De schuld loopt op, het tekort loopt uit de hand en de politiek lijkt machteloos om er iets aan te doen.


Column van Mathijs Bouman

Pure horror
''Ierland'', en nog griezeliger: ''Griekenland''. Die woorden gebruikte onlangs Douglas Elmendorf, de directeur van de Amerikaanse rekenkamer van het Congres om aan het Amerikaanse Congres duidelijk te maken hoe groot de begrotingscrisis van het land is. Pure horror.

Tekort in 2011 $1,5 biljoen
De cijfers liegen er niet om. Volgens het CBO (Congressional Budget Office) loopt het begrotingstekort in 2011 op tot bijna 1,5 biljoen (1.500 miljard) dollar. Dat is gelijk aan 9,8% van het bruto binnenlands product van de VS. In de daaropvolgende jaren neemt het tekort wat af, maar draait nooit om in een overschot. De staatsschuld blijft dus oplopen en komt structureel boven de 75% van het BBP te liggen.

Onderschatting
Dat is ongetwijfeld nog een onderschatting. De veronderstelling van 'ongewijzigd beleid' betekent bij het CBO dat veel overheidsprogramma's automatisch aflopen. In werkelijkheid worden uitgaven en belastingkortingen met een einddatum, in de praktijk meestal verlengd.
Als dat het komende decennium weer gebeurt, kan de staatsschuld oplopen naar 97% van het bbp, verwacht het CBO. Dat zou het hoogste percentage zijn sinds 1946.

Wil om te bezuinigen ontbreekt
De Amerikaanse overheid moet bezuinigen, maar daar zit hem het probleem. Het tekort van de VS is vooral zo griezelig omdat de overheid er weinig aan lijkt te willen doen. Goed, President Obama stelde deze week in zijn State of the Union een uitgavenstop voor, en de Republikeinen roepen om het hardst dat het tekort omlaag moet. Maar erg specifiek zijn ze niet.

Politieke verhoudingen verhard
Belastingverhoging is uitgesloten en zo ongeveer alle grote uitgavenposten zijn heilig verklaard. Dat schiet niet op. De politici in Washington zitten zo diep ingegraven in hun schuttersputjes dat ze niet meer over de rand heen kunnen kijken. De politieke verhoudingen zijn zo verhard, dat de Belgische politiek er een gezellige vriendenclub bij lijkt.

2011 het jaar van de dollarcrisis?
In dat klimaat valt nauwelijks consensus te bereiken over harde maatregelen. De gevolgen van de impasse zijn duidelijk zichtbaar. Het IMF presenteerde donderdag een nieuwe Fiscal Monitor Update , met daarin de verwachte begrotingstekorten in 2011 van de grote economieën. Daarin heeft de VS dit jaar het hoogste tekort, voorspelt het IMF. Sinds de vorige Monitor uit november 2010 is dat verwachte tekort met maar liefst 1,1%-punt van het BBP toegenomen.
Ter vergelijking: in het eurogebied is het verwachte tekort juist met 0,4%-punt gedaald. Duitsland, maar ook Spanje en Italië bezuinigen meer dan het IMF verwachtte. Wordt 2011 dan toch het jaar van de dollarcrisis?

RTL Z 31-01-11