door Reginald Melchers
AMSTERDAM - Met een valutaswap van enorme omvang ($620 miljard), werd begin deze week door de Amerikaanse centrale bank een liquiditeitsverruimende maatregel doorgevoerd. De patiënt, de Amerikaanse economie, werd wat kortademig en met het wegstemmen van het plan Paulson voelde de FED zich genoodzaakt deze spoedoperatie uit te voeren. Het Amerikaanse Congres koos in feite, met het wegstemmen van het plan, in eerste instantie voor 'koud saneren'. Echt op z'n Amerikaans: pijnlijk snel en efficiënt.
Het plan om voor $ 700 miljard besmette leningen van banken over te nemen, was in de oorspronkelijke politiek onverkoopbaar; te veel gewone Amerikanen hebben last van de economische malaise; de werkloosheid stijgt en het aantal huisuitzettingen loopt nu al in de miljoenen op jaarbasis. Het plan had weinig in petto voor 'Joe Sixpack'. Bij velen leefde de idee dat alleen de gokverslaafden van Wall Street uit de brand geholpen werden. Uiteindelijk is een aangepaste versie in de Senaat goedgekeurd en zal uiteindelijk de stemronde in het Huis van Afgevaardigden ook wel overleven.
Maar als dit gat in de dijk gedicht is, is de vraag of er niet meer gaten in de dijk zullen opdoemen. Wat te denken van de grote instituten als GM en Ford. De vraag naar auto's daalde in september (in de VS) met 27%. Hoelang kunnen de uitgeholde balansen van beide autoproducenten dit soort rampen nog aanhoren. De vraag is of de omschakeling van deze industrietak naar nieuwe generatie vervoersmiddelen door deze oude industriereuzen nog meegemaakt gaat worden?
Zolang dit soort zaken boven de markt hangen zal elk herstel van de beurs niet meer dan een technisch herstel zijn. Het langetermijn herstel is afhankelijk van de snelheid en de fermheid waarmee door de nieuwe president in de VS een 'New Deal II' (investeringen door en vernieuwing van de industrie) uit de grond gestamt wordt.
Tot dan is het niet te hopen dat andere imposante instituten dan die uit de financiële sector, zoals GM en Ford, zullen omvallen. Want juist de industrie is nodig om van een New Deal II een succes te maken. Hoopgevend was de bemoeienis van Warren Buffet met General Electric (GE). De emissie van $ 15 miljard aan nieuwe aandelen GE wordt voor een derde door zijn beleggingsvehikel Berkshire Hathaway opgesoupeerd.
Lichtpuntje in Europa is de opmerking van Trichet dat door de ECB op niet al te lange termijn gedacht wordt aan een verlaging van de rente. Mogelijk daarvoor al zal het VK de rente verlagen. Maar de centrale bank van Engeland wil waarschijnlijk eerst zien dat ook daar de inflatie daalt, wat tot nu toe niet het geval is. Door de combinatie van lagere inflatie en een recessie kan de rente substantieel (nu 5%) verlaagd worden.
De ECB zal volgen; immers de geldgroei (8,8% per augustus) is in rap tempo aan het dalen, de economische groei is stilgevallen en enkele kwartalen van negatieve groei lijkt een niet onlogisch scenario. Nu de inflatie weer aan het zakken is (september: 3,6%), de basisinflatie (1,9%) beneden het targetniveau van 2% ligt en de 'retail sales' fors krimpen (zowel juli als augustus: -1,8%) zal het niet bij een eenmalige renteverlaging van 0,25% blijven.
Reginald Melchers is financieel analist bij Van Lanschot Bankiers .
Fin.Telegraaf 02-10-08






