Talenassortiment
                        Change the color of the site
 
Log in
Onthoud mij:
Het laatste kwartiertje

Navigatie a-z
 
 
 
Studiehuis Resort of Security Roemenië Informatiescherm
Uw naam:
Uw emailadres:
Uw vriends naam:
Uw vriends emailadres:
Uw bericht
Hoezo kredietcrisis
door Joop Nederstigt

Laat ons zo'n 400.000 huizen met een gemiddelde prijs van rond de $ 250.000 de zee in schuiven. Niet omdat het om waardeloze krotten gaat maar vanwege de kans dat de eigenaren straks niet meer de mogelijk flink gestegen rente over de op het huis gesloten hypothecaire lening kunnen voldoen. En vanwege de kans dat het huis bij een mogelijk daarop volgende verkoop niet genoeg opbrengt voor totale aflossing van de lening en de nog verschuldigde rente.
Een verhaal rechtstreeks uit een inrichting voor mensen die totaal de kluts kwijt zijn? Nee, dat is niet zo. Het komt rechtstreeks uit de bestuurskamers van 's werelds leidende banken. Vooral die uit de VS. In wezen vertellen zij een dergelijk verhaal met hun afschrijving van vele miljarden dollars op hun uitstaande zogenoemde 'subprime-leningen', hypothecaire leningen met een (te) lage waarde van het onderpand. De afschrijvingen liggen nu al in de buurt van de $ 100 miljard. Daarmee kan je 400.000 huizen tegen een gemiddelde prijs van rond de € 250.000 kopen.

Alsof je er op voorhand van moet uitgaan dat bezitters van huizen waarop 'subprime-lening' is afgesloten, straks op geen enkele wijze meer aan hun verplichtingen zullen kunnen voldoen. En dat bij een gedwongen verkoop het huis nauwelijks nog wat kan opbrengen, zodat je ze net zo goed de zee in kunt schuiven. En aldus wereldwijd een situatie scheppend van wat wij nu de kredietcrisis noemen. Met alle gevolgen van dien, voor bijvoorbeeld de beurskoersen en zelfs de economische groei.

Is men dan in de bestuurskamers zelf de kluts kwijt? Het lijkt erop. Men is daar eenvoudigweg niet in staat om de gevolgen van mogelijke narigheid met de subprime-leningen en de daaraan hangende hele paraplu aan afgeleide producten bij benadering te overzien. Het in eerste aanzet zeer fors op de leningen afschrijven is dan de eenvoudigste en snelste weg. Hoe de narigheid uiteindelijk in werkelijk uitpakt kan dan alleen nog maar meevallen.

Ook een raar verhaal? Ik denk het niet. De accountant die de jaarstukken van de bank moet goedkeuren, stelt vragen over de mogelijke schade met de subprime-leningen. Men moet het antwoord schuldig blijven, omdat men in wezen geen idee heeft. Kies maar voor de veiligste weg, wordt er dan al snel geroepen.

En als één gezaghebbende bank die richting opgaat, dan kunnen de anderen niet achter blijven. Ze kunnen er bij wijze van spreken immers vergif op innemen dat ze anders met hele lastige vragen van de eigen accountant of anders wel vanuit de financiële pers of de aandeelhouders worden geconfronteerd, waarop ze net zo goed het antwoord schuldig moeten blijven. Dat riekt al gauw naar onbetrouwbaarheid, zo wordt dan gedacht.

Snelle strop

Als voorbeeld van hoe er kennelijk in de bestuurskamers wordt omgegaan met risico's die men niet goed kan inschatten, kunnen we kijken naar de grote Franse bank Sociéte Generale. Die verloor op 'zwarte maandag 21 januari 2008' even snel bijna € 5 miljard. Eenvoudig door met een paar drukken op de knop risicovolle transacties terug te draaien, die stiekem door een eenvoudige handelaar uit naam van de bank waren afgesloten.

Ik heb bedragen horen noemen van rond de € 15 miljard die met de transacties zouden zijn genoemd. Een dergelijke waarde eventjes snel op de markt gooien komt globaal genomen neer op een verkooporder van gemiddeld rond de 34 miljoen aandelen van elk op onze Amsterdamse beurs genoteerd AEX-fonds.

