Een nieuwe bubble à la Greenspan 2003 dreigt: rondklotsend geld vindt geen emplooi in de echte economie, alleen in beleggingsobjecten. Tijd om de geldpersen weer even wat zachter te zetten, argumenteert RTLZ-beurscommentator Hans de Geus.

Bubble?
Een bubble is op het moment van ontstaan altijd moeilijk te detecteren. Wel is zeker dat er gekke dingen gebeuren op de financiële markten: vrijwel alle categorieën beleggingen stijgen tegelijkertijd. Curieus, omdat een stijging in de éne categorie ons iets probeert te vertellen, dat de stijging van een ándere categorie juist tegenspreekt. De korte rente is daarbij naar historische niveaus gezakt.

Voorbeeld: hogere prijzen voor obligaties wijzen op een lagere inflatieverwachting (danwel angst voor deflatie), terwijl de hoge goudprijs normaal gesproken wijst op ángst voor inflatie. Goud kan ook duurder worden omdat er paniek is in aandelen, maar ook díe stijgen.

Bubble!
Deze anomalieën, gecombineerd met de almaar verder dalende euribor- en libor rentes, doet een erg bang vermoeden opkomen: dat het geld niet bij de bedrijven en de gezinnen wordt gebruikt voor investeren en consumeren, maar terechtkomt bij beleggers die van gekkigheid ook niet meer weten wat ze ermee moeten, en dus alles gaan kopen wat los en vast zit. Dát is de verklaring van de "goud-obligaties paradox"

Echte economie
Het tragische is natuurlijk dat niemand er echt wat aan kan doen. Je kan bedrijven niet kwalijk nemen dat ze geen bankkrediet opnemen om te investeren - waarom zouden ze, als er nog zoveel machines ongebruikt staan? En waarom zouden consumenten extra gaan lenen, terwijl ze al wakker liggen van de tophypotheek die als een molensteen om de nek hangt en werkloosheid dreigt? De echte economie zit in een neerwaartse spiraal....

Normaal
En dat is normaal, na een krediet-gedreven consumptie extravaganza die 20 jaar duurde, voortgedreven door stijgende prijzen van activa als aandelen en huizen. We moeten terug; we ontkennen het nog, met een overheid die nog een extra hypotheek neemt in een wanhopige poging het feest nog even te rekken, terwijl de kater allang is toegeslagen. Het is normaal dat we terugmoeten alleen we accepteren het niet.

Liquidity trap
Extreem lage rentes, en toch bereikt het geld de economie niet - er is sprake van een klassieke liquiditeits-val. Dat is erg, maar deze niet erkennen, en maar doorgaan met geld uitstrooien vanuit een helikopter, is potentieel nog veel erger. Een nieuwe bubble brengt ons alleen maar verder van huis. Laten we hopen dat de centrale bankiers óók naar de prijsontwikkelingen van goud, aandelen en obligaties kijken. Bernanke moet niet de geschiedenis ingaan als de helikopterpiloot die door wilde vliegen tot de benzine op was...

RTL Z 14-09-09