Het milieu is in Roemenië nog een zorgenkindje. Om te kunnen voldoen aan de Europese normen zijn grote investeringen nodig om de milieuvervuiling tegen te gaan. Het Roemeense ministerie van Milieu en Duurzame Ontwikkeling schat de kosten voor de komende decennia op 28 miljard euro (19 miljard euro voor waterzuivering, 4 miljard euro voor afvalverwerking en 5 miljard euro voor inperking van de industriële vervuiling). Sommige branche-experts spreken zelfs over 40 miljard euro. Dit geld moet bijeengebracht worden door een combinatie van overheid, Europese fondsen en de bedrijven zelf. Meer dan 700 bedrijven, met name in de staalproductie, energie en petrochemie, zullen fors moeten investeren om een opgelegde sluiting te voorkomen.
In 2005 heeft de Roemeense regering 2 procent van het bbp gespendeerd aan het milieu, waarvan 28,5 procent aan investeringen en 0,8 procent aan subsidies. De rest betrof algemene kosten.

Milieu-uitgaven 2005 (in miljoen euro)

Water
467

Lucht
187

Afval
1.088

Bodem
60

Natuurlijke bronnen en biodiversiteit
22


Afvalverwerking
Roemenië beschikt over onvoldoende middelen om de huidige afvalstroom te verwerken. Daar komt bij dat chemisch afval geen speciale behandeling ondergaat, maar vaak samen met het normale huisvuil op een vuilstortplaats terechtkomt. 40 procent van het huisvuil bestaat uit recyclebare materialen zoals papier, karton, glas, plastic en metalen. De meerderheid wordt echter nog gewoon op de vuilstortplaatsen gedumpt. Met de EU is een overgangstermijn van vijf jaar (tot 2011) overeengekomen voor het inzamelen van minstens de helft van al het plastic afval. Minimaal 15 procent dient dan te worden gerecycled. De PET-recyclingmarkt zou 500 tot 600 miljoen euro per jaar moeten gaan opleveren. Glas moet eind 2013 voor 60 procent ingezameld en voor 55 procent gerecycled worden. Investeringen in recycling worden gezien als een van de interessante mogelijkheden op milieugebied.
Niet meer dan de helft van de Roemenen is aangesloten op gemeentelijke vuilnisophaaldiensten. Van de 13.000 gemeenten hebben er slechts 2.500 een georganiseerd inzamelingssysteem. Vooral de kleinere dorpen zijn praktisch allemaal verstoken van een vuilnisophaaldienst.
Een ander probleem ligt in de verwijdering van afval. Bijna al het afval, zowel huisvuil als industrieel afval, wordt afgevoerd naar vuilstortplaatsen. De meeste stortplaatsen beschikken niet over voorzieningen die voorkomen dat schadelijke stoffen het grondwater vervuilen en vormen daardoor een van de grootste veroorzakers van oppervlakte- en grondwatervervuiling in Roemenië.
Het zal zeker nog vele jaren kosten om de oude stortplaatsen te sluiten en nieuwe stortplaatsen en composteringsfaciliteiten in te richten die voldoen aan de door de EU gestelde eisen.

De Roemeense overheid is van plan om uiterlijk in 2017 de huidige stortplaatsen samen te hebben gevoegd tot 65 regionale stortplaatsen, met daarbij een aantal transferstations op provinciaal niveau. Eind 2005 voldeden slechts 18 stortplaatsen aan de gestelde normen. De verwachte benodigde investeringen voor dit project bedragen ongeveer 2,7 miljoen euro.

Afvalverbranding vindt in Roemenië nog slechts op beperkte schaal plaats en dan alleen nog voor schadelijk afval. Er zijn op dit moment vier bedrijven actief in de verwerking van schadelijk afval. Deze beheren in totaal zeven verbrandingsinstallaties. Daarnaast beschikken zeven cementfabrieken over een licentie voor het verbranden van schadelijk afval.
Om aan de EU-eisen op het gebied van de verwerking van verpakkingen en medisch afval te kunnen voldoen, zal Roemenië tot meer afvalverbranding moeten overgaan. Voor de EU-richtlijn voor afvalverbranding is een overgangsperiode tot 2008 overeengekomen om verbrandingsfaciliteiten te kunnen bouwen die voldoen aan de voorwaarden betreffende de uitstoot van schadelijke stoffen. Eind 2008 moet Roemenië beschikken over een verbrandingscapaciteit van 63.000 ton per jaar.
Volgens het ministerie van Milieu en Duurzame Ontwikkeling zal het waarschijnlijk nog tot 2016 duren voordat huisvuil geschikt zal zijn voor verbranding. Op dit moment kent het Roemeense huisvuil nog een te hoge vochtigheidsgraad. Volgens het ministerie van Milieu en Duurzame Ontwikkeling is er tot 2015 bijna 4 miljard euro nodig om alle afvalprojecten te kunnen bekostigen. Tot op heden is er door het EU/Spaprogramma alleen al meer dan 400 miljoen euro geïnvesteerd in afvalbeheer.