En dan gaat het ook nog om bestensorders, dus tegen de best mogelijke prijs. Elke beurshandelaar zou je voor stapelgek verklaren wanneer je in één keer zo'n order op de markt wil zetten. Het feitelijke verlies voor de Sociéte Generale liep dan ook razendsnel op. Vanaf rond de € 1,5 miljard op het moment van de ontdekking van de transacties tot een kleine € 5 miljard.

Hypotheekproblemen

Aan het begin van de jaren tachtig ging een hypotheekcrisis ook aan Nederland niet voorbij. In de jaren daarvoor waren de huizenprijzen zeer sterk opgelopen en werden er eveneens hypothecaire leningen zelfs tot boven de aankoopprijs verschaft. In de veronderstelling dat de waarde van het huis toch wel snel boven de omvang van de lening zou uitstijgen. En dat met de minstens met de inflatie mee stijgende lonen de lasten al snel drander zouden maken.

Dat pakte totaal anders uit. Onder meer als gevolg van de oliecrisis van 1979 met een verdrievoudiging van de olieprijs tot een niveau van rond de $ 20 per vat, raakte de economie van de westerse wereld in recessie. De inflatie schoot ook in Nederland omhoog richting 10%, veel mensen raakten hun baan kwijt en de hypotheekrente steeg snel van rond de 6% naar een topniveau van meer dan 12%.

Uiteraard trad onder die omstandigheden een soort kopersstaking op de huizenmarkt op. In korte tijd daalden de prijzen van huizen met gemiddeld rond de 30%. Natuurlijk waren er veel mensen die de snel stijgende hypotheeklasten niet konden opbrengen. Met name in situaties waarin sprake was van een lening met variabele rente. Ook vonden nogal wat gedwongen verkopen van huizen plaats.

Maar van massale verkopen in dit verband was ondanks de problemen niet echt sprake. Die bleven toch hoofdzakelijk beperkt tot uitzichtloze situaties. Bijvoorbeeld in geval van sterke terugval van het inkomen vanwege plotselinge werkloosheid en dan vaak ook nog gecombineerd met andere narigheid, zoals bijvoorbeeld een echtscheiding.

In veruit de meeste gevallen werd een oplossing gevonden, bijvoorbeeld met het uitstellen van aflossingsverplichtingen en het matigen van het rentetarief. Van een hypotheekcrisis werd ondanks al die narigheid niet echt gesproken. Wel viel de Tilburgsche Hypotheekbank om en kwam de veel grotere Westland Utrecht Hypotheekbank eveneens in de problemen. Die hadden echter niet zozeer te maken met de hypothecaire leningen voor huizen. De problemen hielden vooral verband met de eigen activiteiten op het gebied van projectontwikkeling. Vooral daarop werden toen zware verliezen geleden.

Echte kredietcrisis

Wel diende zich in die tijd een echte kredietcrisis aan. Een aantal opkomende landen, vvoral in Zuid- en Midden-Amerika moest vanwege de voor die tijd fors gestegen olieprijs gepaard aan de economische recessie in de westerse wereld afzien van het betalen van rente en aflossing over de bij westerse banken gesloten leningen. Het ging voor die tijd om zeer grote bedragen, bij elkaar veel meer dan € 100 miljard. In de huidige verhoudingen mag je dat bedrag wel enkele malen vermenigvuldigingen om een idee te krijgen van de omvang van het probleem.

Uiteindelijk heeft in dit geval vooral de tijd alle wonden genezen. Aan het bankwezen werd de tijd gegund om redelijk rustig op de leningen af te schrijven, en dan vooral aan de hand van overeengekomen verzachtingen van de voorwaarden. Een paar jaar later was het probleem volledig uit de wereld, en de betrokken landen behoren tegenwoordig vaak tot wat de groep van economische tijgers wordt genoemd.

Zeker in relatie tot de toenmalige problemen met de leningen aan opkomende markten kan je ten aanzien van de huidige situatie rond de subprime-leningen eigenlijk niet van een kredietcrisis spreken, zo denk ik. Zeker niet wanneer je bedenkt de situatie rond die leningen in feite steunt op de veronderstelling dat de problemen zich in hoge mate zullen gaan voordoen. Dit is nog maar zeer de vraag. Zeker wanneer je bedenkt dat het in heel veel gevallen heel goed mogelijk zal blijken op voorhand tot een oplossing van dreigende problemen te komen.

