door onze redacteur Koert van Bekkum
De kredietcrisis laat bij veel nieuwsvolgers de adrenaline sneller stromen. Toch hebben eindtijddenkers het niet gemakkelijk de gebeurtenissen in hun gebruikelijke sjablonen in te passen. Een handreiking uit Openbaring 18.
Omvallende banken, paniek op de beurzen en regeringsleiders in crisis bijeen, domineren de afgelopen weken het nieuwsbeeld. De topmannen van de financiële wereld vallen van hun voetstuk en het socialisme lijkt terug van weggeweest.
Voor beleggers zijn het bloedstollende tijden. Maar ook voor mensen met wat spaargeld of een pensioen neemt de spanning toe. Zelfs jongeren volgen het nieuws rond de internationale kredietcrisis met belangstelling. Verwondering en nieuwsgierigheid spelen hierbij uiteraard een grote rol. Wat zich binnen een paar weken voltrekt, is nogal wat. En al blijft de spanning bij velen sterk afhankelijk van de gang van de beurs, toch komt de vraag bij menigeen op: leven we niet in een soort eindtijd? De joodse en christelijke idee van een geschiedenis met een begin en een einde is diep verankerd in onze cultuur. De laatste decennia werden gedomineerd door twee grote visies. Eerst was er Francis Fukuyama met zijn voorspelling dat het communisme ruimte zou scheppen voor een rustige, wereldwijde hegemonie van kapitalisme en democratie. Het einde van de geschiedenis dus. Sinds de aanslagen van 11 september 2001 doet het scenario van Samuel Huntington opgeld. Hij tekent een grootscheepse botsing tussen het Westen en de islam.
Verdwenen
De geestelijke dimensie is uit deze geschiedfilosofische visies verdwenen. Het benoemen van goed en kwaad beperkt zich tot de mensenrechten en het terrein van de economie. Religie speelt wel een rol, maar dan vooral instrumenteel: het is belangrijk om rekening mee te houden. De vraag of er misschien nog meer aan de hand is, wordt niet gesteld.
Geen wonder dat de analyse van de kredietcrisis dezer dagen veelal beperkt blijft tot economische en strategische vraagstukken. Hoe nu verder met het kapitalisme? Waarom treedt Europa ineens zo eensgezind op? En krijgen China en India via hun kredieten nu stem in de westerse politieke besluitvorming?
Veel verder gaat de kritiek van de schrijfster Naomi Wolf. In haar ogen heeft een coalitie van industriëlen en politici de Verenigde Staten gekaapt en glijdt het land in rap tempo af in de richting van een fascistische dictatuur. Geen wonder dat zij en haar medestanders zich afvragen of de kredietcrisis geen complot is om dit proces te versnellen. Wee Amerika als John McCain en Sarah Palin de verkiezingen winnen, zo stelt Wolf. Dan is het helemaal met Amerika gedaan.
Opvallend genoeg vindt dit complotdenken gretig aftrek op Nederlandse websites die berichten over de eindtijd. Vooralsnog wagen Eindtijd in beeld, weeswaakzaam.punt.nl en endtimes.nl zich niet aan eigen scenario's waarin de kredietcrisis een plek krijgt. Zoals ook Het Zoeklicht, het tijdschrift dat naar eigen zeggen de Bijbel actueel maakt, ook nog geen woord wijdde aan de ineenstorting van het bankwezen. Maar zodra de Franse president Nicolas Sarkozy stelt dat met het besluit tot een gezamenlijke bancaire garantie de economische regering van Europa een feit is, krijgt dit direct prominent en suggestief een plekje op internet. Zie het gebeuren!
De vraag is natuurlijk wat er precies gebeurt. Er lijkt sprake van machtsconcentratie en daar is de Bijbel niet erg positief over. De omvang van de crisis mag er toch echt zijn. Maar de Verenigde Naties beginnen geen wereldheerschappij. Het Midden Oosten speelt nauwelijks rol en ook Israël ontbreekt veelal in de berichtgeving. Blijkbaar is het voor de eindtijddenkers moeilijk om de gebeurtenissen in de gebruikelijke sjablonen in te passen.
Parallel
Toch liggen de parallellen met het Bijbelboek Openbaring voor het oprapen. ,,Wee Babylon, grote sterke stad, in één uur is je vonnis voltrokken'', zegt hoofdstuk 18. In deze passage kijken de heersers samen met de zeelieden en handelaren toe hoe de 'moeder van alle hoeren', die zit op de zeven heuvels, ten onder gaat. Wie dit hoofdstuk leest met in het achterhoofd de ene grote klapper aan het einde van de geschiedenis, vraagt zich inderdaad af hoe dit ooit zonder kunst- en vliegwerk kan worden toegepast op de politieke werkelijkheid. Maar tegen de achtergrond van de eerste eeuw na Christus krijgt het hoofdstuk een verrassende actualiteit.
De christelijke bewoners van de Turkse westkust aan wie het boek is gericht, moesten meedoen aan de keizerscultus om volwaardig aan het sociale en economische leven te kunnen deelnemen.
Geen wonder dat in het visioen over de val van Rome - de stad van de zeven heuvels - alle aandacht wordt gericht op de combinatie van economische voorspoed en afgoderij, waardoor christenen zijn vervolgd en overal onrecht is geschied.
Zo biedt het plaatje van Openbaring 18, dat steeds opnieuw in de geschiedenis mag worden toegepast, wel degelijk inzicht in de goddelijke ironie van de kredietcrisis. Die in hemel troont, lacht. Want het rijk van de afgod van het superkapitalisme is bij de doden.
Newd.Dagblad 17-10-08
| Talenassortiment |
|
