WASHINGTON - De Democratische presidentskandidaat Barack Obama lijkt in de peilingen een veilige voorsprong te hebben genomen op zijn Republikeinse opponent John McCain, vier weken voor de Amerikaanse verkiezingen. Maar latente racistische gevoelens onder blanken kunnen de kansen op een overwinning van de Afro-Amerikaan op 4 november verkleinen.
Obama is als zoon van een zwarte Keniaan en een blanke vrouw uit de Verenigde Staten weliswaar een halfbloed, maar voor veel Amerikanen is hij daarmee toch een 'zwarte' kandidaat. Omdat huidskleur nog steeds een gevoelig punt is in de Amerikaanse samenleving zullen er mensen zijn die verzwijgen dat ze niet op hem stemmen als er naar wordt gevraagd.
De Stanford-universiteit in Californië deed onlangs onderzoek naar het oordeel van blanken over hun zwarte landgenoten. Daaruit kwam naar voren dat zo'n 40 procent van meer dan 2200 ondervraagden op zijn minst enkele negatieve denkbeelden koestert. Daarbij werden omschrijvingen als 'lui' en 'gewelddadig' en 'verantwoordelijk voor hun eigen problemen' genoemd. Dat was niet alleen bij Republikeinen het geval, maar ook bij onafhankelijk kiezers en bij een derde van het Democratische electoraat. In de VS vormen blanken nog altijd een ruime meerderheid.
Volgens politiek wetenschapper Paul Sniderman van Stanford betekent dat „een enorme hindernis” voor Obama. Sniderman en zijn team kwamen na berekeningen tot de conclusie dat de Democraat door zijn huidskleur op de verkiezingsdag mogelijk tot 6 procent minder kiezers achter zich krijgt dan in de peilingen, meldden Amerikaanse media.
In een gemiddelde van verscheidene peilingen op de website Realclearpolitics.com stond Obama donderdag 5,6 procentpunten voor op McCain. Ook in de zogenoemde 'swing states', waar de verkiezingen uiteindelijk worden beslist, staat de senator uit Illinois op dit moment voor op McCain, maar het verschil is vaak niet meer dan enkele procenten. Die marge zou dus mogelijk te klein zijn als rekening wordt gehouden met de 'ras'-factor'.
Het verschijnsel dat Obama mogelijk parten zal spelen is bekend geworden als het Bradley-effect. Tom Bradley, een zwarte burgemeester van Los Angeles, wilde in 1982 gouverneur van Californië worden. In de peilingen lag hij ver voor en werd gezien als de gedoodverfde winnaar. Maar toch verloor hij van zijn blanke tegenstrever George Deukmejian. In de jaren erna hebben zich vergelijkbare gevallen voorgedaan.
Maar David Bositis, politiek analist van het Centrum voor Politieke en Economische Studies in Washington, is „niet bezorgd om het Bradley-effect”. Volgens Bositis zal niet ras maar de economische crisis de doorslag geven. „Er is slechts een thema. Dat is de economie”, Aldus David Bositis .„Deze verkiezingen gaan over hoe mensen denken dat het nu gaat in het land. En het gevoel dat ze hebben is dat het slecht gaat. Dat het heel erg slecht gaat.”
Telegraaf 09-10-08
| Talenassortiment |
|