Tot bezinning komen

Het zal wellicht nog enkele maanden duren alvorens men ten aanzien van wat men een kredietcrisis noemt, breed tot bezinning komt. Misschien nog tot na de periode van publicatie van eerste kwartaalcijfers. Met alle gunstige gevolgen voor de beurskoersen van dien. Ik denk dat dan de bankaandelen het eerste in beeld zullen komen.

In eerste aanzet zou je dan vooral aan Amerikaanse bankaandelen kunnen denken. Die verdienen zich de komende tijd suf aan de inmiddels fors verlaagde FED-tarieven. Maar ook Nederlandse bankaandelen zijn inmiddels fors door de naar mijn smaak denkbeeldige kredietcrisis afgestraft.

Joop Nederstigt is onafhankelijk beleggingsdekundige.

Fin.Telegraaf 08-02-08
RoS andere artikelen:
Farce Majeure van de Tuchtrechter
Op 23 juli jl. heeft de Tuchtrechter een uitspraak gedaan die de geschiedenis zal ingaan als het doof-pot vonnis. Waardoor deurwaarders nog altijd ongelimiteerd mogen incasseren. In d...
Cure....no pay bij de deurwaarder
Heeft het zin bij een vordering een Gerechtsdeurwaarder in te schakelen ? Met een stempeltje van de Kantonrechter heeft hij praktisch alle rechtsmogelijkheden tot incasso En...no cur...
Kat -en- muisspel deurwaarders
Deurwaarders spelen graag een kat-en-muisspel. De politiek is al jaren op jacht naar de muis in plaats van de kat. Nog steeds vertoeft de kat op de schoot van Mr. Ivo Ops...
BOM onder Deurwaarders- wereld
Cure...no pay Het geheim van de Derdenrekening Deurwaarders Op 23 juli a.s.doet de Tuchtrechter uitspraak inzake deurwaarder (.) voor de astronomisch berekende executi...
Het deflatiebedrog
Alex Sassen van Elsloo AMSTERDAM - Een paar weken geleden schreef ik een column over geschiedvervalsing . Hierbij hoort ook het (al dan niet bewust) propageren van misvattingen op economisch g...
Wat gaat de rente doen?
AMSTERDAM - De rente op staatsobligaties, met uitzondering van die van de Eurozone periferie, staat op een zeer laag niveau en op de financiële markten heerst risicoaversie. De schuldencrisis in de E...
Van Nieuwenhuijzen (ING): Het Bezuinigingssprookje
column/Valentijn van Nieuwenhuijzen Sinds het begin van de kredietcrisis zijn er veel dingen gebeurd die niet voor mogelijk werden gehouden. De huizenprijzen bleken ook te kunnen dalen, risicobe...
Ierland failliet
AMSTERDAM - Ierland werd door Moody's getrakteerd op een verlaging tot de status 'junk'. Ierland is, na Griekenland en Portugal, het derde Europese land waarvan de staatsobligaties offici...
VS is nog ver van schuldencrisis
Onheilsprofeten voorspellen het einde van de onder schulden bedolven Verenigde Staten. Volgens strateeg Léon Cornelissen van Robeco loopt het niet zo'n vaart. De staatsschuld is weliswaar fors, ma...
'VS het nieuwe Griekenland?'
De schuld loopt op, het tekort loopt uit de hand en de politiek lijkt machteloos om er iets aan te doen. Column van Mathijs Bouman Pure horror ''Ierland'', en nog grie...
Moerdijkspruitjes, dioxine-eieren en zeefmuggen
| S. M. de Bruijn „Mag ik een kilo Moerdijkse spruitjes?” vraagt de aardige meneer aan de groenteboer. Deze vraagt zeer eigentijds of hij mag weten wat hij ermee gaat doen. „Kerstboomverlichting v...
'Japan is failliet, en Europa?'
Japan is failliet en zelfs de Japanse regering geeft dat inmiddels toe. Het is einde oefening. Column René Tissen Einde oefening Als gevolg van een totale staatschuld van 200% van BB...
Het is winter
De winter van 1979 bracht strenge vorst, ijzel, sneeuwstormen en een temperatuur die in januari niet boven 3 graden uitkwam. Op de straten kon worden geschaatst. Op de wateren ook, maar door de sneeuw...
