door Esmé Wiegman

,,Als sterke voorstanders van abortus een wijziging van de regels steunen, moeten de alarmbellen gaan rinkelen.'' Dat is het kernargument van SGP, waarmee betoogd wordt dat er niks ten goede verandert nu de overtijdbehandeling onder de Wet afbreking zwangerschap is gebracht. De ChristenUnie geeft toe dat de wijziging niet groot is, maar wel een stap vooruit is.



Volgens Bas van der Vlies en Willem de Wildt halen abortusactivisten zoals 'Women on Waves' de schouders op - en dus kán dit kabinetsbesluit niet deugen; christelijk Nederland moet zich maar niet in slaap laten wiegen ( ND 15 juni).

Het is een eigenaardige wijze van argumenteren. Ten eerste omdat de SGP'ers selectief zijn in het citeren van reacties. Ze vermelden bijvoorbeeld niet dat prolifeorganisaties (VBOK en NPV), die aan de andere kant van het schip hangen en ook heus weten waar ze het over hebben, wel degelijk winst zien in het kabinetsbesluit. Ten tweede omdat men bij 'Woman on Waves' allerminst de vlag gehesen heeft. Integendeel: Gunilla Kleiverda en Rebecca Gomperts, boegbeelden van de abortusboot, slaan in het Nederlands Juristenblad (12 juni) woest van zich af. Zij bestrijden het kabinetsstandpunt dat een overtijdbehandeling strafbaar is wanneer deze plaatsvindt buiten een ziekenhuis of kliniek met abortusvergunning. Ze voeren een vurig pleidooi om ook huisartsen de abortuspil (een 'medicamenteuze overtijdbehandeling') te laten verstrekken. Datzelfde bepleit Steven van Eijck, voorzitter van de Landelijke Huisartsenvereniging, in het vakblad Huisarts in de Praktijk . Hij roept het kabinet expliciet op zijn besluit te heroverwegen, want ,,vrouwen die hun zwangerschap willen laten afbreken, moeten dit kunnen laten doen zonder onnodige vertragingen en met een zo groot mogelijke vrijheid in de keuze voor de hulpverlener en de methode van de zwangerschapsafbreking''.

Rake klappen
'Women on Waves' woedend, de liberale huisartsenlobby verongelijkt: volgens de SGP-spelregels zijn dat rake klappen in het voordeel van de prolifebeweging. Belangrijker dan 'wie verslaat wie op punten', vind ik de vraag: in welke richting beweegt zich het debat?

Ik wil die wijziging niet groter maken dan ze is, maar de bagatelliserende SGP-retoriek mist doel. Na twintig jaar oorverdovende stilte is het beslist een stap vooruit dat abortus door deze regeringscoalitie niet uitsluitend als verworven recht van het individu, maar ook als probleem van de samenleving benaderd en benoemd wordt.

Het kabinet heeft nu dus besloten dat een overtijdbehandeling (otb) onder de Wet afbreking zwangerschap valt. 'Nou en', kun je zeggen; 'wij zagen zo'n behandeling altijd al als een vroege abortus en het blijft verschrikkelijk dat zoveel prille mensenlevens worden beëindigd.' Dat is zo, en dat moet gezegd blijven. Maar het 'otb-besluit' is wel degelijk vooruitgang, want:

1. De overtijdbehandeling wordt met alle zorgvuldigheidsnormen omringd die bij de afbreking van een zwangerschap horen.

2. De otb als schimmig eufemisme en als tasten in het duister, is voortaan geschiedenis: de zwangerschap wordt eerst onherroepelijk vastgesteld en de ingreep die volgt, is een (vroege) abortus waarvoor je naar de kliniek moet, niet een doktersbehandeling waarop je het als 'anticonceptie achteraf' kunt laten aankomen.

3. Wellicht gaat van de juridische en medische ernst van de behandeling een preventieve werking uit.

4. Om een vergunning te krijgen, moeten ziekenhuizen en klinieken garanderen dat afbreking van zwangerschappen, ook binnen zestien dagen (de otb-termijn), uitsluitend plaatsvindt indien de noodsituatie van de vrouw niet op andere wijze beëindigd kan worden.

Geen oplossing
Een abortus, hoe vroeg ook, mag alleen worden uitgevoerd in een noodsituatie. Abortus is daarvoor, naar onze stellige en blijvende geloofsovertuiging, geen oplossing. En het moet ons dagelijks gebed zijn dat mannen geen ongewenste concepties meer veroorzaken en dat vrouwen al hun zwangerschappen, omringd door liefde en zorg, in blijde verwachting kunnen uitdragen. Maar zolang dat niet waar geworden is, vind ik het winst dat de overtijdbehandeling niet zomaar iets is, maar een serieuze 'noodgreep' die onder de Wet afbreking zwangerschap valt. Daardoor houden we voor ogen dat de vrouwen om wie het gaat, in nood gebracht zijn en hulp nodig hebben.

Zolang die noodklok schel blijft luiden, sukkelen we echt niet zo snel in slaap als de SGP'ers veronderstellen.

Esmé Wiegman-Van Meppelen Scheppink is Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie

Ned.Dagblad 17-06-09