Sameer van Alfen

AMSTERDAM - Wat de hele week al gevreesd werd, gebeurde vrijdag dan toch. De AEX sloot flink onder de grens van 400 punten. Op eerdere handelsdagen pareerde de hoofdgraadmeter nog verschillende aanvallen, maar de torenhoge olieprijs en zorgen om de Amerikaanse hypotheekverstrekkers Frannie Mae en Freddie Mac werden beleggers
teveel.

De AEX-index sloot uiteindelijk op een verlies van 2,5% op 392 punten. Dit was tevens de laagste stand van de dag. Vlak na de opening had de AEX juist nog een hoogste stand bereikt van 405,9. De Midkap-index verloor 3% op 526 punten.

"Het zijn woelige dagen in beurzenland", typteert Alex Otto, directeur beleggingen bij Delta Lloyd, de afgelopen handelsweek. "Er is een emmer met slecht nieuws over beleggers uitgestort. Of het nu gaat om macrocijfers, de olieprijs of de inflatie: alles komt tegelijkertijd en moet door dezelfde deur naar buiten."

Elders in Europa doken de koersen ook flink omlaag. De indices van Frankfurt en Parijs verloren 2,4% en 3,1%. Toen beleggers op het Damrak zich opmaakten voor het weekend, stonden op Wall Street de Dow Jones en de Nasdaq meer dan 1% lager.

Beleggers waren de hele dag in de ban van de Amerikaanse hypotheekverstrekkers Frannie Mae en Freddie Mac. De reden hiervoor was dat de Amerikaanse overheid mogelijk de zwaar getroffen hypotheekverstrekkers overneemt. De tekenen in de voorbeurshandel op Wall Street voor deze twee aandelen beloofde al niet veel goeds. De angst werd bewaarheid toen Frannie Mae en Freddie Mac bij opening diep in het rood doken (ruim 40% lager).

Otto van Delta Lloyd: "Freddie en Frannie zijn grote spelers. De afschrijvinging in het eerste kwartaal bleken niet genoeg, de kredietcrisis grijpt dieper en harder in dan gedacht. Beleggers vragen zich af wat dit betekent voor andere financiële waarden. Aandeelhouders van deze twee hypotheekverstrekkers zijn sowieso slecht af. Het is maar de vraag of de Amerikaanse overheid ze compenseert bij een overname. De eerste doelstelling zal toch zijn de impact op de woningmarkt zo beperkt mogelijk te houden."

Overigens werd vlak voor het einde van de handelsdag in Amsterdam bekend dat de Amerikaanse minister van Financiën Henry Paulson de geruchten over een mogelijke overname van de hypotheekbanken door de overheid heeft tegengesproken. Paulson liet in een verklaring weten de banken te willen steunen in hun huidige vorm.

Gedurende de dag verslechterde de stemming nog verder toen de olieprijs opkroop naar een nieuw record. Voor een vat lichte Amerikaanse crude, voor levering in augustus, werd tijdens de reguliere handel een prijs van $147,27 betaald. "Mijn gevoel zegt nog steeds dat er nog een hoop speculatie in de olieprijs verborgen zit. De groei uit het Verre Oosten en de spanningen in het Midden-Oosten zijn niet nieuw. Het kan niet zo zijn dat deze feiten verantwoordelijk zijn voor de snelheid waarmee de olieprijs het afgelopen jaar is gestegen", zegt Otto van Delta Lloyd.

Dat de cijfers die het Amerkiaanse conglemeraat General Electric rond lunchtijd presenteerde, overeenkwamen met de verwachtingen van analisten, een daling van de winst met $300 miljoen tot $5,1 miljard dollar, beïnvloedde de handel nauwelijks.

Om half drie kwam in de VS de handelsbalans over mei naar buiten. Het tekort op de Amerikaanse handelsbalans is in mei afgenomen tot $59,79 miljard (€37,7 miljard). Het tekort is kleiner dan analisten hadden verwacht. Het vertrouwen van de Amerikaanse consument is in juli onverwacht licht toegenomen. Vooral dit laatste cijfer veranderde het senitiment voor korte tijd licht positief.