Renteverlagingen is spelen met vuur
AMSTERDAM - Tussen september 2007 en oktober 2008 hebben de centrale banken van de belangrijkste economieën in de wereld een begin gemaakt met het verlagen van hun beleidsrente. In mei...
Griekenland speelt paniekvoetbal en laat China binnen
Column René Tissen Nieuwe ronde, nieuwe kansen Europa blijft naarstig volhouden dat het met Griekenland wel goed komt, zelfs op korte termijn. Noorwegen en China bewijzen momenteel dat dit inde...
Hans de Geus: Goedkoop geld drijft beurs omhoog
Het is een raadsel waarom de beurs zich zo goed houdt. De enige verklaring is een hele beangstigende. Voorraden Dat zegt RTL Z beurscommentator Hans de Geus. ''Gisteren stegen de koers...
Aandelen versus obligaties
AMSTERDAM - Terwijl de aandelenmarkten de afgelopen tijd aanzienlijk zijn gezakt, wordt de situatie op de obligatiemarkten steeds absurder. Het rendement van tienjarige Duitse staatsobligaties is gez...
Vrije val: de dubbeldip"
" De gevreesde dubbeldip is een feit. In Amerika en Europa vertoont de economie catastrofale haperingen. In Zuid-Europa is het echt helemaal mis, maar wij doen nog steeds of alles onder controle is....
Hans de Geus: Deflatie-spook VS steeds reëeler
De Small Business Index liegt er niet om: het sentiment onder ondernemers op Main Street is in juli verder gezakt. Dit zegt helaas meer over de toestand en toekomst van de Amerikaanse economie dan de ...
Amerika glijdt af richting een economische depressie
Kwakkelen Voor de vele critici van het Amerikaanse stimuleringsbeleid van de afgelopen twee jaar stond van meet af aan vast dat die niet tot enige groei van betekenis zou leiden. Column René ...
Op Main Street is deflatie allang een feit
De officiële inflatiecijfers in de VS en Europa zijn nog iets boven nul, maar kijk je dieper in de economie naar wat er echt aan de hand is op lokaal niveau, dan is er geen twijfel meer mogelijk: er k...
Hypotheekrenteaftrek
AMSTERDAM - Het lijdt geen twijfel dat de riante positie van de VVD in de peilingen voor een niet onbelangrijk deel te danken is aan de positie van deze partij terzake van de hypotheekrenteaftrek. Ba...
Hans de Geus: Risico op W-vormige recessie stijgt
De koersen zijn de laatste weken flink gedaald. De AEX staat nu lager dan op 6 mei, toen op Wall Street de koersen kortstondig ver weg zakten. 'Waardering is best hoog' Dat zegt RTL Z-...
Schuldenberg leidt niet tot grote schuldsanering
Jammer genoeg zal de enorme schuldenberg géén aanleiding zijn voor grootscheepse sanering van schulden. Column van René Tissen: Er is een massief blok tijd gekocht, maar de schuldcarrousel blij...
Noord tegen zuid
AMSTERDAM - Het was natuurlijk veel beter geweest als mevrouw Merkel voet bij stuk had gehouden en het aan het IMF en Griekenland zelf had overgelaten om een schuldensaneringsplan uit te werken. Tens...
Column van René Tissen: 700 miljard euro een blijde verrassing
Met de vuist op tafel Europa mag dan 'slechts' een monetaire unie zijn, het heeft vannacht wel laten merken dat er eensgezind én op wereldschaal kan worden samengewerkt. Een voortreffelij...
De macht van het grote geld
AMSTERDAM - In de afgelopen 24 uur is meer dan $ 1100 miljard aan waarde verloren gegaan op de wereldwijde aandelenbeurzen. Als bij een donderslag bij heldere hemel doken de koersen in korte tijd zee...
De beer is nu echt los, zal Europa vallen?
Europa staat aan de vooravond van paniek nu de kredietwaardigheid van Griekenland en Portugal volledig aan duigen ligt. Het alom gevreesde maar stelselmatig ontkende domino effect dient zich momenteel...
Zet Griekenland Europa schaakmat?