Natuurbeheer
Roemenië beschikt over omvangrijke natuurgebieden en een rijke flora en fauna. In totaal leven er in Roemenië 3.700 verschillende plantensoorten en 33.082 diersoorten. Er zijn 827 beschermde natuurgebieden, die gezamenlijk ruim 5 procent van het nationale landoppervlak uitmaken.
Een unieke positie wordt ingenomen door de Donaudelta die is uitgeroepen tot een Wereldnatuurmonument, een biosfeerreservaat (Unesco-Mab) en een officieel Ramsargebied. Het gebied is het grootste en minst beschadigde wetland in Europa en wordt beheerd door de Danube Delta Biosphere Reserve Authority. Verschillende LIFE-projecten en andere internationale projecten zijn al uitgevoerd om de schade te herstellen die is aangericht door menselijke activiteiten en om de natuurlijke habitat terug te brengen.
De Europese Commissie heeft aangegeven dat prioriteit moet worden gegeven aan deze specifieke sector, voordat onherstelbare schade aan waardevolle natuurgebieden is aangebracht. Bovendien is het belangrijk om beschermde gebieden op tijd te identificeren, voordat het door de te verwachten stijging van de grondprijzen moeilijker wordt om natuurgebieden te beschermen. Verantwoordelijken in deze zijn het ministerie van Milieu en Duurzame Ontwikkeling en het ministerie van Landbouw. Door gebrekkige coördinatie tussen beide ministeries is er nog maar weinig vooruitgang geboekt om aan de specifieke EU-verplichtingen te voldoen.

Kostenschattingen door het ministerie van Milieu en Duurzame Ontwikkeling komen uit op 3,5 miljoen euro voor de habitats en 1,2 miljoen euro voor vogelrichtlijnen. Dit betreft overheidsuitgaven om managementstructuren op te zetten voor het beheer van de beschermde gebieden in Roemenië.

Import
Vrijwel alle milieusectoren zitten te springen om goede technologieën, kennis en materialen. Afgaande op de prioriteiten die de Roemeense overheid heeft gesteld, bestaat de behoefte aan buitenlandse expertise vooral in de volgende gebieden:

schadelijke afvalstoffen (bijvoorbeeld pesticiden en pcb's);
technologieën en materialen ten behoeve van de watervoorziening;
systemen voor afvalwaterbehandeling (met name in de industrie);
systemen voor opslag en verwerking van huisvuil en industrieel afval;
recyclingtechnieken;
reductie van broeikasemissies;
monitoring- en alarmeringssystemen.
Nederlandse knowhow en technologie staan in Roemenië hoog aangeschreven.


Overheidsprogramma's en projecten
Diverse multilaterale instellingen als de EU (Phare, Ispa en Sapard), EBRD, Wereldbank en USAID stellen vele miljarden beschikbaar om Roemenië te steunen bij de milieuproblematiek. Vanuit het Spaprogramma is voor Roemenië tot nu toe al ruim 1.300 miljoen euro toegekend. Na de toetreding van Roemenië tot de Europese Unie op 1 januari 2007 is de Ispasteun automatisch overgegaan in cohesiefondsen. De omvang van de EU-ondersteuning bedraagt nu 400 tot 500 miljoen euro per jaar door cohesiefondsen en regionale ontwikkelingsfondsen. Voor de periode 2007-2013 kan Roemenië voor investeringen in de milieusector rekenen op een bedrag van 4 miljard euro.

Voor kleinere gemeenten is het moeilijk om Ispafinanciering te verkrijgen. Daarom is hiervoor het SAMTID-programma (Small and Medium-sized Town Infrastructure Development Programme) ontwikkeld. Dit programma richt zich op de 232 Roemeense gemeenten met 10.000 tot 150.000 inwoners en focust op het faciliteren van schoon drinkwater in deze gemeenten. Het programma heeft een looptijd van acht jaar (2002 - 2010).
Een van de criteria voor een SAMTID-project is dat de gemeente moet samenwerken met andere gemeenten in dezelfde rivierbedding. Per persoon is 60 euro beschikbaar; zo ontvangt een stad met 5.000 inwoners dus een bedrag van 300.000 euro voor vernieuwing of modernisering van de aanwezige infrastructuur.

Begin 2006 is het Investment Scheme for Small-Scale Waste Management Projects gestart. Dit instrument, dat gefinancierd wordt uit het EU/Phareprogramma, verstrekt technische en financiële assistentie aan lokale autoriteiten op het gebied van afvalbeheer. Per project kan een bedrag van 300.000 tot 1 miljoen euro worden verstrekt. Het instrument heeft een totale omvang van 5,33 miljard euro (waarvan 4 miljard door de EU gefinancierd wordt).

Het National Environment Fund dat is opgericht in 2000 en onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Milieu en Duurzame Ontwikkeling valt, moet buitenlandse investeringen aantrekken en de toegang tot lokale financiering vergemakkelijken. Via heffingen aan vervuilende bedrijven wordt het geld bijeengebracht. Projecten die voor financiering uit het Environment Fund in aanmerking komen, zijn projecten gericht op:

preventie en vermindering van lucht-, water- en bodemverontreiniging, inclusief het gebruik van schone technologieën;
natuurbeheer;
afvalmanagement en recycling;
behandeling van chemisch afval;
bescherming en behoud van biodiversiteit;
onderwijs en voorlichting over milieubescherming.

bron:EVD Informatiebron voor Internationaal ondernemen en samenwerken