door onze redacteur Aaldert van Soest

Het weekblad Opinio publiceert vandaag een 'geheime rede' van premier Balkenende over de islam. Als de toespraak niet nagemaakt is, zou deze het kabinet in grote problemen brengen.

De islam is een probleem. Dat heeft premier Jan Peter Balkenende zondag gezegd in een toespraak voor een dertigtal CDA-prominenten. Dat blijkt althans uit een stuk dat vandaag verschijnt in het conservatieve weekblad Opinio . Het blad zegt de hand gelegd te hebben op een geheime rede die Balkenende zondag hield. Geert Wilders moeten we maar vergeten, zegt de premier in deze rede, maar de islam niet. ,,Ik zeg het zonder omwegen: het grote probleem is de islam. Jullie horen het goed, ik zeg niet: de radicale islam of het islamitische fundamentalisme in het algemeen - nee, ik zeg: het grote probleem is de islam.''

De rede maakt melding van cruciale verschillen tussen de islam en het christendom. Het wordt tijd dat de CDA'ers weer trots worden op het christendom, zou de premier gezegd hebben. ,,Jullie weten maar al te goed dat het er mij niet om gaat de verschillen te benadrukken. Ik zoek ook liever de overeenkomst. Maar we hebben voortdurend naar die overeenkomst gezocht in de dialoog met moslims. Nu vraag ik jullie: heeft een moslim wel eens gevraagd: hoe zit het toch met die Drieëenheid van jullie? En leg me dat eens uit van die Heilige Geest, hoe zit dat? Volgens mij komt het allemaal wel erg van één kant.'' De conclusie dringt zich op dat het een namaakrede is. De stijl, eruditie en ideologie hebben veel weg van conservatief denker Bart Jan Spruyt. Maar Jaffe Vink, hoofdredacteur van Opinio , ontkent dat de toespraak is nagemaakt. ,,Wij hebben een rede van Balkenende in handen gekregen.'' Ook Spruyt zelf zegt dat hij het stuk niet geschreven heeft.

Een woordvoerder van Balken-ende spreekt echter over een gedateerde 1 aprilgrap. ,,De premier had zondag andere bezigheden, voor zover ik weet.''

Balkenendes woordvoerder heeft de premier er nog niet over gesproken, omdat deze zich momenteel in Boekarest bevindt. ,,Maar het lijkt me beslist flauwekul'', zegt hij. Ook CDA-Kamerlid Wim van de Camp, volgens het stuk aanwezig op de bijeenkomst, weet niets van de meeting. ,,CDA'ers houden nooit bijeenkomsten op zondag.''

De 'geheime rede' is weinig vleiend voor de VVD en coalitiepartner PvdA. Zij worden weggezet als partijen die geen verstand hebben van godsdienst. ,,Zien jullie Wouter Bos op een PvdA-congres al aankomen met een verhaal over Jezus? Wij kunnen dat wel. Wij kunnen zeggen dat er een grondig verschil is tussen Jezus en Mohammed. Allebei profeet. Maar Mohammed was ook legeraanvoerder en veroveraar. Iemand die nogal heeft huisgehouden in Mekka. Iemand die een liefdesleven had - als de verhalen kloppen - waar ik niet van sta te juichen.''

De premier zou dan meer voelen voor de lijn van de SGP, blijkt uit de toespraak. ,,Het is toch van de gekke dat in deze kwestie Bas van der Vlies ons de weg moet wijzen. Hebben jullie dat gelezen, gisteren op de weblog van Wouter Bos? Bos vindt dat Van der Vlies niet kritisch genoeg heeft gereageerd op de film van Wilders en schrijft hem een open brief: 'Hoe zou je reactie zijn geweest als deze film over het christendom en de bijbel zou zijn gegaan?' En dan schrijft Van der Vlies terug: 'Met die vraag kan ik niets beginnen. Om de eenvoudige reden dat zo'n film niet te maken is.' Ik kan niet anders zeggen dan dat ik dit in al zijn eenvoud een briljant antwoord vind.''

De rede voert ook arabist Fred Leemhuis op, die islamitische aanslagen en de door christenen uitgevoerde genocide in Srebrenica op één lijn stelt. ,,Ik mag het niet hardop zeggen maar soms denk ik stilletjes dat onze universiteiten niet uitsluitend bevolkt worden door toptalent'', is het vileine commentaar.

Belangrijkste conclusie uit het stuk is dat Wilders dan misschien niet meer ten volle serieus genomen kan worden, een visie op 'het probleem van de islam' blijft nodig. ,,Want dat heeft ontbroken'', is de boodschap aan de CDA'ers. ,,En daarom was het mogelijk dat Wilders ons gijzelde: wij hadden geen visie op de islam.''

Ned.Dagblad 03-04-08