Wanneer Athene alsnog besluit dat de echte oplossing in het kwijtschelden van schulden ligt, krijgt Europa het heel moeilijk. Column René Tissen Slim, heel slim Ondanks de recente noods...
Hoeveel geld is 1,8 miljard euro eigenlijk?
Griekenland wordt geholpen, maar Europa raakt van de regen in de drup en Nederland verzwakt. Lees de column van René Tissen: geef Nederlandse burgers het geld Column René Tissen ...
Europa let op!
Alle ontwikkelingen in Europa zijn neerwaarts gericht. Griekenland zet de toon. Column prof. dr. René Tissen Als een duveltje uit een doosje Sinds een paar dagen staat Griekenland ...
'Vluchten kan niet meer'
AMSTERDAM - Regeren is niet echt leuk als er €35 miljard moet worden bezuinigd. Als die €35 miljard vervolgens volgens het Centraal Planbureau (CPB) €29 miljard blijkt te zijn, is dat weliswaar €6 mi...
De euro lost op, of weten de beurzen meer?
De situatie in Europa wordt steeds spannender. De eurobel loopt leeg. Column René Tissen Hoezo paniek Van demissionair minister van Financiën de Jager moet gezegd worden dat hij lef he...
Nederland bij kopgroep risicolanden
Toen iedereen in Nederland nog aan het nagenieten was van een witte kerst verscheen er een opvallend bericht van de Europese Commissie over het zeer hoge risico dat 8 van de 16 landen van de eurozone ...
Wordt nieuwe bankencrisis de 'final blow'?
De deplorabele staat waarin Oostenrijk momenteel verkeert is nog niet tot de wereldpers doorgedrongen. Dat is een kwestie van tijd. De financiële sector schudt overal ter wereld op haar grondv...
Redding huizenmarkt: VS gaat all-out, maar hoe lang financiert het buitenland dit nog?
Obama heeft het gehad: Amerikanen moeten kosten wat kost in hun huis blijven. Maar de maatregel om de garantie aan Fannie Mae en Freddie Mac op te trekken van 400 mld dollar naar "ongelimiteerd", is n...
Prijsherstel op huizenmarkt" - over welke markt hééft de Rabo het?
Analisten van Rabo kraaien triomf dat het met de daling van de huizenprijzen is meegevallen, zoals eerder door hen voorspeld. Ze doen er meteen een schepje bovenop: in 2010 stíjgen de prijzen weer. Zo...
De groei in China is net als in Amerika niet solide
China is de op twee na grootste economie ter wereld en groeit tegen de klippen op. Het zat in 2008 allemaal even tegen, maar dit jaar ligt de gemiddelde groei hoger dan de 8% die nodig is om de Chines...
Bernanke moet zijn geld-helikopter aan de grond zetten voor de benzine op is
Een nieuwe bubble à la Greenspan 2003 dreigt: rondklotsend geld vindt geen emplooi in de echte economie, alleen in beleggingsobjecten. Tijd om de geldpersen weer even wat zachter te zetten, argumentee...
Recessie in VS over of depressie in volle gang?
Is de recessie in de VS over? Voor de gewone Amerikaan blijkt daar nog niets van. Is de depressie dan misschien in volle gang? Column René Tissen Eén sigaretje Mijn zwager is net ter...
Een schoorsteen die niet rookt
Het kanaal van een schoorsteen moet goed trekken. Als het verstopt zit kan de schoorsteen niet roken. Als er op 2,65 meter een prop in het kanaal zit en je verschuift de prop naar 3,50 meter dan blij...
Huizenprijzen zullen nog flink dalen, maar dat is niet erg
Column René Tissen Neerwaarts Dat de huizenprijzen de eerstkomende maanden en misschien zelfs het hele volgende jaar zullen blijven dalen staat wel zo'n beetje vast. Natuurlijk zal er a...
China speelt weer vals
Een paar jaar leek het er op alsof China langzaam afstapte van het starre wisselkoersbeleid. Maar sinds de crisis zijn we weer terug bij af. Daarmee wordt de kiem gelegd voor de volgende crisis. ...
Rijkdom en groei
