De rechtbank is geen wisselkantoor

door Emo Bos

De man liep langzaam naar de tafel van de rechter, die zijn dossier inkeek om zich snel te oriënteren op de net afgeroepen zaak. Alleen de griffier zag dat de verdachte een wat verbitterde blik op de rechter richtte.



De rechter keek op, hij wist het weer, een eenvoudige zaak. Vernieling van een ruit en een bekennende dader. Weliswaar ging het om een groot spiegelraam en was er nogal wat schade, maar ingewikkeld kon je het niet noemen. Hij zette zijn bril af. ,,Als ik het goed heb, bent u Arie Hullemans'', begon hij vriendelijk. Toen de man dat bevestigde nam hij snel de personalia door, waarna hij het woord aan de officier van justitie gaf. Ook deze had weinig tijd nodig voor het voorlezen van de korte dagvaarding.

,,U hoeft niet te antwoorden, maar mag ik'', zo begon de rechter, ,,u vragen of u erkent dat u een steen door de ruit van de firma Haasjes hebt gegooid.''

,,Geen steen, maar een marmeren asbak,,, reageerde de verdachte met iets van verongelijktheid in zijn stem.

De rechter negeerde de correctie. ,,Waarom deed u dat?''

,,Ik had nog een appeltje te schillen met die meneer Haasjes. Hij heeft me ontslagen en gevangenisstraf bezorgd.'' Aan de kleur in de hals van de man was te zien dat hij zich begon op te winden.

De rechter herinnerde zich dat de verdachte zoiets ook al tegen de politie had gezegd.

,,Zegt u maar rustig hoe het gegaan is'', moedigde hij de man voorzichtig aan.

En deze vertelde dat hij als chauffeur van een vrachtwagen van Haasjes een lifster had meegenomen. Toen hij even ergens een pakje had afgegeven, was de lifster ineens verdwenen evenals de geldkoffer van zijn baas. Haasjes had zijn verhaal niet willen geloven, had hem op staande voet ontslagen en aangifte van verduistering gedaan bij de politie. ,,Na dertig jaar trouwe dienst was dit de beloning, meneer. Dan weet je hoe ze echt over je denken. En toen hebben ze me drie weken opgesloten. De rechter geloofde Haasjes en vond dat ik maar een slap verhaaltje vertelde. Pas toen die vrouw werd aangehouden, omdat ze dat geintje ook bij een andere chauffeur flikte, ben ik vrijgelaten. Maar Haasjes wilde me niet terug. Hij had al een ander in dienst.''

,,Nou'', zei de officier, ,,dat ontslag kan je toch aanvechten.''

De man schudde zijn hoofd. ,,Ik ben bij een advocaat geweest, die wilde het wel proberen, maar gaf me weinig kans, omdat het verboden was lifters mee te nemen. Toen hij me vroeg om hem van te voren een paar honderd euro te betalen voor het proces, had ik het wel gehad.''

,,Maar'', zei de rechter, ,,hoe je het wendt of keert, een asbak door een ruit gooien, gaat toch wel te ver. Wat bereik je ermee. Toch alleen maar nieuwe ellende?''

,,'k Zal eerlijk zijn'', reageerde de man. ,,Ik wilde die asbak terugbrengen. Haasjes had hem mij gegeven voor mijn laatste jubileum, maar ik kon hem niet meer zien. Ik had onderweg in mijn stamkroeg wat gedronken en toen ik langs de zaak liep, dacht ik dat ik Haasjes achter zijn bureau zag zitten. Toen werd het me echt te veel. Ik smeet die asbak naar hem toe.''

De rechter knikte. ,,Daar maakt u het niet beter mee, eigenlijk is dat een poging tot doodslag, maar ik begrijp uw boosheid. Gelukkig zat Haasjes thuis en niet op zijn kantoor. Toch moeten we wel even over de schade praten, want Haasjes heeft een claim van 1500 euro ingediend.''

,,En mijn schade dan'', riep Hullemans. Weer zwollen zijn aders op terwijl zijn felle ogen over de tafel priemden.

De rechter legde uit dat in de strafzaak alleen de kosten van de ruit en van het beschadigde kantoormeubilair van de aangever konden worden behandeld. ,,U kunt uw eigen schade via een civiele procedure verhalen.''

Toen de officier van justitie een geldboete eiste en toewijzing van de schadeclaim van Haasjes, werd de wereld hem te klein. ,,Meneer'', riep hij uit, ,,ik heb wel driemaal zoveel schade en ik heb ook nog eens drie weken gezeten voor die ellendeling. En nu moet ik een boete en schadevergoeding betalen en Haasjes gaat vrijuit? En noemt u dat rechtvaardigheid? Hier wordt met twee maten gemeten.''

In zijn uitspraak zei de rechter dat hij ernstig rekening wilde houden met de ellende die de verdachte had ondervonden. ,,U krijgt daarom een voorwaardelijke straf, maar de schade moet u wel betalen. Probeer toch ook maar uw schade van Haasjes vergoed te krijgen, en voor de dagen dat u ten onrechte in voorlopige hechtenis hebt gezeten, kunt u van de rechtbank een vergoeding krijgen. Daarvoor moet u dan wel een verzoek indienen.,,

Het gezicht van de verdachte klaarde op. ,,Bij deze verzoek ik dat. Dan verrekenen we alles meteen.''

De rechter schudde zijn hoofd. ,,Helaas meneer, het is hier geen wisselkantoor. Voor een vergoeding moet u een schriftelijk verzoek bij de griffie hiernaast indienen.''

Toch een beetje opgelucht vertrok de verdachte.

Mr. E. Bos is oud-vicepresident van de rechtbank in Rotterdam.

Ned.Dagblad 24-03-09