commentaar door Jan van Benthem
Vrede zonder recht, dat leek afgelopen week wat de meeste betrokkenen bij het conflict in Darfur nastreven. De beschuldiging door de aanklager van het Internationaal Strafhof van de Sudanese president Bashir veroorzaakte een reactie alsof er een zware aanslag was gepleegd, die het geweld in Darfur in alle hevigheid zou doen oplaaien.
Hooggeplaatste betrokkenen riepen het Strafhof op, geen aanklacht tegen de president bekend te maken en zeker geen oproep tot arrestatie. Hulporganisaties en de VN schuilden bij voorbaat in de barakken, in bange afwachting van de Sudanese reactie.
Precies daarom is de aanklacht zo terecht. Hoofdaanklager Moreno-Ocampo is niet zomaar tot zijn beschuldiging gekomen. Al vanaf 2005 doet hij op verzoek van de VN-Veiligheidsraad onderzoek naar het geweld in de Sudanese regio Darfur. Voor iedereen die dit conflict volgt, was duidelijk dat hij vroeg of laat zou uitkomen bij de machthebber in het land, president Omar al-Bashir. Daarvoor zijn er eenvoudigweg te veel rapportages van waarnemers, hulpverleners en mensenrechtenorganisaties over het optreden van de Sudanese strijdkrachten. Het geweld kende bovendien een vast patroon van verkrachting, verdrijving en verwoesting, dat Ocampo nu neerlegt waar het vandaan kwam: het bewind in Khartoem.
De hoofdaanklager kon zo niet anders dan de beschuldigingen tegen het Sudanese regime formuleren. De reactie van het bewind laat meteen zien, hoe hij daarmee de vinger op de zere plek legt. Opnieuw dreigt Sudan van Darfur een begraafplaats te maken voor de VN-soldaten en andere handlangers van het 'criminele hof in Den Haag'. Dat kan Sudan dus, volgens eigen zeggen. En dat heeft het ook gedaan, met de dood van naar schatting 300.000 mensen.
Te zeggen dat er misschien wel misstanden zijn geweest, maar dat de president daar niets van wist en zeker niet bij betrokken was, is een aperte leugen. Tenzij Bashir een machteloze potentaat is, wat werkelijk nieuws zou zijn. Alsof hij niet bij machte was de ministers en staatssecretarissen die de campagne van geweld en verdrijving hebben georkestreerd, in de hand te houden. Als dat echt zo zou zijn, dient hij meteen met gebogen hoofd af te treden.
Het valt wel te verwachten dat Sudan voorlopig nog hardnekkiger dwars zal liggen dan het al deed en mogelijk ook aanslagen zal (laten) plegen tegen de vredesmacht en tegen vluchtelingenkampen. Maar het ontzien van het bewind in de afgelopen jaren heeft behalve een tandenloze vredesmacht ook weinig opgeleverd. Integendeel, het afgelopen jaar heeft Khartoem de VN regelmatig voor schut gezet. De aanklacht van het Strafhof kan er zo juist toe leiden dan de VN de eigen taak weer serieus neemt. Als dat gebeurt, is dat ook een teken aan de wand voor andere dictaturen die desnoods met dood en verderf vasthouden aan de macht.
Ned.Dagblad 21-07-08
| Talenassortiment |
|