door H.J.C.C.J. Wilschut

Het idee van ds. J.M. Mudde (Nederlands Dagblad 29 april) om Nederlands-gereformeerden en vrijgemaakt-gereformeerden in 2016 samen te laten gaan, gaat voorbij aan wezenlijke verschillen. Maar het voorstel is ook begrijpelijk, want vrijgemaakten verschieten soms stilzwijgend van kleur.


2 reacties


Het was een opmerkelijke suggestie, die ds. J.M. Mudde deed: kerkelijke eenheid tussen de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) en de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV). ,,Laten we een datum prikken: 31 oktober 2016. Op die dag verklaren de GKV en de NGK dat zij zich in staat van vereniging bevinden.''

Mudde constateert dat als het gaat om de omgang met de heilige Schrift en de confessie, de organisatie van het kerkelijke leven en de liturgie er geen sprake meer is van wezenlijke verschillen tussen GKV en NGK. ,,Zeker, er zijn nog verschillen, en sommige zijn zonder meer de moeite van een indringend gesprek waard, maar het zijn geen verschillen die kerkscheidend zijn.'' Anders gezegd: er zijn wel ernstige verschillen, maar geen verschillen, die er werkelijk toe doen.

Vrouw in ambt
Het komt mij voor dat Mudde de situatie sterk naar zich toe redeneert. De generale synode Zwolle-Zuid 2008 van de GKV constateerde met dankbaarheid vooruitgang in de gesprekken met de NGK over de binding aan de belijdenis. Toch sprak zij uit dat de weg nog niet open lag om te gaan praten over kerkelijke eenheid. Er zijn nog te veel vragen over de manier waarop men zich in de NGK aan de belijdenis gebonden voelt.

Iets dergelijks werd gezegd over de vrouw in het ambt. Met verdriet constateerde de synode dat de bezwaren tegen de openstelling van de ambten voor de vrouw in de NGK niet zijn weggenomen. Daarbij noemde de synode hardop de omgang met de heilige Schrift. Het is dus wat al te vlot om te zeggen, dat de klokken van GKV en NGK al min of meer gelijk lopen. Die conclusie laat zich ook niet wettigen door het feit dat er op elf plaatsen contact of zelfs samenwerking is tussen NGK en GKV. Wat de GKV als gemeenschappelijk heeft uitgesproken, wijst een andere kant op.

Wezenlijke verschillen
Niemand die verdriet heeft om de verscheurdheid van Gods kerk en de verbrokkeling van de gereformeerde gezindte, kan over deze verschillen blij zijn. Maar het helpt ook niet om ze te relativeren. Wanneer er nog zulke vragen en bezwaren liggen heb je het wel degelijk over wezenlijke verschillen. Die zullen eerst uit de weg geruimd moeten worden, wil een kerkelijke vereniging eenheid in de waarheid betekenen.

Toch is het 'officeel-kerkelijke' niet het hele verhaal. Ik moet toestemmen dat de GKV in de praktijk op de NGK beginnen te lijken. Bij sommigen in de GKV is een opmerkelijke openheid voor de NGK als het gaat om de binding aan de belijdenis en de manier van kerkelijk samenleven. De synode stelt zich voorzichtig op. Maar voor menigeen gaat het - ook zoals blijkt uit publicaties in de pers - om een gelopen race en worden de NGK aanvaard als gereformeerde kerk. Ook de vrouw in het ambt blijkt dan geen echt struikelblok meer te zijn.

Opvallend paralel
Ten aanzien van een meer tolerante opstelling in ethische kwesties lopen soms de wegen eveneens opvallend parallel. En zowel de GKV als de NGK blijken kwetsbaar voor het evangelicale en charismatische denken. Kortom, voor wat betreft de kerkelijke praktijk moet ik ds. Mudde voor een deel gelijk geven. Soms halen de GKV de NGK zelfs links in.

Daarom ontkomen de GKV er niet aan om elkaar duidelijkheid te gaan geven. Het huidige, in de praktijk, toegroeien naar de NGK heeft als keerzijde dat we als GKV uit elkaar groeien. Want nog steeds zijn er kerken en kerkleden die zich niet herkennen in de omgang met Schrift en belijdenis zoals in de NGK. Kerken en kerkleden, voor wie de vrouw in het ambt principieel onaanvaardbaar is. Zoals zij zich ook niet kunnen vinden in de manier waarop door sommigen in de GKV wordt omgesprongen met kerkelijke regels en afspraken. Daarom dring ik aan op een eerlijk en kerkelijk gesprek binnen de GKV. Afscheiden en nieuwe 'ware kerken' stichten is in deze situatie geen legitieme, Bijbelse optie. Maar het stilzwijgend van kleur verschieten, is dat evenmin. Dan wordt het tijd om kleur te bekennen.

Dr. H.J.C.C.J. Wilschut is predikant van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) te Smilde.

Reacties (2)

VanDerGoot (04 mei 2010 10:46)
Beide predikanten verdisconteren onvoldoende het feit dat de Ger.Kerken Vrijg. zijn veranderd in hun homogeniteit. Je mag zeggen dat de GKV vroeger homogener waren dan tegenwoordig. Dit gegeven zorgt er voor of overleg of samengaan kans van slagen heeft. Dat is ook de reden waarom samensprekingen met de CGK in ons land nooit zullen slagen omdat zij ook niet homogeen zijn.

Waak er echter voor dat de synodes de macht in handen krijgen zoals bij de voormalige Gereformeerde en Hervormde Kerken: dan gaan zij bepalen wat er gaat gebeuren. Het alternatief is echter de huidige patstelling: synode versus kerkcultuur van de plaatselijke (autonome) gemeenten. Alleen door machtsge- of misbruik valt dit te doorbreken. Hierdoor zal een steeds grotere diversiteit binnen de kerkverbanden van de GKV en NGK zich gaan manifesteren. Vanuit de achterban van de SGP weten we dat deze stromingen wel zullen gaan samenwerken maar dat zij NOOIT zullen samengaan.

Machthebbers bepalen - maar macht corrumpeert.

Ds. Wilschut: kleur bekennen doe je alleen als je vindt dat je er niet onderuit kunt. Anders niet. Raad eens wat gedwongen kleur bekennen eigenlijk is.....? Nou?

Adrianus (04 mei 2010 20:19)
"Toch is het 'officeel-kerkelijke' niet het hele verhaal. Ik moet toestemmen dat de GKV in de praktijk op de NGK beginnen te lijken."

In beide kerkverbanden hebben plaatselijke gemeenten steeds minder op met het kerkverband. Dat de plaatselijke GKV en NGK zo goed kunnen samengaan is omdat in de NGK officieel voor bepaalde zaken ruimte is en in de GKV die ruimte er praktisch is omdat óf de synode geen besluit durft te nemen en de beslissing aan de plaatselijk gemeenten overlaat, óf afspraken worden genegeerd door kerkenraden.
Ik zie in de toekomst deze kerkverbanden samensmelten (met een gedeeltelijke afscheiding richting het kerkverband van ds.VdWolf, Heres en Hoogendoorn of de HHK), in toenemende mate vrijzinniger worden, halveren in ledenaantal en vervolgens opgaan in de PKN.

Ned.Dagblad 05-05-10