Commentaar door Koert van Bekkum
Toen ik in het verborgene gemaakt werd / was mijn wezen voor U geen geheim. / Uw ogen zagen mijn vormeloos begin.
Deze vaak geciteerde dichtregels uit Psalm 139 bezingen nog altijd heel herkenbaar de verwondering over Gods betrokkenheid bij het begin van een mensenleven.
Tegelijk tonen de foto's die naar aanleiding van de discussie over embryoselectie in alle kranten stonden, dat die regels inmiddels iets anders zijn gaan betekenen. Nog altijd is het begin van het leven een raadsel. Maar het vormeloos begin heeft plaatsgemaakt voor een concreet embryo waarover we ontstellend veel weten. De beschermwaardigheid van leven is daarmee niet gerelativeerd. Maar wel is duidelijk dat de hedendaagse kennis en mogelijkheden de mens soms dwingt tot keuzes die je helemaal niet zou willen maken.
Na weken van politieke strijd zijn de coalitiepartijen nu tot een akkoord gekomen over de voorwaarden waaraan onder er toch sprake mag zijn van embryoselectie. Voor alle coalitiepartijen betreft het een principiële kwestie. Maar vooral voor de ChristenUnie weegt de kwestie zwaar. Is dit compromis in Bijbels opzicht acceptabel? Volgens sommigen werkt de orthodox-christelijke partij ondanks de fraaie woorden in het coalitieakkoord nu toch meet aan een verder afglijden van Nederland in medisch-ethisch opzicht. Maar dat is alleen al in formeel opzicht onjuist. De vorige staatssecretaris was voornemens de mogelijkheden tot selectie in te perken. Maar van een definitieve beslissing was nog geen sprake. En ook het huidige kabinetsstandpunt is vooral beperkend van aard. Wel laat de regering de definitieve toepassing van de criteria terecht over aan een speciale commissie. De ontwikkelingen in de wetenschap gaan snel, ook als het gaat om de behandelbaarheid van ziekten. Daar moet de politiek niet tussen gaan zitten met concrete regels die morgen al weer achterhaald zijn.
Ook inhoudelijk is het compromis vooral weerhoudend van karakter. Embryoselectie wordt alleen bij hoge uitzondering toegestaan. En de criteria een dam op te werpen tegen een ontwikkeling in de richting van de maakbare mens.
In de beoordeling van het kabinetsbesluit zal ten slotte ook andere wetgeving rond zwangerschap en geboorte moeten meewegen. Veel genetische aandoeningen kunnen via een vlokkentest worden opgespoord, waarna er gekozen kan worden voor abortus. Is het dan niet beter om in bepaalde gevallen te kiezen voor het mindere kwaad van de embryoselectie, als dit al in alle gevallen een kwaad zou moeten heten?
In een vertechniseerde samenleving is het niet eenvoudig de juiste balans te vinden tussen goede zorg en respect voor leven, zeker als ook de levensbeschouwelijke visies sterk uiteenlopen. In dat licht bezien heeft de hevige discussie over de embryoselectie nu een regeringsstandpunt opgeleverd, waar goed mee valt te leven.
Ned.Dagblad 27-06-08
| Talenassortiment |
|