door Ronald van Gessel
AMSTERDAM (DFT) - De kredietcrisis is nog lang niet voorbij, we houden er het hele jaar nog last van en dat zal met name te merken zijn bij de groeiverwachting voor 2009. Dit jaar is er nog een groot overloopeffect van het uitstekende jaar 2007, maar inmiddels is de economische groei in de VS duidelijk aan het afkoelen en ook de wereldhandel zal minder groei laten zien. Alles bij elkaar is dat ook een reden voor het kabinet om voorzichtig te zijn, eventuele meevallers kunnen beter nog even in de achterzak worden gehouden dan ze meteen al weer uit te geven.
Dat was vanmorgen de boodschap van de president van De Nederlandsche Bank, Nout Wellink, bij de presentatie van het jaarverslag 2007 van DNB.
Inmiddels hebben de banken al miljarden afgeschreven, veel beleggers denken dat nu het eind van de tunnel in zicht is. “De afschrijvingsteller staat nu op $232 miljard maar het eind is nog niet in zicht, het kan mogelijk $400 of $500 miljard worden, niemand die het weet. De oorzaak van alles, de Amerikaanse huizenmarkt, blijft zich slecht ontwikkelen. De huizenprijzen dalen nog steeds, de gedwongen verkopen nemen toe en daarmee blijven alle schuldpapieren die verband houden met de subprime- markt laaggeprijsd of zijn onverkoopbaar.
Daarmee zijn de problemen voor de banken dus nog niet over, er zit nog meer in de pijplijn,” stelt Wellink. Het proces van “deleveraging” gaat nog door, dat wil zeggen dat alle partijen die veel te grote posities hebben genomen met te weinig eigen vermogen daar tegenover, nog maanden op de blaren zitten en tijd nodig hebben om zich te “herfinancieren” op een gezondere basis. “De “fall-out” vinden we terug in de miljardenafschrijvingen, maar zo erg als bij de Zwitserse bank UBS met $19 miljard wordt het bij ons niet, het Nederlandse bankwezen is de dans redelijk ontsprongen, de schade blijft beperkt tot een aantal miljarden en dat kunnen we hebben,” aldus Wellink.
Hij verwijst naar schattingen dat de banken wereldwijd nog $100 miljard aan nieuw vermogen moeten aantrekken om de balansen te saneren, dat is geen onmogelijke opgave. Zo kreeg de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers deze week een miljard dollar meer binnen dan waarom was gevraagd.
Maar het kost allemaal tijd en het herstel gaat langzaam. Voor Nederland komt de klap met vertraging. “Uit 2007 hadden we nog 1,9% overloop aan groei en kwartalen met 1,8% groei. Inmiddels wordt gerekend op 2,3% groei dit jaar, rekening houdend met de vliegende start praat je dan over kwartalen met een groei van enkele tienden van procenten. Dat is echt een groeivertraging. En in 2009 hebben we dat voordeel van die vliegende start niet meer, ik voorzie voor 2009 dan ook echt lagere groeicijfers. Voor Europa als geheel zie ik dit jaar een groei tussen 1,5 en 2%, eerder in de buurt van het laagste, volgend jaar zal dit mogelijk nog wat minder zijn.
Voor het kabinet betekent die onzekerheid en groeivertraging dat er veel stuurmanskunst nodig is, zo mogen meevallers niet verjubeld worden en is het van vitaal belang dat de lonen niet harder stijgen dan de productiviteit anders dreigen er grote problemen voor de Nederlandse concurrentiekracht. Loonstijging nu is het beste recept voor een snel oplopende werkloosheid. ”
De export was tot op heden de motor van onze groei, de dure euro heeft daar nog weinig aan veranderd. “De euro is in een paar jaar van $0,82 naar nu bijna $1,60 gegaan en Europa exporteert nog altijd fors. Maar veel handel vindt plaats binnen de eurozone en de rest is veel meer afhankelijk van de wereldeconomie dan van de koers van de euro. Als de wereldhandel één procent inzakt kost Europa dat meteen ruim 2% export, als de koers van de euro 1% stijgt is dat slechts 0,2% exportverlies. Kortom, de wereldhandel is belangrijker dan de koers van de euro, al moet ik toegeven dat die onderhand wel aan de hoge kant is gekomen. We naderen de grens dat het vervelend wordt. En de wereldhandel gaat teruglopen, dat voorspellen de jongste uitgelekte cijfers van het IMF. Diezelfde cijfers geven ook aan dat de VS afstevenen op een recessie die meerdere kwartalen gaat duren, dat is niet goed voor de wereldhandel.”
Volgens het IMF komt de groei van de VS dit jaar uit op slechts 0,5%, tegen een eerdere schatting van 1,5%. Dat betekent dat de grootste economie ter wereld voorlopig behoorlijk in de problemen blijft en dat straalt af op de wereldhandel, de dollar en het herstel van de Amerikaanse huizenmarkt. Hierdoor zullen ook de effectenbeurzen nerveus blijven, dat heeft consequenties voor de reserves van de Nederlandse pensioenverzekeraars die ook onder het toezicht van De Nederlandsche Bank vallen.
“In het laatste kwartaal van 2007 hebben de Nederlandse pensioenfondsen ongeveer 7,5 miljard euro verloren op hun aandelenbeleggingen, in totaal hebben ze een “exposure” in de subprime-markt van ongeveer 14 miljard euro. Maar dat zijn niet allemaal verliezen. Stel dat ze uiteindelijk 10 of 20% verliezen, dat is een groot bedrag maar afgemeten naar het totaal niet onoverkomelijk. De ontwikkelingen op de aandelenmarkten blijven vele malen belangrijker,” aldus Wellink. Toch zijn er enkele kleinere pensioenfondsen die onder de kritische grens van een dekkingsgraad van 105% zijn gekomen, die moeten binnen enkele maanden met een herstelplan komen.
De inflatie in de eurozone is inmiddels opgelopen naar 3,5% en de Europese Centrale Bank zit klem, de rente verhogen kan niet vanwege de inzakkende groei en het feite dat de euro dan nog meer in waarde stijgt, de rente verlagen om de Europese economie te helpen kan niet vanwege die hoge inflatie. “We zijn nu binnen een week van het volgende rentebesluit van de ECB en dan mag ik niets meer zeggen. Ik kan alleen zeggen dat de hoge inflatie voor ons centrale bankiers “een punt van zorg” is.
Fin.Telegraaf 03-04-08
| Talenassortiment |
|