'Wij gaan failliet'

door René Steenhorst
Boekelo - Armoede treft op dit moment kleine zorginstellingen voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten, zoals zorgboerderij In 't Zadel in het Twentse Boekelo, nabij Enschede.

De nu twee jaar bestaande GGz-instelling met circa 60 cliënten, tien gediplomeerde verzorgers/begeleiders en vier leerlingen dreigt op korte termijn failliet te gaan door de abrupte, landelijke subsidiestop op het persoonsgebonden budget (pgb). Daardoor dreigen zeker tien hulpbehoevende volwassenen met een verstandelijke beperking, zoals een schizofrene cliënt met verslavingsgedrag, maar ook mensen met borderline of autisme, op straat te worden gezet.

Houvast

De rustboerderij in het lommerrijke, agrarische Twentse land biedt de bewoners enige structuur en houvast in hun vaak geestelijk onrustige bestaan. Maar hoe lang nog?!

Demissionair minister Klink (Volksgezondheid) kondigde onlangs de 'tijdelijke bevriezing' van het persoonsgebonden budget tot 2011 aan, omdat de totale pgb-uitgaven nu al met 300 miljoen euro zijn overschreden. Mensen kunnen met deze rijksbijdrage hun zorg zelf inkopen.

Met een bedrag van 6,10 euro per persoon per dag voor ontbijt, lunch en avondeten was directeur Wim Groeneveld onlangs "hartstikke blij" met een gift van een lokale bakkerij die honderd broden schonk. " Op het dagelijkse koekje bij de koffie is ook door ons reeds bezuinigd. Maar met deze broden kunnen we weer een maand toe. Per week hebben we voor al onze cliënten een totaalbedrag van ongeveer 150 euro te besteden voor maaltijden. U begrijpt dat we met dergelijke donaties erg blij zijn. Hier en daar worden we op deze manier een beetje gesponsord, het geeft wat ruimte. En denk niet dat ik als directeur in een peperdure auto rijd, ik heb een oud tweedehandsje."

Terwijl Ab Klink naar Zuid-Afrika vloog om gisteravond in Kaapstad namens het kabinet de halve finale van het Nederlands elftal tegen Uruguay bij te wonen, bereidde directeur Groeneveld een spoedberaad van het managementteam voor. "Vandaag bespreken we waar we in kunnen en moeten snijden om uiteindelijk te overleven. We doen alles om onze cliënten daarin te ontzien. Weet u, onze kleine stichting dreigt failliet te gaan omdat we bijna 90.000 euro in het rood staan, als gevolg van pure bureaucratie elders. De problemen begonnen toen wij enkele cliënten uit andere provincies hier onderdak en verzorging gaven. Het omzetten van hun indicatie 'zorg in natura' naar het pgb kost máánden."

Onmiddellijk een schrijnend voorbeeld: "Er is zelfs een cliënt uit Drenthe die al sinds september 2009 bij ons is en voor wie we via het zorgkantoor nog geen cent hebben ontvangen. Dat gaat om tienduizenden euro's, die we zo hebben moeten voorschieten. De gevolgen zijn voor ons ingrijpend. Pogingen om in een onderaannemerschap met grote zorginstellingen te gaan, hebben niets opgeleverd. Ze zitten niet te wachten op kleine instellingen zoals wij."

Afvalputje

Groeneveld omschrijft kleinschalige zorginstellingen, zoals 'zijn' zorgboerderij, ietwat cynisch als "het afvalputje van de GGz". Waarom? "Omdat wij mensen opvangen die nergens anders kunnen aarden of die niet passen in het concept van een instelling. Wij vangen íédereen op en zoeken ook een oplossing. Maar wij, met maar weinig geld in kas, worden het zwaarst getroffen door maatregelen als deze."

Vrijwel zeker zal in de verzorging en begeleiding nu moeten worden gesneden. Paniek onder de verzorgenden is al merkbaar. Groeneveld zegt evenwel de cliënten niet te confronteren met de huidige spanningen. "Ons doel is juist prikkels zo veel mogelijk weg te houden bij deze mensen. Maar als de pgb-problemen blijven bestaan, tja, dan valt daar nauwelijks aan te ontkomen."

Telegraaf 07-07-10