door Wim Houtman

De Twentse cabaretier Herman Finkers is terug van zeven jaar weggeweest. In 2000 was de inspiratie op en bovendien kreeg hij leukemie. Genezen is hij niet, de ziekte is 'onder controle' en hij voelt zich ,,beter dan toen ik gezond was''. Inmiddels liep zijn hoofd weer zo vol verhalen en gedachten, dat het tijd werd voor een nieuwe voorstelling: Na de pauze. Hij had zelfs te véél inspiratie voor twee uur op het podium. Iets extra's staat in een boekje, dat nog eens vijf euro kost.

Je vindt daarin bijvoorbeeld een foto van een weiland met koeien. In het wit van de lucht erboven staat: 'Je kunt hier beter geen tekst zetten dan een nikszeggende. Dat is alleen maar jammer.'

Typerend voor Finkers, die sinds 1979 zijn brood verdient als - wat hijzelf noemt - 'komisch persoon'. Maar hij is nu méér. In de nieuwe voorstelling praat hij zijn publiek bij over wat hij in die pauze van zeven jaar heeft beleefd en geleerd.

Hij had bijvoorbeeld ineens veel tijd om televisie te kijken, en ontdekte een tijdgeest waar 'ik niet zo goed in ben'. En hij kwam ineens zijn vrouw tegen, nu hij niet elke avond in het theater stond. Na de pauze bestaat voor de pauze vooral uit veel uitweidingen over zijn ziekte - net niet té veel - en daarna een prachtige, lange conference over verschillen tussen man en vrouw. Als hij daarover begint, klinkt er een kreet van de galerij. Het is even schrikken voor echte feministen.

Ze zitten bijvoorbeeld samen te kijken naar schaatsen op televisie, vertelt Finkers. Opeens zegt zij: ,,Knap hè, dat ze vroeger op van die houten schaatsen wereldkampioen werden.'' Driekwart van de zaal lacht, de helft van de vrouwen denkt: wat is daar mis mee? Even later, Finkers tegen z'n vrouw: ,,Wist jij dat ik harder kan schaatsen dan Gerrit Hulzebosch?'' En weer denken vrouwen in de zaal, net als Finkers' vrouw: huh, Gerrit? Hij bedoelt zeker Erik Hulzebosch? ,,Nee, die niet, die gaat me te hard.''

Alledaags bizar
Zo huiselijk lijken veel van Finkers' grappen te ontstaan: toevallige observaties op de bank, gesprekjes waar hij een draai aan geeft, alledaagse situaties waarvan hem het bizarre opvalt. En hij is in deze voorstelling niet meer alleen maar leuk; het hoeft niet steeds als het serieus wordt, toch weer op een grap uit te draaien. Hij waagt zich gewoon aan diepere gedachten en gevoelige liedjes, over het leven, over dood en geloof.

Daarover is hij ook veel gaan denken. Hij ging in die zeven jaar onder meer gregoriaans zingen, hielp Anne van der Meiden met z'n Twentse Bijbelvertaling, voerde actie voor behoud van de Plechelmusbasiliek in Oldenzaal en ging met zijn gehandicapte neef op audiëntie bij de paus.

In vorige programma's kwam er - vaak kort na de pauze - een moment dat de bagage van zijn rooms-katholieke opvoeding even openging. Daar deed hij dan iets mee, wat - dat heeft hij blijkens dat boekje goed begrepen - protestanten gauw spottend vonden, en daarna was het weer voorbij.

In dit nieuwe programma zit zijn geloof door alles heen, het is ermee verweven. De voorstelling begint met Psalm 131, die wordt voorgelezen in het Twents, en eindigt met een liedje over de hemel, en daartussenin is het nooit ver weg. Met als gevolg dat hij dáárop bevraagd wordt bij zijn - overigens niet erg talrijke - mediaoptredens, waar hij het gesprek ook weer een onverdachte draai kan geven. Waarom werd jij misdienaar, vroegen Pauw & Witteman, waarom liep je in een jurkje in de kerk terwijl andere jongens buiten gingen voetballen? Tja, zei Finkers, dat is moeilijk uit te leggen als je niet begrijpt waarom die anderen gaan voetballen. Want dat is niet gezond en als je het geschreeuw en het schelden hoort, hebben ze geen fijne tijd.

Sommige cabaretiers of journalisten zijn God kwijt als ze door een persoonlijke crisis heen komen. Voor Herman Finkers is geloven alleen maar vanzelfsprekender geworden. Een op zijn manier doorleefd geloof brengt je een avond lang in één vloeiende cadans met grappen en bespiegelingen. Je ontmoet iemand in deze voorstelling die niets van het leven zou kunnen begrijpen zonder geloof, zonder uitzicht op een hemel straks. En die - daar is het cabaret voor - je ontzettend om dat leven kan laten lachen.

Voorstelling: Herman Finkers, Na de pauze.
Gezien 3/12 in Amersfoort. T/m 16 juni in diverse theaters (meeste voorstellingen uitverkocht, zie www.finkers.nl).

ned.dagblad 14-12-07