwen in de regering opgezegd en staat het politieke systeem op wankelen. Dat reageert met politiegeweld.
Valt echter het politieke systeem, dan valt vervolgens ook ons maatschappelijk systeem (fase 4). Tegen die tijd denken wij alleen nog maar aan ons eigen belang -aan overleven- en zullen oproeren en relletjes gewoon onderdeel van het straatbeeld worden.
Oplossing
Voorlopig gaat het om een onwerkelijk, bijna krankzinnig scenario. Maar de ontwikkelingen wijzen wel in die richting. En de oplossing? Laat de wereldwijde regeringen de kunstmatige -op krediet gebaseerde- welvaart planmatig, gefaseerd en gecontroleerd afbouwen. Gaandeweg normaliseert zich dan de situatie en kunnen we ons weer op de toekomst richten. Een welvarende toekomst.
René Tissen
Business Universiteit Nyenrode
RTL Z 28-11-08






