AMSTERDAM - Terwijl de aandelenmarkten de afgelopen tijd aanzienlijk zijn gezakt, wordt de situatie op de obligatiemarkten steeds absurder. Het rendement van tienjarige Duitse staatsobligaties is gezakt tot iets van 2,4 procent en voor dertigjarig staatspapier voor het eerst onder de 3 procent. Tienjarige Amerikaanse staatsobligaties leveren nog maar 2,6 procent op, in april was dat nog 4 procent.

In het lopende jaar is volgens het Investment Company Institute al 33 miljard dollar aan Amerikaanse aandelenfondsen onttrokken en is de gigantische som van 185 miljard in obligatiefondsen geïnvesteerd. Een grotere toevloed is nooit gemeten en dat laat eigenlijk maar één conclusie toe: de zeepbel wordt hier steeds groter.

Op den duur zouden de aandelenmarkten van deze extreme in obligaties geparkeerde liquiditeit moeten profiteren, maar dat gaat misschien pas in 2011 spelen. Vooralsnog moeten beleggers het doen met de belegen vaststelling dat de markt altijd gelijk heeft en die geeft nu duidelijk de voorkeur aan obligaties boven aandelen.

De stemming op de aandelenbeurzen is betrekkelijk snel gedaald, vooral als gevolg van de voortdurende ongunstige ontwikkeling van conjunctuurgegevens in de Verenigde Staten. Voorlopig ontbreekt het aan positieve impulsen en blijft de vrees voor de beruchte dubbele dip bestaan. Maar toch geloof ik dat er geen reden voor groot pessimisme moet zijn want voor zover het er nu naar uitziet blijft de economie op groeikoers, zij het met verschillende accenten.

In de Verenigde Staten gaat het langzamer dan eerder verwacht, maar in bijvoorbeeld Duitsland is sprake van een soort boom. Overig Europa hinkt daar wat achter aan, maar ontwikkelt zich over het geheel genomen toch positief. In de opkomende landen – Azië en Zuid-Amerika – loopt de conjunctuur niet meer in de hoogste versnelling, maar het tempo is nog steeds aanzienlijk. Eigenlijk zouden de aandelenmarkten nu op zijn minst moeten stabiliseren om zich op te maken voor een herstel. Al was het alleen maar omdat, zoals altijd in het leven, na regen weer zonneschijn komt.

Om bij Duitsland te blijven: het is niet vermetel te beweren dat de zeer goede resultaten van het Duitse bedrijfsleven nog niet in de koersen zijn verwerkt. Volgens Tim Albrecht, fondsmanager van het DWS Aktien Strategie Deutschland Fund, worden aandelen uit de beursindex DA nu verhandeld tegen een koerswinstverhouding (k/w) van 13, terwijl op grond van de verwachte winstcijfers de k/w voor 2011 niet meer dan 11 is, duidelijk lager dan het historisch gemiddelde.

In tegenstelling tot veel bedrijven in andere economieën is het winstherstel van Duitse bedrijven niet in de eerste plaats te danken aan kostenbesparingen, maar vooral aan hogere omzetten. Zeker, als de groei in de landen waarnaar Duitsland exporteert sterk terugvalt, kan het winstherstel zomaar ook sterk terugvallen. Maar, als gezegd, dat ziet er nu niet direct naar uit.

Waarom slaan beleggers dan niet massaal toe? Waarom laten zij de Duitse aandelenbeurs liggen en investeren ze in obligaties hoewel daar nu nauwelijks een reëel rendement op wordt gemaakt. Ja, waarom? Het antwoord is natuurlijk onzekerheid. Maar kijkend naar de risico-rendementverhoudingen zijn aandelen nu veel aantrekkelijker dan obligaties. Zoals Albrecht het zegt: 'De DAX-bedrijven keren alleen al gemiddeld meer dan 3 procent dividend uit. Dat is meer dan de rentecoupon op een Duitse staatsobligatie van dertig jaar.

Neem de Duitse energieverzorger RWE. De koers daarvan is door het gedoe rondom de zogenaamde Brennelementensteuer en de onzekerheid over de wereldconjunctuur dit jaar gezakt van zoiets van 68 tot 52. Het dividendrendement komt in de buurt van 7 procent. Al bij 60 kocht bestuursvoorzitter Jürgen Grossmann voor miljoenen aandelen van zijn bedrijf.

Hans Amesz is onafhankelijk beleggingsdeskundige

Telegraaf 26-08-10