door Bart Wallet

Kerken moeten goed doen, niet om de overheid te plezieren, maar uit gehoorzaamheid aan de roeping van haar Heer.

Op de ( niet geplaatste) foto: belangstellenden brengen de nacht met daklozen door in een zelfgebouwd tentje in Amsterdam, voorafgaand aan een Daklozendag, georganiseerd door de Protestantse Diaconie Amsterdam en de Belangenbehartiging Amsterdamse Dak- en thuislozen.

Wat kost ons de allochtoon? De Partij voor de Vrijheid van Wilders heeft zichzelf weer eens overtroffen. Tijdens het zomerreces heeft het kamerlid Fritsma een serie vragen bij het kabinet ingediend om een kosten-batenanalyse te krijgen van allochtonen in Nederland.

Wat kosten ze de samenleving en hoeveel brengen ze ons op? Het is een retorische vraag voor Wilders' kornuiten, want ze rekenen maar met een antwoord: allochtonen vormen een zware financiële belasting voor de Nederlandse samenleving. De boodschap die hiervan uitgaat, is al evenzeer duidelijk: allochtonen worden in de hoek gezet als lastposten en nieuwe immigranten zijn vanwege de hoge kosten niet langer welkom.

Platte politiek is het en niets anders, die over de rug van een kwetsbare groep in de samenleving wordt bedreven. De Nederlandse allochtoon is voor Wilders' PVV een dankbare boksbal, waar steeds weer rake klappen aan uitgedeeld kunnen worden om het publiek maar te laten zien hoe sterk de 'partij' zelf wel niet is. Nu, aan dit spierballenvertoon is weinig heldhaftigs, het is goedkoop scoren en heeft niets van doen met constructieve politiek bedrijven.

Ernstiger is nog dat de PVV haar mond vol heeft van de joods-christelijke traditie, die verdedigd zou moeten worden tegenover de islamitische medeburgers. Ondertussen blijkt ook uit deze zomeractie weer dat de partij van die traditie weinig heeft begrepen en de grootste moeite heeft om er ook maar iets van in de praktijk te brengen.

Rekensom
Wat hier namelijk gebeurt, heeft niets met het christelijk geloof te maken. De PVV reduceert mensen tot een economische categorie, waarvan je de waarde in kosten en baten kunt bepalen. Een mens is uiteindelijk een rekensom en je kunt er maar beter voor zorgen dat die positief uitpakt, anders word je publiekelijk gebrandmerkt als maatschappelijk probleem. Ik kan dit als weinig anders dan inhumaan zien.

Het is ontegenzeggelijk zo dat er mensen en groepen zijn die ons als samenleving geld kosten: mensen die ziek zijn, zonder werk zitten, gehandicapt zijn of geen ouders hebben - en ja, dat kunnen ook nieuwkomers zijn. Een fatsoenlijke samenleving spant zich tot het uiterste in om deze kwetsbare groepen naar behoren te verzorgen en bij de samenleving te betrekken. De Bijbel noemt dat zorg voor de weduwe, de wees en de vreemdeling. En ieder die zich in de politiek door de christelijke geloofstraditie laat inspireren, is geroepen om zich voor die zorg in te spannen.

Economisering
Ondertussen staat de oproep van Fritsma niet op zichzelf. Het is steeds meer een trend in onze samenleving om alles in geld uit te drukken. De kosten voor het krijgen van een kind worden nauwkeurig uitgerekend, zodat de toekomstige ouders weten welke financiële inspanning hen te wachten staat. Het is een uiting van de economisering van onze samenleving. Met het wegvallen van ideologische fundamenten blijft de economie over en die maakt zich breed in de samenleving.

Het is werkelijk een gotspe dat ook de kerken daaraan meedoen. Nadat de Rotterdamse gemeenteraad had laten uitrekenen hoeveel de kerken de samenleving aan geld uitsparen - niet minder dan 120 miljoen euro per jaar -, nemen in allerlei plaatsen kerken zelf het initiatief tot een dergelijk onderzoek. Overal wordt het 'maatschappelijk rendement' van de kerk berekend, van de bezoekjes van de predikant in het kader van rouwbegeleiding tot onderlinge hulp als vervanging voor thuiszorg. Het levert overal mooie cijfers op.

