Van onze correspondent Arnout Brouwers
MOSKOU - Westerse leiders hebben dit jaar bij de herdenking van de geallieerde landing in Normandië – op 6 juni 1944 – de grote bijdrage van de Sovjet-Unie aan de overwinning op Nazi-Duitsland grotendeels genegeerd. Dat zei woordvoerder Andrej Nesterenko van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in een verlate kritiek op de herdenking.
'De bevrijding van Europa zelf zou onmogelijk geweest zijn, als niet miljoenen van onze soldaten hun leven hadden gegeven in de strijd tegen de beste onderdelen van Hitler's Wehrmacht', zei Nesterenko. 'We willen niet het belang van de strijd om Normandië kleineren of vraagtekens plaatsen bij de dapperheid van de geallieerde soldaten, maar streven naar een correcte inschatting van de oorlog en de uitkomst ervan.'
Alleen de Amerikaanse president Barack Obama heeft het goed gedaan volgens Nesterenko. Die noemde als enige spreker de Russen, die 'sommige van de zwaarste verliezen leden aan het Oostfront'.
Met naar schatting 27 miljoen oorlogsdoden (burgers en militairen) heeft de Sovjet-Unie van alle geallieerde landen veruit de meeste offers gebracht in de Tweede Wereldoorlog. Na de Sovjet-Unie vielen de meeste oorlogsdoden in Polen (zes miljoen, van wie de helft Joden) en Duitsland (vijf miljoen). De Amerikanen, Britten en Fransen verloren ieder rond de 400 duizend mensen. Driekwart van de Duitse militairen die de oorlog niet overleefden, stierf aan het Oostfront.
In de praktijk betekent dit dat er nog steeds weinig Russen rondlopen die niet iemand in hun familie hebben verloren. De Russische gevoeligheden met betrekking tot de interpretatie van de oorlog in andere landen zijn dus wijdverbreid.
Nu de oorlog een centrale rol is gaan spelen in het zelfbeeld van de Russen, is het ook een bron van diplomatieke conflicten geworden, vooral met buurlanden. Die zien de 'bevrijding' door het Rode Leger als begin van een halve eeuw 'bezetting'. Premier Poetin werkt aan een wet die dat soort taal verbiedt. President Medvedev stelde een commissie in die aanvallen op Rusland middels 'geschiedvervalsing' moet bestrijden.
Inzake kritisch zelfonderzoek blijft Duitsland dus de glorieuze naoorlogse overwinnaar. Maar dat laat onverlet dat de mild verwoorde Russische kritiek op de westerse herdenking is gebaseerd op feiten. Het was dus Obama die de eer van de Geallieerden in Normandië heeft gered
de Volkskrant 18-06-09