Bij de hoofdfondsen stond Philips onder druk, met een koersdaling van 6% op €19,42. Het elektronicaconcern presenteert maandag zijn cijfers over het tweede kwartaal en in afwachting daarvan kwam zakenbank Citigroup met een adviesverlaging voor Philips. Volgens Otto van Delta Lloyd prijzen beleggers alvast tegenvallende tweedekwartaalcijfers in bij een groot aantal bedrijven.

Ook de meeste andere hoofdfondsen gaven veel terrein prijs. Reed Elsevier verloor 5,1% op €9,94, terwijl Akzo Nobel 5,6% lager noteerde op €40,41. Gisteren was het chemieconcern juist nog een positieve uitzondering met een winst van 1%.

Unibail Rodamco moest 5,5% terug naar €125,30. Het vastgoedfonds kreeg een adviesverlaging aan de broek van ING.

TomTom lag er ook niet goed bij en moest 3,5% toegeven op €13,65. Desondanks meldde SNS Securities dat de zorgen van beleggers over een mogelijke aandelenemissie van de producent van navigatieapparatuur overdreven zijn.

De financiële waarden stonden allemaal flink in het rood. ING verloor 4,3% op €19,20. Beleggers zetten Aegon en Fortis respectievelijk 3,9% op €7,76 en 4,1% op €9,45 lager. Vandaag zijn veertien bestuursleden van Fortis bijeengekomen in Brussel om zich te buigen over de publieke reacties op de financiële noodgreep van de bankverzekeraar. Eventuele besluiten worden pas nabeurs bekend gemaakt, meldden ingewijden.

DSM daalde 2,6% naar €34,11. Het chemieconcern heeft zijn activiteiten op het gebied van voedingsenzymen uitgebreid met de overname van alle activiteiten van het Amerikaanse biotechnologiebedrijf Valley Research. DSM wil niet zeggen hoeveel het heeft betaald voor het Amerikaanse bedrijf.

Randstad zag 1,3% van de koers afgaan naar €18,06. Het uitzendconcern heeft zijn activiteiten in Portugal zoals gepland verkocht. De onderneming kreeg toestemming van de Europese Commissie voor de overname van branchegenoot Vedior, mits het deze activiteiten van de hand deed.

De korte lijst met winnaars werd aangevoerd door SBM Offshore, met een koerswinst van 0,9% op €20,42, dankzij de hoge olieprijs. Het bedrijf maakte nabeurs wel een winstwaarschuwing bekend. Naast SBM stond alleen RD Shell in het groen en pluste 0,2% naar €24,34.

Bij de middelgrote fondsen zakte de koers van SNS Reaal vanaf elf uur sterk weg. De bankverzekeraar noteerde fors lager, 12,6% op €10,06, na een rapport van zakenbank JPMorgan. De zakenbank waarschuwt voor mogelijke afschrijvingen en stijgende financieringskosten bij SNS Reaal.

Bodemonderzoeker Fugro onttrok zich van de malaise en sloot 2,8% hoger op €46,51.

AScX-aandeel Ballast Nedam zakte in eerste instantie flink, 3,7%, maar liep tijdens de middaghandel op naar een winst van 3,4% op €19,38. De aannemer heeft in de eerste helft van 2008 last gehad van hoge grondstofprijzen. Het bedrijf boekte een lagere winst, terwijl de omzet juist toenam. Desondanks verwacht de onderneming nog steeds aan het einde van het jaar ongeveer hetzelfde over te houden als in 2007.

Het aandeel Pharming schoot 6,2% omhoog. Het biotechbedrijf meldde positieve testresultaten in het lopende onderzoek met Rhucin, een geneesmiddel tegen acute zwellingen. Pharming test momenteel de werking van het medicijn in de Verenigde Staten.

Lokaal fonds Octoplus noteerde lange tijd rond 15% lager. Het farmaceutische bedrijf heeft een extra lening weten te bemachtigen van €2 miljoen. De lening moet het bedrijf de tijd geven om alternatieve financieringsbronnen aan te boren, waar het momenteel onderhandelingen over voert. Toch beperkte het bedrijf het koerverlies aanzienlijk en ging de week uit met een min van 2,5%.

Fin.Telegraaf 11-07-08