AMSTERDAM - Het internationale financiële systeem moet op de schop, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is door de ontwikkelingen ingehaald en het is tijd voor een 'totale herziening'. Dat liet de afgelopen dagen de Britse premier Gordon Brown weten. Hij is in feite de architect van de jongste Europese maatregelen om het kapitaal van de banken te versterken met overheidsgeld en interbancaire leningen te garanderen.
bij de foto:De fameuze econoom Lord John Maynard Keynes bij de lancering van Bretton Woods in de jaren 40.
„De kredietcrisis is ook een kans om de regels voor de kapitaalstromen in de wereld opnieuw vast te stellen”, aldus Brown. Inmiddels hebben de Franse president Sarkozy en bondskanselier Angela Merkel het plan van Brown gesteund. Onmiddellijk na de Amerikaanse verkiezingen komt in New York de Groep van Acht bijeen, de zeven grootste industrielanden plus Rusland. Op tafel ligt 'Bretton Woods II'.
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog kwamen de geallieerde leiders bijeen in Bretton Woods, in de bossen van New Hampshire. Het resultaat was de geboorte van het IMF en de Wereldbank. Het IMF zou zorgen voor een ordelijk financieel systeem in de wereld en landen in betalingsmoeilijkheden helpen, de Wereldbank zou ontwikkelingslanden gaan helpen.
Vooral de laatste jaren is er veel kritiek gekomen op het functioneren van het IMF. De organisatie zou te log zijn geworden en te weinig flexibel reageren op de financiële ontwikkelingen. Maar hoe een 'Bretton Woods II' eruit zou moeten zien, weet nog niemand. „Ik vind de term aardig, maar er moet wel iets achter die woorden zitten”, stelt IMFdirecteur Dominique StraussKahn in een reactie. Bretton Woods was gebaseerd op vaste wisselkoersen; de dollar was gekoppeld aan de goudstandaard. Het IMF moest betalingsbalansproblemen oplossen die het gevolg waren van die vaste wisselkoersen.
Begin jaren zeventig was dat principe niet langer meer te handhaven en het IMF kreeg meer de rol van internationale financiële brandweerman. Het meest recente voorbeeld is de hulp aan IJsland, Hongarije en Oekraïne. Het IMF heeft echter geen bevoegdheid om als financiële politieagent op te treden en zal de bevoegdheid om nationale autoriteiten te overrulen ook nooit krijgen. De Verenigde Staten zijn veel te bang de suprematie over IMF en Wereldbank te verliezen.
Volgens ECB-president Jean-Claude Trichet kan een deel van de huidige marktonrust op rekening komen van het 'verwateren' van Bretton Woods, nadat in 1971 de goudstandaard werd losgelaten. Sinds die tijd zijn de kredietteugels alleen maar gevierd, om steeds meer groei te genereren. Een nieuw Bretton Woods zou volgens Trichet dan ook in het teken moeten staan van het weer aanhalen van de kredietteugels. „We moeten terug naar de discipline die de financiële markten in de decennia na de Tweede Wereldoorlog kenmerkte.”
Brown wil een onderdeel van Bretton Woods dat nooit is gelukt nu alsnog verwezenlijken: een volledige liberalisering van de wereldhandel.
Telegraaf 18-10-08