In veel van de begeleidende teksten klinken de kerken nogal verongelijkt. Ze lijken de overheid toe te roepen: 'Kijk eens hoeveel we voor de samenleving betekenen, zie ons jullie eens een hoop geld uitsparen! Een beetje respect graag.' Ik vind het een treurig tafereel om de kerken zo naar complimentjes te zien vissen bij de overheid en in de samenleving. Treurig, niet omdat de cijfers niet kloppen, maar omdat het Evangelie een andere taal spreekt. Jezus zegt in de Bergrede onomwonden: 'Maar als je aalmoezen geeft, laat dan je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet. Zo blijft je aalmoes in het verborgene, en jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen.' Goddank doet de kerk goed, echter niet om de overheid te plezieren, maar uit gehoorzaamheid aan de roeping waarmee haar Heer haar geroepen heeft. Christenen zijn mensen die van dag tot dag leren om te leven van vrije genade en die bevrijdende boodschap met woord en daad kracht bij willen zetten.

Ballonnen doorgeprikt
Daarom zouden juist de kerken plaatsen moeten zijn waar de economisering van de samenleving wordt doorgeprikt, waar de ballonnen van aardse rekenkunde sissend leeglopen.

Mensen zijn geen kostenposten, maar unieke schepselen Gods met talenten en gaven en bovenal een ziel. De blijde lach van een gehandicapt meisje en het stille bezoekwerk van een werkloze man zouden voor de samenleving wel eens meer kunnen betekenen dat de zakenman die vette bonussen binnensleept. Dit dwarse Evangelie levert de samenleving uiteindelijk meer op dat een rekenactie naar kwetsbare groepen. Alles mag dan economie zijn, maar economie is niet alles.

Drs. B. Wallet is als onderzoeker verbonden aan de vakgroep Hebreeuws, Aramees en joodse studies van de Universiteit van Amsterdam en doceert tevens joodse geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Reacties (2)


Frederik (03 augustus 2009 11:59)
Als de "vreemdeling" in ons land zich meer als gast zou gedragen zouden er al veel minder problemen zijn. Een gast moet niet allemaal dingen doen die in het gastland (en ook meestal in hun eigen land van herkomst) verboden zijn. Dus geen misdrijven plegen. Hij moet zich voor zover mogelijk voorzien in zijn eigen levensonderhoud, enz. Hij moet ook niet teveel worden voorgetrokken ten opzichte van de autochtone bewoners. Want met dat alles prijzen bepaalde gasten zich uit de markt. Er zijn gelukkig ook gasten die zich prima in Nederland gedragen, die zinvol voor ons land bezig zijn. Maar een flinke groep, meestal de kinderen van de zogenaamde gastarbeiders, gedragen zich niet als gast. En ook al zijn die kinderen hier geboren, enz. dan zijn zij gelet op hun afkomst toch nog een soort van gast in ons land. Hun ouders schamen zich ook meestal voor hun gedrag. En de regering stuurt die kinderen ook niet terug naar hun land van herkomst. Zo wordt er ook onvoldoende signaal afgegeven naar de kwaadwillende allochtone jongeren. Nederland heeft zo veel met zijn zogenaamde vrijheidblijheidmentaliteit over zichzelf afgeroepen. En ik zal blij zijn dat als ik later oud en mogelijk gebrekkig ben geworden, dat er dan bijvoorbeeld een Marokkaanse verpleegkundige, een Turkse arts, of een Somalische thuishulp is die mij wilt helpen. (FJD)

Bas67 (03 augustus 2009 19:56)
De doelgroep die de PVV op het oog heeft met de kosten/baten analyse is de Moslim/Marokaan, die zich niet gedraagt naar de opvattingen van deze partij.Natuurlijk moeten vreemdelingen zich als gast gedragen, al mag je nieuwkomers na verloop van tijd niet als gast zien maar als volwaardige staatsburgers.met rechten en plichten.Maar de houding van de PVV is er een van dik hout zaagt men planken.We zullen moeten accepteren datde Nederlandse samenleving veranderd van samenstelling.En inderdaad er zijn ook vele andere groepen die de samenleving extra geld zal gaan kosten.Hierin investeren is een kwestie van beschaving.Een goed vreemdelingenbeleid is er op gericht diegene toe telaten die het er op dat moment het meeste recht op hebben.Eenmaal wonend in ons land moeten we hen als volwaardig Nederlandse burger gaan beschouwen.De houding van ons als christenen moet er een zijn van gastvrijheid en barmhartigheid. Daarnaast mogen we van hen ook het een en ander verwachten op het gebied van meedoen in de samenleving.We weten als christen ook dat we in een ,,gebroken wereld, leven.Jezus vraagt van ons, tot Zijn terugkeer naar de aarde,, onze taak naar eer en geweten uit te voeren, en te leven naar Zijn wil.En daarbij behoort een houding bij van gebed en naar elkaar uitzien.Jezus trok Partij voor de Vreemdeling en Verstotene (Hij) gaf hen pas echte Vrijheid!

Ned.Dagblad 03-08-09