door Klaas van Breugel

In vijftien plaatsen werd in 2009 eenheid bereikt tussen verschillende gereformeerde kerken. Vaak na jarenlange gesprekken. Waarmee zijn we bezig als Jezus terugkomt?

In 2009 werd in Zoetermeer na veertig jaar de gebroken relatie hersteld tussen de Nederlands Gereformeerde Kerk en de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt). Daarmee werd ook ruimte gemaakt voor volledige samenwerking tussen christelijk-gereformeerden, vrijgemaakt-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden. In datzelfde jaar kregen de vrijgemaakt-gereformeerden en christelijk-gereformeerden in Doesburg toestemming van hun classes tot nauwer kerkelijk samenleven. Het is het verlangen van beide gemeenten om samen een gemeenschap te vormen met een missionair karakter. Zoetermeer en Doesburg - twee van de meer dan vijftien plaatsen waar in 2009 tastbare vorderingen zichtbaar werden van jarenlange samensprekingen. Waar halen mensen de kracht en de moed vandaan om zich jarenlang in te zetten voor eenheid anders dan uit het Woord van God? Dat Woord inspireert en het heelt gebroken relaties. Maar datzelfde woord houdt ons ook een spiegel voor. Het wijst op de 'onmogelijke mogelijkheid' van onderlinge verdeeldheid en partijschappen in de gemeente. Als Paulus hoort van scheuringen en twisten in de gemeente van Korinte, komt hij meteen met een scherpe vraag: ,,Is Christus gedeeld?'' Hij wacht het antwoord van zijn lezers niet af. Wel schetst hij in korte trekken waar de situatie in Korinte op uit dreigt te lopen: het kruis van Christus wordt tot een holle klank gemaakt. Als het om eenheid gaat, dan gáát het ook echt ergens over.

Kiezen voor eenheid

Vanuit het besef van het ongedeeld zijn van Christus, verscheen in 2009 het boekje Wij kiezen voor eenheid . De bijdragen in dit boekje komen uit evangelische kring en uit de Protestantse Kerk, Hersteld Hervormde Kerk, Christelijke Gereformeerde Kerken, Rooms-Katholieke Kerk, Oud-Katholieke Kerk, Vergadering van Gelovigen en Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt). Dertien auteurs laten hun gedachten gaan over eenheid. Samen onderschreven zij het 'Manifest voor Eenheid'. Het manifest opent met de echo van Paulus' woorden in zijn brief aan de Korintiërs. Men is voor eenheid, want Christus is ongedeeld. Verder spreekt men zich uit tegen onverschilligheid of minachting voor elkaar. Zij wijzen daarbij op de opdracht vanuit de Schrift om de ander hoger te achten dan zichzelf. Waar dat niet is gebeurd, of nog steeds niet gebeurt, belijden de ondertekenaars van het manifest dit als schuld tegenover God en elkaar.

Een aantal auteurs van het boekje benadrukt dat eenheid in Christus gegeven is. Zij doen dat niet om dan meteen maar de conclusie te trekken dat wij ons over (kerkelijke) eenheid niet meer druk hoeven te maken. Integendeel. Het is deze gegeven eenheid die juist een appel op ons doet. Een verdeelde kerk is een kerk die beneden haar niveau leeft. Arnold van Heusden noemt deze gegeven eenheid in Christus een heilige, kostbare werkelijkheid. Er is weinig voor nodig om deze kostbare werkelijkheid uit het oog te verliezen. Verdeeldheid ligt om de hoek. Waakzaamheid is daarom geboden. En gebed is geboden.

Gebedssamenkomst

Vandaag organiseert het Gereformeerd Appèl zijn landelijke gebedssamenkomst voor eenheid. Principieel gaat de oproep tot eenheid uit naar de hele christenheid. Het Gereformeerd Appèl richt zich, 'historisch' gezien in de eerste plaats op de kleine oecumene: Nederlands-gereformeerden, vrijgemaakt-gereformeerden en christelijk-gereformeerden. Maar wij weten dat er plaatselijk ook heel goede contacten bestaan met andere kerken van gereformeerde signatuur. Ook met hen willen wij ons verbonden weten en ook hen roepen wij graag op samen te bidden om eenheid en te luisteren naar de Schrift. ,,Hoort naar Hem'', zegt een stem uit de hemel. Woorden van boven. Het gaat om Hem, Christus. Hij is ongedeeld. Hij verdeelt zichzelf niet onder verschillende kerken. Hij is een. Hij is niet van ons, of van deze of gene kerk of groep. Nee, wij zijn van hem. Duur gekocht. Omdat hij zichzelf voor ons overgaf, daarom is eenheid in Christus een gave.

Dat eenheid een gave is, mag echter nooit een excuus zijn voor passiviteit, lijdelijkheid of zelfgenoegzaamheid. Professor Van 't Spijker verwees in de beginjaren van het Gereformeerd Appèl naar Calvijn. Voor hem was het niet altijd noodzakelijk om de uitkomst te weten, als we maar begonnen zijn. Waarmee zal de Here ons bezig vinden als Jezus terugkomt? Het is Gods zaak om de kerk tot leven en tot eenheid te brengen, maar wij moeten doen wat onze handen vinden om te doen. Daarbij hoort ook het bidden voor synodes, deputaten, classes en kerkenraden, die het onderwerp eenheid op de agenda hebben staan. Hoort naar Hem! Ook als het om eenheid gaat. Bidt u mee?

Klaas van Breugel is voorzitter van Gereformeerd Appèl

Ned.Dagblad 04-09-10