door Jaap van Duijn

Voor veel economen en beleggingsanalisten is de Amerikaanse economie al vele jaren doelwit van de meest pessimistische toekomstbeschouwingen. Amerikanen consumeren maar raak, sparen niet, hebben te hoge schulden, importeren te veel, hebben de overheidsfinanciën niet op orde en moeten het doen met een steeds zwakker wordende munt. Zolang ik praktiserend econoom ben (en dat is al vijfendertig jaar) heb ik de meest vreselijke rampspoeden over de Amerikaanse economie horen afroepen. Over wat er aan Amerika allemaal niet deugt, zijn bibliotheken volgeschreven.
Maar iedere keer moeten de doemdenkers, waarschijnlijk tot hun diepe teleurstelling, constateren dat de Amerikaanse economie buitengewoon vitaal en veerkrachtig is. Vitaler in ieder geval dan het oude Europa, waar de critici wonen. Sinds 1992, toen de wereldeconomie de opgaande fase van een nieuwe lange golfbeweging inging, die van de informatie- en communicatietechnologie, is de economie van de VS met 2,9% per jaar gegroeid. Onze eigen eurozone moest het met een procent minder doen. Een belangrijke reden voor dit verschil is dat Amerikanen, met al hun gebreken, innovatiever zijn dan Europeanen. Amerika is de bakermat van de Digitale Revolutie, niet Europa. Amerika heeft Microsoft, Intel, Dell, Cisco Systems, Amazon.com, Oracle, eBay, Yahoo en Google voortgebracht, niet Europa.

Nu is het weer helemaal mis met Amerika. Er is een huizencrisis, er is een bankencrisis en de dollar heeft een nieuw dieptepunt bereikt. Is dat geen reden voor beleggers om de VS te ontvluchten, voor zover dat al niet gebeurd is? Maar terwijl de ene na de andere expert zegt dat de dollar nog zwakker moet en zal worden, en de huizenprijzen maar blijven dalen, komt het bericht dat de Amerikaanse economie - volgens voorlopige cijfers - in het derde kwartaal met 3,9% op jaarbasis is gegroeid. En dat na een groei in het tweede kwartaal van 3,8%. In Nederland zou de vlag uitgaan bij dergelijke cijfers. Wij hebben sinds het topjaar 2000 zoiets niet meer gezien. Crisis? Welke crisis? Het leek een uitgemaakte zaak dat de problemen op de huizenmarkt, die inmiddels al een jaar bestaan, de consumptie van gezinnen zou aantasten, maar diezelfde consumptie nam in het afgelopen kwartaal met 3% toe. Er werd ook gewaarschuwd dat het wantrouwen, dat banken onderling koesteren, erin zou kunnen resulteren dat er minder krediet werd verstrekt. Dat zou nadelig kunnen zijn voor de bedrijfsinvesteringen. Maar die stegen in het derde kwartaal met 7,9%, na al met 11% te zijn toegenomen in het tweede kwartaal.

Met de dollar was het helemaal mis. De critici vergaten echter dat voor het exporterende Amerikaanse bedrijfsleven – waaronder alle it-bedrijven – de zwakke dollar fantastisch is. Europa is dit jaar al 10% duurder geworden, Amerika 10% goedkoper. De uitvoer van de VS loopt dan ook als een trein: in het derde kwartaal groeide ze met 16%. Dat zijn Chinese cijfers. De invoer steeg maar met 5% en daarom loopt het handelsbalanstekort terug. Dat was ook precies de bedoeling van de zwakke dollar.

De doemdenkers zullen wel zeggen dat dit allemaal stilte voor de storm is. De dag des oordeels moet nog komen. De huizencrisis zal nog een tijd voortduren. Dat zal ongetwijfeld zo zijn. Een huizenprijsdaling van 25% zou, na de hausse van de voorgaande jaren, de normaalste zaak van de wereld zijn. De onverkochte huizenvoorraden moeten worden weggewerkt. Maar ga er ook maar van uit dat de Amerikanen deze crisis, net als alle vorige, gewoon weer zullen overleven.

Jaap van Duijn is onafhankelijk beleggingsdeskundige

(telegraaf 03-11-07)