AMSTERDAM - Na de Tweede Wereldoorlog is de welvaart in het Westen, en zeker ook in Nederland, meer gestegen dan ooit tevoren. En niet een klein beetje meer, maar veel meer gestegen. Tijdens de Goude...
Recht op respect
door E. Bos Het proces-verbaal was kort, maar wel goed voor twee misdrijven en een overtreding. De rechter keek de man die terechtstond vriendelijk en vol begrip aan, een houding, die naar hij w...
Aan de antibiotica
door Jaap van Duijn Wie een grafiek van de Amerikaanse conjunctuur over de laatste 60 jaar bekijkt, ziet onmiddellijk hoe de uitslagen van de economie door de jaren heen steeds geringer zijn gew...
Hoezo kredietcrisis
door Joop Nederstigt Laat ons zo'n 400.000 huizen met een gemiddelde prijs van rond de $ 250.000 de zee in schuiven. Niet omdat het om waardeloze krotten gaat maar vanwege de kans dat de e...
Vertrouwen in banken
door Jaap van Duijn In een maatschappij als de onze moeten mensen volledig op hun instituties kunnen vertrouwen. Banken behoren tot die instituties. We kunnen niet zonder hen en wij moeten er du...
Columns
De dag dat de dollar niet valt door Melchert van Boheemen De Amerikaanse dollar lijkt geen last te hebben van de recente renteverlagingen of naderende recessie in de VS. Per s...
Van driehoek naar kubus.Einde files....
Luisterend naar een simpel bericht uit Peking had al maanden gezorgd voor einde files. Welk bericht is de minister van Verkeer Ir. Camiel ontgaan ? De ene dag mogen auto's met even ...
Aandelen steeds goedkoper
16 Jan 08, 16:13 door Hans Amesz Zal er over een paar jaar worden gesproken over de beurskrach van januari 2008? Gaan, met andere woorden, de dramatische koersdalingen op de wereldwijde aand...
Ontkoppelingstheorie
door Harry Geels Tijdens de traditionele nieuwjaarsbijeenkomst CDA hield Balkenende een overvalste peptalk voor onze Nederlandse economie. Politieke retoriek of naïviteit? Ik ga hem goed be...
Vertrouwenscrisis in bankenland
Sinds medio 2007 hebben we te maken met één van de ernstigste crises in de kapitaalmarkten van de afgelopen 20 jaar. De liquiditeit in een aantal deelmarkten is nagenoeg opgedroogd. Hoewel het ve...
Demografische tijdbom
Demografie en economie hebben op het eerste gezicht niet zo veel met elkaar te maken, maar de komende decennia gaat dat wel anders worden. In landen als China, Rusland, Duitsland, Japan, Italië en Fra...
Goud is waardeloos
Je krijgt er vandaag de dag bijna 28 duizend euro per kilo voor. Maar wat heb je aan goud? Feitelijk niets. Goud is gestold angstzweet. Het is de economische dood. Eindelijk brak de goudprijs ...
Salon-remise
Zaterdag 13 oktober a.s. de grote match. Op 24 maart j.l. liet de Adelaar de Leeuw nog in leven Maar komt nu de grote afrekening ? Als oud-voetballer heeft u natuurlijk recht op insi...
Sleutel...in de pastorie
Hoe komen er nu 1000 bezoekers per dag op de site ? De sleutel ligt in de pastorie…. Maar hoe bereik je een dominee ? Een mailtje sturen is zinloos. Daar h...
Nederland weer massaal naar de Kerk
Kerken stromen weer vol…. De bevolking van Nederland gaat weer massaal naar de Kerk. Oorzaak is een totale bekering. Niet van de bevolking maar van de Kerkleiders en Kerkleden. ...
Plichten... of rechten van Christenen
Veel (Kerk) mensen lopen krom van de plichten. Maar je hebt niet alleen plichten, maar net zo veel rechten. Wie gebruik maakt van zijn rechten gaat niet gebukt,maar (op)recht door het leven.Da...
Adelaar laat Leeuw in leven
Duizenden Roemenen waren zaterdagavond 24 maart j.l. getuigen van een boeiende wedstrijd tegen Olanda. Getooid in de blauw-geel-rode vlaggen moedigden ze de mannen van bondscoach Victor Piturca furieu...