AMSTERDAM - Door de langdurig daling van de huizenprijzen, in sommige wijken wel met meer dan 50%, zijn veel huizenbezitters in de problemen gekomen. Jarenlang hebben zij kunnen genieten van prijsstijgingen en hebben steeds weer de overwaarde opgenomen en uitgegeven waardoor er van aflossing niets terecht is gekomen. Veel huizenbezitters zitten inmiddels met een negatief eigen vermogen.
Bij de eerste tekenen van prijsdaling werd de markt nog gerustgesteld door mensen die er toe doen, makelaars, bankiers en de overheid. Nu de problemen serieuze vormen beginnen aan te nemen verschijnen de analyses in de media. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Had de overheid niet beter op moeten letten, hoe kan het dat de risico's niet onderkend zijn?
De roep om noodmaatregelen wordt groter en na een weekendoverleg in het torentje komt de minister van Financiën met het volgende plan:
- Er wordt een fonds gemaakt van enkele tientallen miljarden euro's om de huizen waar geen markt meer voor is aan te kunnen bieden. Het fonds wordt uiteraard betaald met belastinggeld, waardoor indirect ook wordt meebetaald door degenen die geen huis kónden kopen en door degenen die geen huis wílden kopen omdat zij de risico's wel hadden gezien.
- Er komt een verbod op het uitlenen van huizen tegen een vergoeding (ook wel verhuren genoemd) in sommige wijken, huidige huurders mogen blijven zitten, maar nieuwe huurders mogen er niet meer in. Op zoek naar huisvesting kan alleen nog maar gekocht wordt worden, dit om de vraag te stimuleren.
Klinkt het absurd? Volgens mij is dit ongeveer wat er de afgelopen tijd op Wall Street heeft plaatsgevonden.
Net als in bovenstaand scenario zijn de problemen op Wall Street voornamelijk ontstaan door een gebrek aan risicomanagement. Volgens mij is dat een cruciaal onderdeel van beleggen en bankieren. Bij alle banken en institutionele beleggers zijn daar hele afdelingen dagelijks mee bezig.
Dat bij sommige toch misgegaan is, kan maar twee oorzaken hebben: óf de riskmanagers wisten niet wat ze deden óf ze werden overruled door hun superieuren. De verleiding is natuurlijk erg groot om veel risico te nemen en hoge rendementen te behalen als je weet dat negatieve resultaten geen gevolgen hebben (in het slechtste geval ben je je baan kwijt). Nog in 2004 stond de SEC (de Amerikaanse beurswaakhond) toe dat de verhouding vreemd vermogen/eigen vermogen van de nu in problemen geraakte investment banks verhoogd kon worden naar 30 (het gemiddelde was destijds rond de 12).
De banken hebben hier onmiddellijk gebruik van gemaakt. Toen Lehman Brothers vorige week failliet ging, was hun ratio de maximale. Shortverkopers hadden de problemen al zien aankomen en waren maanden tevoren al short gegaan. In plaats van de hand in eigen boezem te steken, geeft de SEC nu de schuld aan de shortverkopers. Dat lijkt me niet billijk.
John Hoek is fondsmanager van DQS Absolute Return Fund , een kwantitatief multi-strategie hedgefonds, en heeft meer dan twintig jaar professionele ervaring op de financiële markten.
Telegraaf 23-09-08






