door Harry Geels

In de Wall Street Journal (WSJ) stond gisteren een groot verhaal over een historisch perspectief op aandelenrendementen. Amerikaanse aandelen staan nu precies op het niveau van tien jaar geleden. Een 'lost decade', zo sprak de WSJ.
Het rendement op S&P500-aandelen is de afgelopen tien jaar gemiddeld 2,46% per jaar geweest, dat is minder dan de spaarrente en waarschijnlijk niet voldoende om de inflatie te compenseren. Amerikaanse beleggers komen hier overigens nog goed weg. Beleggers in bijvoorbeeld Nederlandse aandelen, vooral die van de AEX, hebben nog veel minder rendementen geboekt.

Een periode van meer dan tien jaar slechte rendementen is niet uniek. Het gebeurde ook in de jaren dertig (Great Depression) en de jaren zeventig (het decennium van de stagflatie). Wat alle drie de perioden (de huidige incluis) met elkaar gemeen hebben is dat ze allemaal vooraf zijn gegaan door langdurige bullmarkt, vaak voortgedreven door hypes.

De depressie van de jaren dertig werd vooraf gegaan door de 'Roaring Twenties', een decennium waarin mensen dachten in een nieuw tijdperk te leven, vooral door allerlei nieuwe uitvindingen als de auto, film en radio. De depressie van de jaren zeventig werd vooraf gegaan door de wederopbouw, gevolgd door de opkomst van de consumentenelectronica. En de huidige depressie werd voorafgegaan door de opkomst van de internet- en telecomindustrie.

De kredietcrisis krijgt nu de oorzaak van alle problemen. Dat klopt inderdaad ook een beetje, maar we moeten tevens niet uit het oog verliezen dat we eigenlijk nog steeds te maken hebben met de naweeën van het knappen van de technologiebubble van de jaren negentig. Het verleden toont aan dat het na een zeepbel minimaal tien jaar, soms zelfs een generatie duurt voordat we weer van gezonde aandelenrendementen kunnen genieten.

Na de crash van 1929 kwamen de koersen pas na 1942 (bijna veertien jaar dus) weer boven Jan. Pas in 1982 kwamen de koersen eindelijk weer boven het hoogste niveau van 1966 (bijna zeventien jaar dus). Het is niet uit te sluiten dat we nog heel wat kwakkeljaren te gaan hebben. Het is immers nog maar acht jaar na de top van 2000. Het is overigens niet alleen de factor tijd. Er is nog een andere reden waarom we nog niet zomaar weer hard stijgende koersen mogen verwachten.

De stijgingen van de jaren twintig, de jaren vijftig en de jaren tachtig/negentig werden voortdreven door een thema, dat uiteindelijk uitmondde in een hype. Hoge rendementen ontstaan alleen dan wanneer de maatschappij en economie door een bepaald fenomeen weer in vuur en vlam staan. Er is sprake van optimisme, het gevoel in een nieuw tijdperk te leven. De vraag is welk fenomeen ons straks weer enthousiast gaat maken.

Gaan straks de opkomende economieën zo hard door dat we daar in de hele wereld rijk van gaan worden? Of is binnenkort de alternatieve energie de nieuwe technologiesector? Of komt er een derde wereldoorlog die de oorlogsindustrie op volle toeren gaat laten draaien en daarna de wereldeconomie als geheel door een nieuwe wederopbouw? Wie het weet mag het zeggen, hoewel ik denk dat het helaas bij wilde speculaties zal blijven.

Voor alle duidelijkheid: laat dit geen doemverhaal voor beleggen zijn. De 'Great Hype', in welke vorm dan ook, kan zomaar weer opstaan. En vergeet ook niet dat westerse aandelen weliswaar het afgelopen decennium niets gepresteerd hebben, maar andere beleggingscategorieën wel degelijk. Kijk bijvoorbeeld naar onderstaand plaatje dat in de WSJ stond. Bijna alle andere vormen van beleggen deden het beter dan Amerikaanse aandelen (en dus zeker ook beter dan Europese aandelen).

En tegenwoordig hebben we nog een andere beleggingscategorie, namelijk hedgefondsen. Ze staan nu een beetje in het beklaagdenbankje maar vergeet niet dat dergelijke fondsen, waar doorgaans de beste beleggers actief zijn, van alle typen markten (ook neerwaartse dus) gebruik kunnen maken. Wie zijn beleggingen goed had gespreid (ook over hedgefondsen), heeft waarschijnlijk helemaal geen last gehad van de 'lost decade' van westerse aandelen.

Fin.Telegraaf 27-03-08