Onafwendbare overdosis
AMSTERDAM - Het lijkt een vreemd moment om over inflatie te beginnen. Volgens cijfers over de eerste twee maanden van dit jaar hebben we de laagste inflatie sinds juli 1999 en naar verwachting zal de geldontwaarding in 2009 in ons land niet boven de 2% uitkomen. Dat is goed nieuws voor de koopkracht en voor alle huishoudens, want dat betekent dat het leven er nauwelijks duurder op wordt. Dus wát nou inflatie?
Jarenlang werd het in omloop brengen van extra geld gezien als laatste paardenmiddel om de economie op gang te brengen. Een middel waaraan veel gevaren vastzitten en dat daarom liever niet werd toegepast. Want meer geld in omloop brengen leidt tot geldontwaarding en dus hogere inflatie. Inmiddels is men in Amerika en in Engeland toch hiertoe overgegaan.
De centrale banken kunnen trouwens ook niet anders op dit moment. Ze hebben de rente al tot bijna nul teruggebracht en deze maatregel is een van de weinige resterende instrumenten die ze kunnen inzetten. De Europese Centrale Bank verlaagde het belangrijkste rentebasistarief naar 1,5% afgelopen week. Ook zij kondigde vergelijkbare maatregelen aan.
Voorstanders van deze noodmaatregelen wijzen erop dat dit echt nodig is om de economie op gang te krijgen. En dat klopt, maar er schuilen ook grote gevaren in. Laat ik aan de hand van een voorbeeld duidelijk maken wat de gevolgen zijn. Beschouw de economie even als een ernstig zieke patiënt. De medisch teamleden - de centrale bankiers - stellen de diagnose en gaan tot behandeling over. Ze weten niet (en kunnen niet voorspellen) of en wanneer de behandeling aanslaat. Nu verslechtert de situatie van de zieke waardoor nieuwere en sterkere medicijnen moeten worden toegediend. Zo ontstaat overdosering met vervelende bijverschijnselen, want alle energie is erop gericht de patiënt te laten reageren op de behandeling.
Terug naar de werkelijkheid. De economieën zullen gaan reageren op deze maatregelen en weer op gang komen. Dat kan niet anders. Ze zullen dan wel een behoorlijke overdosis hebben gekregen en de daarbijbehorende bijverschijnselen gaan vertonen. De belangrijkste daarvan is een sterk oplopende inflatie. Bij het scheppen van extra geld is het erg belangrijk om op het juiste moment te stoppen. Maar de statistische gegevens over de stand van de economie worden altijd pas een paar maanden later gerapporteerd. En ze worden ook nog wel eens gecorrigeerd.
Kortom, de informatie om te kunnen stoppen komt dus altijd te laat. En dan ga ik er ook van uit dat het besluit om te stoppen met het scheppen van extra geld alleen op puur economische en niet op politieke overwegingen - bijvoorbeeld stijging van de werkloosheid - wordt genomen. Is dat besluit eenmaal genomen, dan zal het ook weer tijd kosten om een plan te bedenken om deze extra geschapen geldhoeveelheid weer uit de economie te halen.
Een sterk oplopende inflatie is dus onafwendbaar. De vraag is niet of maar eerder wanneer dat zal gaan gebeuren. En hoe snel en sterk de inflatie straks gaat stijgen. Het is het gevolg van de onafwendbare overdosis die de economieën in Amerika en Europa nu krijgen.
Joost van der Does de Willebois is voorzitter van Euronext Amsterdam.
Telegraaf 10-03-09
| Talenassortiment |
|
