De tijd is rijp voor wat optimisme. De crisis is het dieptepunt voorbij. Voor het eind van dit jaar groeien we weer. Tenminste, dat geluid hoor je steeds vaker. Z24's Mathijs Bouman heeft er een hard hoofd in.
Een nieuwe lente, een nieuw geluid. Van de verhalen over crisis, depressie, en de jaren dertig hebben we zo langzamerhand wel genoeg.
Verdubbelt de Europese Commissie de prognose voor de economische tot een dramatische vier procent krimp? De ochtendkrant kopt stoïcijns: “Brussel signaleert voorzichtig herstel van Europese economie”. Want had eurocommissaris Joaquín Almunia niet in zijn toelichting gezegd dat 'de weg omhoog steeds dichterbij komt'?
Beleggers lusten wel pap van dergelijke berichten. De verliezen van de eerste maanden van 2009 zijn weer helemaal goedgemaakt. De AEX lijkt ontembaar richting de 300-punten op te stomen.
Export groeit weer
Ondertussen lijkt ook in Azië de kou uit de lucht. Voor het eerst in maanden is de export van Japan, China en Singapore weer voorzichtig aan het groeien.
Nog meer 'goed' nieuws komt uit de VS. Fed-voorzitter Ben Bernanke vertelde dinsdag aan het Congres dat de economie voor het einde van het jaar weer gaat groeien. De consumptie trekt aan en bedrijven gaan beginnen met het aanvullen van hun geslonken voorraden.
Dat laatste is ook te zien aan de inkoopmanagersindex. Deze vroege indicator van de stemming in goederenproducerende ondernemingen ging in april eindelijk weer eens omhoog. Niet alleen in de VS, ook in Europa zijn de inkoopmanagers minder pessimistisch geworden.
Natuurlijk is de recessie nog niet voorbij. De werkloosheid zal dit en volgend jaar nog flink oplopen, en er zit vast ook nog wel andere ellende in de pijplijn, maar het dieptepunt van de crisis lijken we nu toch achter ons te hebben. Laat de zomer maar beginnen.
Sippen bij de kachel
Jammer dan dat er toch nog journalisten en commentatoren zijn die in hun dikke wintertrui blijven sippen bij de kachel. Niks herstel, mopperen zij. Quatsch!
Nog treuriger als je zelf zo'n commentator blijkt te zijn. Maar ik kan er niets aan doen. Volgens mij is veel van het nieuwe optimisme gespeeld. Het is een valse lentezon die geen enkel sneeuwvlokje doet smelten.
Neem het zogenaamde Aziatische herstel. Toegegeven, de export is aangetrokken. Maar wel na een ongekend harde val begin dit jaar. Japan vierde een stijging van de uitvoer in maart van 1,5 procent, ten opzichte van een maand eerder. Maar vergeleken met een jaar eerder ligt de export meer dan 45 procent lager! Noem dat maar herstel.
Ook veel van de 'hoopgevende signalen' uit de VS hebben weinig substantie. Consumenten gaven in het eerste kwartaal van 2009 verrassend genoeg weer wat meer uit – een uitkomst waar veel analisten hoop uit putten. Maar dat cijfer was de enige meevaller in een verder zeer tegenvallend rapport over de Amerikaanse economie. Dat het bruto binnenlands product in het eerste kwartaal daalde met een zwaar tegenvallende 6,1 procent was natuurlijk relevanter dan de gestegen consumptie.
Bovendien is het niet te verwachten dat de consument zijn bestedingen in de rest van het jaar op peil zal houden. Ook in de VS is hoge werkloosheid op komst.
Drie piepkleine meevallers
Het goede economische nieuws is dan ook veel beperkter dan het vrolijke lentegezang suggereert. Slechts drie piepkleine meevallers zijn uit de cijferbrij te destilleren.
Allereerst: de economie is niet langer in vrije val. Productie en handel stabiliseren zich enigszins. Op een veel lager niveau dan vorig jaar, dat wel. Die recessie en werkloosheid krijgen we nog steeds, maar het ziekmakende gevoel van gewichtloosheid lijkt voorbij.
Dan: de kredietproblemen voor im- en exporteurs lijken te stabiliseren. De wereldhandel nam de afgelopen maanden zo snel af, dat afnemende vraag uit de VS en Europa dat niet kon verklaren. Waarschijnlijk hadden veel ondernemers moeite om hun handel gefinancierd te krijgen. Dat probleem lijkt zich niet meer te verergeren.
En als laatste: we krijgen misschien een leuk tussentijds zetje in de rug als bedrijven hun voorraden gaan aanvullen. Vooral in de VS daalden de bedrijfsvoorraden de afgelopen maanden nog sneller dan de vraag. Op een gegeven moment zijn de pakhuizen leeg, en moeten de bedrijven weer wat gaan inkopen. Dat moment lijkt aanstaande.
Voorraadcyclus
Vervelend is dat de opbouw van voorraden geen structureel herstel in zal luiden. Het zorgt voor een enkel kwartaal met meevallende productiecijfers. Als de voorraden zijn aangevuld begint het spel weer van voor af aan.
Deze voorraadcyclus zorgt mogelijk voor een 'W-vormige' recessie, waarin een tijdelijke opleving wordt gevolgd door nieuwe stagnatie. Een dubbele dip.
Mathijs Bouman
RTL Z 06-05-09
| Talenassortiment |
|
