door Werner van Katwijk

We offeren nogal wat op om de vakantiespreiding mogelijk te maken. Landelijke bijeenkomsten waar iedereen aanwezig moet zijn, zijn in juli en augustus vrijwel niet in te plannen. Veel mensen zijn in die periode moeilijk bereikbaar. En de winst die ervan verwacht werd - minder files en lagere prijzen - is grotendeels verdampt.

Sjoerd Rijpstra uit Leeuwarden passeerde afgelopen woensdag om 11 uur in zijn kano de Pont d'Arche in de Ardeche. Het was 30 graden en het leven smaakte zoet. Op hetzelfde tijdstip boog zijn nichtje uit Eindhoven zich over een laatste schriftelijke overhoring wiskunde.

Dat is zo'n beetje de werkelijkheid in het Nederland waar op dit moment twee derde van de kinderen op vakantie is. Ouders zijn inmiddels gewend aan het systeem van vakantiespreiding, maar van tijd tot tijd duikt er weer discussie op over nut en noodzaak van de huidige regeling waarbij Nederland is opgesplitst in drie gebieden.

De vakantiespreiding is ruim twintig jaar geleden ingevoerd. Als laatste bolwerk viel de centraal vastgestelde bouwvak. Sinds 2005 hebben we ook daarin regio's, zodat de bouwvakperiode met twee weken is opgerekt en in 2009 loopt van 13 juli tot 14 augustus.

Merkwaardig
Je komt in de praktijk merkwaardige dingen tegen. Met name op de grenzen van de regio's. Terwijl heel Flevoland op vakantie gaat, blijft Zeewolde als enige gemeente in Flevoland naar school gaan, maar de kinderen die in Zeewolde wonen en buiten Zeewolde op school zitten hangen er zo'n beetje tussenin.

Een ouder die werkt op een school in een andere regio dan waar zijn kind op school zit, is niet te benijden. De mogelijkheid om als gezin gezamenlijk op vakantie te gaan wordt regelmatig beperkt tot drie weken waarin de regio's een overlap hebben. Zoals volgend jaar als de regio Midden als eerste en de regio Zuid als laatste op vakantie gaat. Het kán, maar het is vaak puzzelen. Zeker als de andere ouder een werkgever heeft die ook weer eisen stelt aan de periode waarin je op vakantie kunt.

Offer
We offeren nogal wat op om de vakantiespreiding mogelijk te maken. Landelijke vergaderingen of andere bijeenkomsten waar iedereen aanwezig moet zijn, zijn van 1 juli tot 1 september vrijwel niet in te plannen. De bereikbaarheid van mensen is in die periode ook niet optimaal. Een telefoontje naar een mobiele telefoon wordt vaak niet opgenomen op een camping in een ver land. De bouwbedrijven met vakmensen uit verschillende delen van het land hebben problemen om in bepaalde perioden werkzaamheden in te plannen. Het patroon is niet meer dat Nederland een paar weken vakantieslaap heeft, maar ruim twee maanden.

En waar deden we het voor? We zouden het minder druk hebben op de wegen. Dat is waar. Binnen Nederland zie je de wegen leger worden in juli en augustus. Dat komt voornamelijk door de terugloop van het woon-werkverkeer. Maar daar is over de grens weinig van te merken. Het effect van de Nederlandse vakantiespreiding op het Europese vakantieverkeer is miniem. Daar zijn we ook veel te klein voor. Als de Duitse deelstaat Noordrijnland-Westfalen alleen al op vakantie gaat, komen er evenveel vakantiegangers de wegen op als heel Nederland.

Hogere prijzen
De druk op de vakantiecentra zou kleiner worden en daardoor zou op vakantie gaan goedkoper worden. Wellicht heeft dat effect in het begin van de vakantiespreiding even gespeeld. Dat is niet meer te achterhalen. Maar de vakantiemarkt reageert vervolgens als iedere markt en zoekt naar een nieuw evenwicht. Op het moment dat er een overaanbod is aan vakantiestekjes zal de prijs lager worden. Maar in een vrije markt verdwijnt na verloop van tijd het onrendabele overaanbod. Vraag en aanbod komen weer dicht tegen elkaar aan te liggen en dat bepaalt de prijs. Het gezin dat nu op vakantie gaat, wordt geconfronteerd met schaarste, zeker in de populaire vakantiegebieden, moet weer ruim vooraf boeken en betaalt weer de hoge prijzen. Met dit verschil dat de vakantiecentra nu langer van dat hogere prijsniveau profiteren.

Datzelfde effect mag je verwachten bij de pretparken en andere toeristenattracties. Bij overaanbod wordt het per locatie rustiger en goedkoper, maar de marktwerking rekent ook hier vanzelf af met een overaanbod. Pretparken worden of blijven kleiner, of er zijn of komen er gewoon minder.

Vraagtekens
Intussen zijn er binnen het onderwijs ook vraagtekens. Regio's wisselen van periode en daardoor is het ene schooljaar ineens twee of drie weken korter dan dat van het jaar ervoor. Ook de periode tot aan de herfstvakantie is dan ineens korter.

En hoewel een derde van de scholen pas eind juli op vakantie gaat, slaat ook daar het vakantiegevoel begin juli al toe. Half juli zijn de kinderen 'niet meer vooruit te branden'.

Maar Nederland is gewend aan de regeling. Althans er wordt niet massaal geprotesteerd. Als dat anders is, dan horen we het graag. Dat kan tot 27 juli. Daarna zijn we drie weken gesloten. Vanwege de vakantiespreiding.

Werner van Katwijk is directeur van Ouders & Coo, een belangenvereniging voor ouders en ouderraden in het christelijk onderwijs.

Ned.Dagblad 22-07-09