AMSTERDAM - Dat de Amerikaanse FBI (Federal Bureau of Investigation) bij verschillende financiële instituten (hypotheekverstrekkers Fannie Mae en Freddie Mac, verzekeraar AIG en de failliete investeringsbank Lehman Brothers) een onderzoek is gestart naar mogelijke hypotheekfraude, doet het reddingsplan van de regering Bush voor de zwaar gehavende financiële sector geen goed.
Juist de grote financiële problemen van de vier genoemde instellingen, die uiteindelijk hebben geleid tot de complete nationalisatie van Fannie Mae en Freddie Mac en het voor 80% in staatshanden overgaan van AIG, waren aanleiding voor het reddingsplan van naar schatting 700 miljard dollar van de Amerikaanse overheid.
Inmiddels heeft het zogenoemde bankencomité van de Amerikaanse Senaat ernstige kritiek uitgeoefend op het reddingsplan. Dat is in zijn huidige vorm niet aanvaardbaar, aldus de democratische voorzitter van het bankencomité Chris Dodd. Dit plan is geen oplossing, het is financieel socialisme en on-Amerikaans, zei de republikein Jim Buning.
Maar wat is het alternatief? Dat is er niet, in ieder geval bestaat er geen plan B. En niemand wil er in het publiek over praten wat er gebeurt als de reddingsactie mislukt. Minister van Financiën Hank Paulson en centrale bankvoorzitter Ben Bernanke dringen er niet voor niets op aan het reddingsplan zeer snel door het Congres te loodsen. Anders wordt het allemaal nog erger dan het nu al is en kunnen snel stijgende werkloosheid en een ernstige economische recessie niet meer worden voorkomen.
De zorg van de afgevaardigden is of 700 miljard dollar voldoende is om de banken zover te krijgen dat zij elkaar weer geld gaan uitlenen. Want als het vertrouwen van de financiële instellingen onderling niet wordt hersteld, moet de staat nog meer schulden opkopen. In een land als de Verenigde Staten, waar flink op de pof wordt geleefd, is dit een vat zonder bodem. Er wordt al over nagedacht wat er allemaal op Washington toekomt: schulden op credit cards, leningen voor het kopen van auto's, studieschulden, enzovoort.
Behalve de Staat is er tenslotte niemand meer die de rekening nog kan betalen. Maar ook het staatsbudget kan niet meer oneindig worden opgerekt zonder de dollar in de kelder te doen belanden. Dat zijn angstige scenario's en daarom zijn de dreigingen van zowel democraten als republikeinen om het reddingsplan te vertragen eigenlijk niet serieus te nemen. Niettemin zullen er wel een paar wijzigingen worden aangebracht.
Intussen is op de financiële markten de aanvankelijke euforie over het reddingspakket bijna geheel vervlogen. De aandelenkoersen zijn na spectaculaire stijgingen weer teruggevallen en op de geldmarkt steeg het driemaands euribortarief, waartegen banken in de euro-zone elkaar geld lenen, tot 5,06%, de hoogste stand sinds november 2000. Dat toont aan hoe groot het wantrouwen van de banken onderling nog altijd is.
Ook de beleggers op de kredietmarkten hebben niet veel vertrouwen in de banken. Voor obligaties van banken worden record risicopremies geëist. Voor in euro luidende bankobligaties zijn de rendementen 2,5% hoger dan voor eersteklas staatsobligaties. Bij obligaties van minder bonafide instellingen loopt dat percentage op tot 8%.
Om de banken weer meer speelruimte te verschaffen, wil de Amerikaanse Minister van Financiën Paulson hun zo goed als onverkoopbare hypotheekleningen opkopen. Volgens Paulson is dit noodzakelijk om bij de financiële instellingen een voortdurende golf van faillissementen en een op slot zittende kredietmarkt te voorkomen.
Wat na het optreden van Paulson in het Congres en het aannemen van het reddingsplan gebeurt, is buitengewoon spannend. Er moet vooral op de rente-ontwikkelingen worden gelet. Het gaat aan de ene kant om de rente die de Staat biedt om geld te lenen en aan de andere kant om de rente die de banken elkaar in rekening brengen. Als die twee zich naar elkaar toe bewegen, is dat een signaal dat het vertrouwen terugkeert. Als de bankrentes echter ver blijven uitsteken boven de rentes die de Staat biedt, zal de paniek op de financiële markten verder toenemen.
Hans Amesz is onafhankelijk beleggingsdeskundige.
Fin.Telegraaf 23-09-08
| Talenassortiment |
|